Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Агатон Сакс - швед жазушысы Нильс Олоф Франценнің балаларға арналған, Аке Леверт суреттеген швед тіліндегі күлкілі детектив романдарының басты кейіпкері. Ағылшын тіліндегі басылымдарды Квентин Блейк суреттеп шығарды. Роман детектив жанрының ирониялық пастиші болып табылады: мысалы, Агатон Сакстың әріптесі, Шотландиялық полиция инспекторы Лиспингтон, Шерлок Холмс атақты инспектор Лестрейдке негізделген. Холмс сияқты Сакс да түтік шегеді (оның жағдайында Meerschaums); аптаның әр күніне бір түтікке ие, ол ойланғанда түткілейді. Франценге Швециядағы тағы бір балалар кітаптарының детективтері, Аке Холмбергтің Туре Свентон да әсер етті. Швецияда барлығы он бір кітап жарық көрді, ал біреуі ғана ағылшын тілінде жарық көрді. Көптеген шет тілдердегі ағылшын тіліндегі романдар сияқты, ағылшын тіліндегі басылымдардың танымалдылығы мен табысына аудармалардың стилі мен ерекшеліктері өте маңызды болды. Әдеттегідей, Францен ағылшын тіліндегі аудармалардың көпшілігін өзі жасады, стильдік таңдауларда қосымша аудармашы Памела Ройдспен жұмыс істеді, бұл ағылшын тіліндегі аудармаларға бастапқы швед тіліндегі нұсқалардың әзіл-сықағын сақтаудың маңызды факторы болды. Британдық серия өте танымал болды және нәтижесінде "Британ аудармасында 1950-2000 жылдар аралығында скандинавиялық балалар әдебиетінің тарихында ең көп қайта шығарылған детектив / құпия сериясы" болды. Ағылшын тіліндегі басылымдар реті швед тіліндегі басылымдардан ерекшеленді, аудармаларды автордың өзі дайындағаны, оларды аударған реттілікте қайта қарауды қамтамасыз етті. 2022 жылы Ұлыбританиядағы Oak Tree Books баспасы 10 Агатон Сакс кітаптарының жаңа басылымдарын шығарды, бұл 1970 жылдардағы Target папербектерінен бастап серияның алғашқы қайта басылымы болды. Кентон Холл аударған және жаңа суреттермен, серияға ағылшын тілінде бұрын-соңды жарық көрмеген 11-ші Агатон Сакс кітабы кіреді. Серия алғаш рет аудиокітаптарға да бейімделді. Агатон Сакс және қылмыстық қос адам туралы кітаптың төменгі кодына сәйкес, Францен аңыздарды баласына арнап жазған.
Agaton Sax is the protagonist of a series of Swedish language humorous detective novels written for children by Swedish author Nils Olof Franzén and illustrated by Åke Lewerth. Quentin Blake illustrated the English editions. The novels are an ironic pastiche of the detective genre: for example Agaton Sax's colleague, the hapless Inspector Lispington of Scotland Yard, is clearly modelled on Inspector Lestrade of Sherlock Holmes fame. Like Holmes, Sax smokes pipes (in his case Meerschaums); he has one for every day of the week, which he smokes when thinking. Franzén was also inspired by another children's books detective in Sweden, Ture Sventon by Åke Holmberg. Altogether, eleven books were published in Sweden, and all but one were also published in English translation. As with many foreign language novels translated into English, the style and idiosyncrasies of the translations were quite important to the popularity and success of the English editions. Unusually, Franzén did most of the English translations himself, working with a supplemental translator, Pamela Royds, on stylistic choices, which was a significant factor in preserving the humour of the original Swedish versions into the English translations. The British series was immensely popular, and as a result, became the "most re issued detective/mystery series in the history of Nordic children’s literature in British translation for the period 1950–2000." The publication order in English was very different to that of the original Swedish editions, and the fact that the author himself mostly prepared the translations enabled revisions to be made which reflected the order in which he translated them. In 2022 UK publishers Oak Tree Books released new editions of the 10 Agaton Sax books, the first republishing of the series since the Target paperbacks in the 1970s. Translated by Kenton Hall, and with new illustrations, the series will include the 11th Agaton Sax book, never before published in an English language version. The series has also been adapted into audiobooks for the first time. According to a footnote in Agaton Sax and the Criminal Doubles, Franzén originally wrote the stories for his son.
