Кіріспе

Ресей композиторы және пианині Николай Николаевич Черепнин (; 15 мамыр 1873 [O. S. 3 мамыр 1873] 26 маусым 1945) - ресейлік композитор, пианист және дирижер. Санкт-Петербургте дүниеге келген, Санкт-Петербург консерваториясында Николай Римский Корсаковтың оқушысы. Ол Сергей Дягилевтің "Орыс балеттері" балетінің Париждегі алғашқы маусымында дирижерлік қызмет атқарды.

Өмір

Николай Черепнин 1873 жылы сол есімді әйгілі және бай дәрігердің ұлы болып дүниеге келді. Үлкен Николай Федор Достоевский мен Модест Муссоргский сияқты суретшілердің элиталық ортасында жүрді. Жас Николайдың анасы ол сәби кезінде қайтыс болды, ал әкесі қайтадан тұрмысқа шыққанда, оның орнына екіталай өгей анасы келді. Бала кезінде әкесі оны үнемі ұрып-соғып, қатаң тәртіпке бағындырды. Әкесінің талабы бойынша Николай заңгерлік мамандықты меңгерген, бірақ осы уақыт ішінде ол тұрақты түрде шығармалар жазды. 1895 жылы Санкт-Петербург университетінің заңгерлік мамандығын бітірді. 1898 жылы Николай Римский Корсаковтың композиция мамандығы бойынша және К. К. Фан Архтың фортепиано мамандығы бойынша диплом алды. Оның таланты мен жоғары отбасылық мәртебесі оған 1899 жылы Сот шатырдағы оркестр мұғалімі болып жұмысқа орналасты. Ол алты жыл бойы Санкт-Петербург консерваториясына оралғанға дейін мұғалім болды. 13 жылдық қызметінде (1909 жылдан бастап профессор ретінде) ол көптеген елеулі студенттерге, соның ішінде Сергей Прокофьевке, Александр Гаукке, Юрий Шапоринге және Лазарь Саминскийге сабақ берді. 1902 жылы ол ресейлік симфониялық концерттердің тұрақты дирижері болды, кейіннен Ресей музыкалық қоғамы, Мәскеу филармониясы, Силоти концерттері мен Иван Василенконың тарихи концерттерімен қонақ болып, Мариинский театрында дирижерлік қызмет атқарды (1906-1909). Беляев шеңберінің мүшесі, ол сондай-ақ Кружок sovremennoy muzïki (Қазіргі заманғы музыка шеңбері) және Мир iskusstva (Өнер әлемі) қозғалысымен жұмыс істеді. Черепнин музыколог Александр Осовскийдің досы болды. 1907 жылы консерваторияда оқыған кезінде ол өзінің ең танымал туындысы - Le Pavillon d'Armide балетын жазды. Екі жылдан кейін Черепнин Дягилевтің "Орыс балеттері" операсының премьерасында балетке дирижерлік етті. Ол бірінші маусымда дирижер болып, келесі бес жылда бірнеше рет қайта оралды. Ол Берлин, Монте-Карло, Париж, Римдегі "Рус балеттері" және Лондондағы Ковент-Гардендегі Корольдік опера театрында спектакльдер жүргізді. Профессорлық қызметі мен балетпен байланысты жұмыстарына қоса, 1908 жылы Мариинский театрында дирижер болып қызмет атқарады. Бұл лауазымда ол Римский Корсаковтың "Алтын әтеш" операсының Париж премьерасын басқарды. 1905 жылдан 1917 жылға дейін Санкт-Петербург консерваториясының директоры болды, онда дирижерлік сабақ берді. 1918 жылы Грузия Демократиялық Республикасының астанасы Тбилисидегі Ұлттық консерваторияның директоры лауазымына шақырылды. 1921 жылы Грузияны большевиктер басып алғаннан кейін ол Парижге көшіп барып, өмірінің қалған бөлігінде сонда тұрды. Францияда ол Анна Павлова мен оның балет труппасымен композитор және дирижер (19224) болып жұмыс істеді және Еуропа мен АҚШ-тың барлық жерінде концерт турнелерін өткізді, бірақ 1933 жылы есту қабілеті нашарлағандықтан концерттік мансабын тастады. 1925 жылы Парижде орыс консерваториясын құрып, бірнеше жыл (1925-1909 және 1938-1945) оның директоры болды. 1926 жылы Беляев баспасының қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды, кейіннен 1937 жылдан бастап 1945 жылы Исси-ле-Молинода қайтыс болғанға дейін президенті болды.

Отбасы

Оның ұлы Александр Черепнин (1899-1977), немерелері (Александр ұлы) Иван Черепнин (1943-1998) және Серж Черепнин, ал шөберелері (Иван ұлдары) Сергей Черепнин және Стефан Черепнин де композиторлар.