Кіріспе

"Джорди" балладасы - сүйіктісі өмірін сақтап қалуды өтінген есімді батырдың сотына қатысты ағылшын тіліндегі халық әндері. Ол Child баллада 209 және Roud Folk Song Index-те 90-орында тұр. Баллада ағылшын тілді әлемде, әсіресе Англияда, Шотландияда және Солтүстік Америкада дәстүрлі түрде айтылып, көптеген түрлі әуендер мен әндермен орындалды. Соңғы уақытта көптеген әртістер мен топтар түрлі тілдерде танымал нұсқаларды орындап, жазды. Көбінесе Джоан Баэздің 1962 жылғы жазбасынан шабыт алды.

Қысқаша мазмұны

Бұл әннің екі түрлі және көбінесе бөлек нұсқасы бар, біреуі 17 ғасырдағы ағылшындық әншілердің әндерін ағылшын, Ирландия және Солтүстік Америкадағы дәстүрлі әншілер орындаған, екіншісі 18 және 19 ғасырдағы балладалар жинақтарында басылған және шотландтық әншілер мен кейбір Солтүстік Америка әншілерінен жиналған. Стив Роуд пен Джулия Бишоп (Англия халық әндерінің жаңа Пингвин кітабы) шотланд нұсқаларында Георди босатылуға бейім, ал ағылшын нұсқаларында оның әйелі "кездейді" және ол өлтіріледі.

Шотландия нұсқасы

Бір адам шайқаста қаза тауып, Джордиді өлтіруге болады. Оның әйелі мұны естігенде, үй ішімен бірге Эдинбургтегі сотына атпен жүру үшін аттарды шақырады, кейде Квинсферри арқылы, кейде ол өзінің атын Форт теңізінде жүзіп жүреді. Кейде кедейлерге алтын таратады. Ол қалаға кіргенде күйеуін әміршінің сарайына алып бара жатқан көрінеді. Ол патшадан Геордидің өмірі үшін жалбарынады, ал оның орнына үй-жайлар мен балаларын ұсынады, бірақ патша асығыс болуға бұйырады. Кейде лордтар арасында Джордидің тағдыры туралы пікір алмасулар болады. Кейде Гордон кланы ер адамдары соғысуға дайын екендігін көрсетеді. Бір қарт кісі патшаға Геордиді босату үшін ақша алуға кеңес береді, содан кейін көпшіліктен үлкен және жеткілікті сома жиналады. Ол босатылып, жұп мақтау сөздерін айтады.

Ағылшынша нұсқасы

Оқиғаның баяндаушысы (әдетте) Лондон көпірінен (бірақ кейде басқа жерде) жас әйелдің Геордиге зарлағанын естиді. Ол патшаның қанынан шыққан, жақсы әйелді жақсы көргендіктен, оны сән-салтанатпен асып қоямыз дейді. Ол Лондонға (немесе басқа жерге) атпен жүруге шақырады. Ол Геордидің қылмыстары ауыр емес екенін, ол тек патшаның кейбір елендерін ұрлап, оларды (Боэнни, Дейви, Килкенни және т.б.) сатып жібергенін айтады және оның өмірін құтқару үшін балалардың өзгермелі санына бас тартуға дайын екенін айтады. Кейбір нұсқаларда заңгерлер арасында талқылаулар болады. Судья кейде ол тым кеш келеді дейді және әрқашан ол Джордиді кешіре алмайды дейді. Кейде Джорди достарымен және әйелімен қоштасуға уақыт табады. Кейде біреулер "Ол төбеде" қару-жарақпен "Геордидің өмірі үшін күресуге" тілейді. Біз оның өлімі сән-салтанатпен өтетінін жиі естиміз.

