Кіріспе

1961 жылы Л. Спраг де Камптың романы Иштар қақпасының айдаһары - американдық жазушы Л. Спраг де Камптың тарихи романы, алғаш рет 1961 жылы Doubleday басылымы қалың қапталымен, ал 1968 жылы Lancer Books баспасында қағаз түрінде жарияланды. Алғашқы саудалық баспа басылымын 1982 жылы The Donning Company шығарды. Кітап 2013 жылдың қыркүйегінде Гарри Туртлдоувтың жаңа кіріспесімен саудалық қағаз және электронды кітап ретінде қайта шығарылды. Бұл де Камптың тарихи романдарынан үшіншісі, әрі хронологиялық жағынан ең ертесі. Бұл оқиға біздің заманымызға дейінгі 466 - 465 жылдары, парсы патшасы Ксеркс І билігінің соңғы жылдарында орын алады.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман "Өлімсіздер" полкінің жас офицері Зариспалық Бессаның патшаға өлместік сыйлайтын дәріге арналған ингредиенттерге деген ізденісінен тұрады; айдаһардың қаны және патшаның құлағы. Бессастың білмейтінін, үшінші ингредиент - батырдың жүрегі, сондықтан Бессастың өзі. Бессас Вавилонның Мардук діни қызметкерлерінің берген ақпаратына сүйеніп, олардың ғибадатханасындағы рельефтерде бейнеленген бауырымен жорғалаушы, сируш, нағыз айдаһар және Нил өзенінің бастауында тұрады, оның бұрынғы мұғалімі Мирон Милетоспен бірге Нилдің қайнар көзін іздеуге шығады, ол оқытудан шаршады және философия саласында өзін танытқысы келеді.

Қабылдау

Гарри Кавендиш романды "әдетте автордың классикалық дәстүрді ойдан шығарудағы ең қызықты кәсібі" деп атайды, онда "комикалық опералық шабуылдар мен түнгі тұзақтар көп. Мұның бәрінде ойдан шығарылған хокус-покус көп, бірақ жазуда жарқыраған қуаныш та бар". Мартин Левин бұл кітапты "археологиялық дедукцияға, Геродотқа, Плинийге және мүмкін Эдгар Райс Берроузға сілтеме жасайтын қанды рахат" деп сипаттайды. Антиквар мен ғылыми-фантастикалық жазушы ретінде, мистер Де Камп бұл толыққанды оқиғалық романын ежелгі дәстүрдің массасымен және экзотикалық географияға білімді құштарлықпен құлақтады". Барбара Коупленд "Л. Спраг де Камп өзінің фантастика мен таңғажайып көркем әдебиет жазу талантын қолданып, мықты тарихи роман жасайды. Өте қатыгез дәуірдегідей зорлық-зомбылық пен қанға толы бұл әңгіме оқырманды шашын көтеретін экспедицияға алып кетеді". Оның айтуынша, "де Камп аутентикалық кітапты тез оқып шығу қиынға соғатын классикалық атаулар мен архаикалық сөз тіркестерімен кеңінен араластырған". The Booklist бұл оқиғаны "жазушының тарихи және ғылыми фантастикасын оқыған еркек оқырмандарға ұнайтын түрлі-түсті, күшті және ашық әңгіме" деп бағалайды. Дон Адриан Дэвидсон оны "ұзақ, жақсы жазылған, пикарестік роман" деп атайды, ол "тек оның батырының Конан сияқты дәрежесімен тікелей тарихи романның жіктелуінен шығарылады". Роберт Коулсон, Starblaze басылымына қатысты пікір білдіріп, ол "егер сіз оны бірінші рет оқымасаңыз, тамаша ойын-сауық болып қала береді. Тіпті оны оқысаңыз да, бастапқы басылым Стив Фабианның суреттерімен әшекейленбеген, сондықтан сіз оны қалай да қалауыңыз мүмкін. кейіпкерлері мен әзіл-сықақ әзілге айналдырады".