Кіріспе
Айдың Жерге қараған жарты шары Айдың жақын жағы - айдың жарты шары әрқашан Жерге қараған, ал алыс жағы - қарама-қарсы. Айдың бір жағы ғана Жерден көрінеді, өйткені Ай өз осімен Ай Жерді айналып жүргендей жылдамдықпен айналады. Бұл жағдайды су тасқыны деп атайды. Айды тікелей Күн жарықтайды, ал циклдік өзгермелі көру жағдайлары ай фазаларын тудырады. Кейде Айдың қараңғы бөлігі жердің жарығынан, яғни Жер бетінен Айға жанама түрде шағылатын күн сәулесінен, әлсіз көрінеді. Ай орбитасы біршама эллипстік және экваторлық жазықтыққа қарай еңкейгендіктен, либрация Жерден Айдың бетінің 59% -ын көруге мүмкіндік береді (бірақ кез келген нүктеден кез келген сәтте тек жартысы).
The near side of the Moon is the lunar hemisphere that always faces towards Earth, opposite to the far side. Only one side of the Moon is visible from Earth because the Moon rotates on its axis at the same rate that the Moon orbits the Earth—a situation known as tidal locking. The Moon is directly illuminated by the Sun, and the cyclically varying viewing conditions cause the lunar phases. Sometimes the dark portion of the Moon is faintly visible due to earthshine, which is indirect sunlight reflected from the surface of Earth and onto the Moon. Since the Moon's orbit is both somewhat elliptical and inclined to its equatorial plane, libration allows up to 59% of the Moon's surface to be viewed from Earth (though only half at any moment from any point).
Бағдарлау
Мұнда Айдың суреті карталарда әдеттегідей, яғни солтүстігі үстіңгі жағында, батысы сол жағында көрсетілген. Астрономдар әдетте картаны оңтүстікке қарай бұратып, суретті кері қарай көрсететін астрономиялық телескоптардағы солтүстік жарты шар көрінісіне сәйкес келеді. Айдың батысы мен шығысы - айдың бетінде тұрған кезде күтілетін жерлер. Айды Жерден көрген кезде шығыс-батыс бағыты кері бұрылады. Сондықтан Айдағы координаттарды белгілеу кезінде географиялық (немесе керісінше селенографиялық) координаттар немесе астрономиялық координаттар қолданылатынын әрқашан атап өту керек. Айдың Жер аспандағы немесе көкжиектегі нақты бағыты Жердегі көрерменнің географиялық ендігіне байланысты. Келесі сипаттамада бірнеше типтік жағдай қарастырылады. Егер Ай көрінсе, солтүстік полюс көкжиектен төмен, солтүстік полюсі жоғары тұрады. Солтүстік ендіктерде (Солтүстік Америка, Еуропа, Азия) Ай шығыста солтүстік-шығыс аяғымен көтеріледі (Mare Crisium), оңтүстікте солтүстікке қарай ең биік нүктесіне жетеді және батыста солтүстік-батыс аяғымен (Mare Imbrium) батысқа қарай батысады. Экваторда Ай шығыстан көтерілгенде оның N S осі көлденең болып көрінеді және Mare Foecunditatis жоғарыда. Осы оқиғалардың арасында Ай зениттегі ең биік нүктесіне жетеді, содан кейін оның селенографиялық бағыттары Жердегілермен қатар келеді. Оңтүстік ендіктерде (Оңтүстік Америка, Оңтүстік Тынық мұхит, Австралия, Оңтүстік Африка) Ай шығыста оңтүстік-шығыс аяғымен көтеріледі (Mare Nectaris), солтүстікте оңтүстікке қарай ең биік нүктеге жетеді және батыста оңтүстік-батыс аяғымен (Mare Humorum) батысқа қарай батысады. Оңтүстік полюсте Ай Солтүстік полюстегідей әрекет етеді, бірақ ол жерде оның оңтүстік полюсі жоғарыда көрінеді.
Айырмашылықтар
Екі жарты шардың сыртқы келбеті мүлдем басқаша, жақын жағы бірнеше үлкен мариялармен (латынша "теңіздер") қапталған. Бұл жазық жерлерді 17 ғасырда алғаш рет картаға түсірген астрономдар (әсіресе Джованни Баттиста Риччоли мен Франческо Мария Грималди) ай суының теңіздері деп санайды. Айда сұйық денелер болмаса да, "маре" (көпшілік: мария) термині әлі де қолданылады. Алыстағы жағы бірнеше мариясы бар, қатты жарылған, қалың кратерлі көрініске ие. Алдыңғы жақтағы жердің тек 1% ғана мариямен қамтылған, ал жақын жақтағы 31,2%. НАСА-ның Gravity Recovery and Interior Laboratory (GRAIL) миссиясы талдаған зерттеулерге сәйкес, айырмашылықтың себебі - Ай қабығының алыс жағына қарағанда жақын жағында жұқа болуы. Айдың үлкен мариясын құрайтын қара түсті таптар - бұл лавамен толтырылған, шамамен төрт миллиард жыл бұрын астероидтердің соққысынан пайда болған бассейндер. Айдың екі жағы да ұқсас ірі соққылаушылармен бомбаланғанымен, жақын жақтағы жарты шар қабығы мен жоғарғы мантия алыс жақтағыдан ыстық болды, нәтижесінде үлкен соққылау кратерлері пайда болды. Бұл үлкен соққы кратерлері Айдағы Адамның халық мифологиясындағы бейнелерін құрайды.