Халық әндері жинақтары

Roud Folk Song Index-те 129 түрлі нұсқасы бар: Англиядан - 40, Шотландиядан - 27, Ирландиядан - 2, АҚШ-тан - 52 және Канададан - 8. 1942 жылы Луиза "Луи" Хупердің (1860-1946) әнін жазған әнші Лэнгпорт, Сомерсет, Англия. Хупердің жазбасы тек фрагмент болып, Клейтон Хупердің орындаған әндерін ғана айтты, сондықтан Бейз әнді аяқтау үшін басқа жерден алынған сөздерді қолданды. Бейз, Клейтон және Хупердің әндеген нұсқасында Геордидің қылмысы патшаның еленін аулау екендігі және ол "алтын шынжырмен" асылуы керек екендігі анық көрінеді. "Лондон көпірі" туралы алғашқы тармақты Баез қосты, бірақ дәстүрлі нұсқалардан алынды. Сэнди Денни, британдық фолк-рок тобы Ағаштар, Анаис Митчелл / Джефферсон Хамер және Эмили Оутемн әннің осы нұсқасын жазды немесе орындады, бұл әнді Джоан Баез жазған деп болжауға болады. Мартин Картидің нұсқасы оның 1976 жылғы Crown of Horn альбомында пайда болды. Балада Италияда Иоанн Баэздің жазбасын итальян тіліне аударған Фабрицио де Андре арқасында өте танымал болды, ал бұл нұсқаны кейінірек Mercanti di Liquore фольклорлық тобы, Анджело Брандуарди және DJ Gabry Ponte қайта түсіндірді. 1971 жылы Данияның Gasolin тобы Баэздің орындауынан қатты шабыт алған бейімделуді жазды. "London Bridge" "Langebro" деп аударылды жолдың атауы. Оқиға Лондоннан ХХ ғасырдағы Копенгагенге ауысады, бірақ әннің жалпы қараңғы көңіл-күйі сақталады. Хупер / Бейз нұсқасын ағылшын тілінде орыс фолк-бэнді Шервуд орындады. Каталондық музыканттар Роджер Мас және Нурия Грэм әнді каталон тілінде "Jordi" деп атады Парнас (2018) альбомында. Танымал француз әншісі Клод Франсуа 1965 жылы француз нұсқасын жазды ("N°4" альбомы).

Басқа нұсқалар

Әннің әртүрлі нұсқалары, сондай-ақ, Ширли Коллинз, Силли Систерс (Мэдди Прайор және Джун Табор), Джон Джейкоб Найлс, Док Уотсон және Эван Макколл сияқты танымал есімдермен жазылған. Джули Феликс 1966 жылы Жан Ричидің дәстүрлі жазбасымен (1949 ж.) ұқсас нұсқасын жазды. А. Л. Ллойд Ланпорттан, Сомерсеттен келген Эмма Овердтен жиналған Сесил Шарптың бір нұсқасына негізделген нұсқасын әндеді; бұл нұсқа Луиза "Луи" Хупердің, сондай-ақ Ланпорттан шыққан және Джоан Баез танымал болған нұсқасына өте ұқсас. Галли Беггер де әнді жаздырып, кейбір дәстүрлі ән мәтіндерін түпнұсқа музыкаға қойды.

География

Географиялық тұрғыдан алғанда, төрт нұсқа бар. Шотландиялық нұсқаларда Геордидің Эдинбургтегі ағаш бағанасынан құтқарылуы туралы айтылады. Бұл Джордж Гордонға, Хантлидің 4-ші графына қатысты болуы мүмкін. Ағылшын тіліндегі бір нұсқада Ньюкасл туралы айтылған. Бұл 1610 жылы өлім жазасына кесілген Джордж Стоулзға қатысты болуы мүмкін. Кейбір нұсқаларда "Бохен" қаласы туралы айтылған, бірақ бұл ешқашан қанағаттанарлықтай орналастырылмаған. Ройбридждің маңында Бохени деген кенттік бар. Басқа ағылшын нұсқасында өлім жазасы Лондон қаласында өтеді, ал кінәлі Оксфорд графы. Оксфорд графының тарихы 17 ғасырда басылып шықты. Соңғы нұсқа - Данияда, Копенгагенде, Газолин орындаған. Даниялық атау - Лангебро.