Кітаптар
Банк тонаушылары) 1970 Агатон Сакс och den bortkomne mr Lispington 1966 Агатон Сакс және Родос Колосы 1972 Агатон Сакс және де оконтанда миллиардärerna 1967 Агатон Сакс және қолма-қол ақшасыз миллиардерлер 2022 Агатон Сакс och den svällande rotmos affären 1970 Агатон Сакс және Лондонның компьютерлік сюжеті 1973 Агатон Сакс och den mörklagda ljusmaskinen 1978 Агатон Сакс және Лиспингтонның бабасының сағаты 1978
Swedish title Published English title Published Agaton Sax klipper till 1955 Agaton Sax and the Big Rig (revised) 1976 Agaton Sax och den ljudlösa sprängämnesligan 1956 Agaton Sax and the League of Silent Exploders 1974 Agaton Sax och vita möss mysteriet 1957 Agaton Sax and the Haunted House 1975 Agaton Sax och de slipade diamanttjuvarna 1959 Agaton Sax and the Diamond Thieves 1965 Agaton Sax och det gamla pipskägget 1961 Agaton Sax and the Scotland Yard Mystery 1969 Agaton Sax och Byköpings gästabud 1963 Agaton Sax and the Criminal Doubles 1971 Agaton Sax och bröderna Max 1965 Agaton Sax and the Max Brothers (a. k. a. Bank Robbers) 1970 Agaton Sax och den bortkomne mr Lispington 1966 Agaton Sax and the Colossus of Rhodes 1972 Agaton Sax och de okontanta miljardärerna 1967 Agaton Sax and the Cashless Billionaires 2022 Agaton Sax och den svällande rotmos affären 1970 Agaton Sax and the London Computer Plot 1973 Agaton Sax och den mörklagda ljusmaskinen 1978 Agaton Sax and Lispington's Grandfather Clock 1978
Бейімделулер
Романның үш бөлігі 1972 және 1981 жылдар аралығында Ұлыбританиядағы теледидар үшін бейімделген, олар BBC балалар сериясының сегменттері ретінде таратылды Jackanory, Кеннет Уильямс әңгіме айтушы ретінде. Әрқайсысы 15 минуттан тұратын бес эпизод ретінде ұсынылды, онда Уильямс кітаптың қысқартылған нұсқасын оқыды (бұл қарапайым оқудан гөрі көп болды: тәжірибелі комедиялық актер болғандықтан, Уильямс кейіпкерлерді сценарийден жеке-жеке орындады, тек дауысы мен бет-әлпетімен). Оның орындауы кітаптардың британдық басылымдарында жарияланған Квентин Блейктің суреттерімен араласты. Бұл әдісті алғаш рет 1972 жылы қазан айында Джереми Свонның "Агатон Сакс және Макс бауырлары" адаптациялады, содан кейін 1978 жылы ақпанда "Сыбыр жарылғыштардың лигасы" (бұл 1979 жылы сәуірде қайталанды) және 1981 жылы қазанда Лиспингтонның "Баба сағаты" (соңғысы 1982 жылы желтоқсанда Рождествоға қайталанды). 1972 жылы Швецияда Агатон Сакс және Макс ағайындылары кітабының негізінде төрт бөлімнен тұратын анимациялық телесериал түсірілді. Пегги Миллер бейімдеген бұл фильмді BBC 1976 жылы сәуір айында "Агатон Сакс" деген атпен көрсетті. Осы өзгерістердің барлығы - атап айтқанда, хабар таратудың 4 жыл кешігуі, бастапқы атаудың алынып тасталуы және Кеннет Уильямстың орнына Питер Хокинстің ауыстырылуы - өндірістің 1972 жылғы Джаканори сериалының қайта жасалуы екенін мүмкіндігінше жақсы жасыру үшін жасалды. 1976 жылы швед тілінде 77 минуттық анимациялық фильм Agaton Sax och Byköpings gästabud түсірілді, сюжеті Agaton Sax және Criminal Doubles-ке негізделген. Ағылшын тіліндегі нұсқасын Ұлыбританияда BBC 1978 жылы тамызда Дафни Джонс бейімдеген, Агатон Сакс және Байкопингтегі той деген атпен, және тағы бір рет Кеннет Уильямстың барлық кейіпкерлерге дауыс беруі болды. Әрқайсысы 25 минуттан тұратын 3 бөлімге бейімделген ол Уильямстың екінші Джаканори сериалы "Сыбыр жарылғыштардың лигасы" таралғаннан кейін алты ай өткен соң эфирге шықты және 1979 жылдың тамызында қайталанды. Фильммен байланысты швед теледидары үш бөлімді телесериал шығарды. Бұл сериал Агатон Сакс пен Тыныш жарылғыштардың лигасы, Агатон Сакс және Скотланд-Ярд құпиясы және Агатон Сакс және Родос колосы туралы. Бұл қосымша серияны BBC бейімдеген жоқ. Алайда, 1983 жылы BBC 1978 жылдың тамызында Кеннет Уильямспен бірге өткен 3 бөлімді "Бикопингтегі тойды" екінші рет қайталады: бұл жолы оны "Агатон Сакс" деп атады. Бұл, мүмкін, қанша рет қайталануын жасыру үшін, өйткені 1985 жылдың сәуірінде осы бейімделу үшінші рет қайталанды, яғни оның төртінші трансляциясы, бұл жағдайда тағы да қайта аталды, қазір "Агатон Сакс: Бикопинг мейрамы" деп аталады. Жалпы, және барлық қайталауларды қоса алғанда, Агатон Сакс экрандарының BBC1 телеарнасында 1972 жылдың 9 қазанында алғашқы трансляциядан 1985 жылдың 5 сәуірінде өткен соңғы қайталау аралығында 40 рет көрсетілді. Бұл кейіпкердің Ұлыбританиядағы танымалдылығының артуымен тұспа-тұс келді, өйткені 1965 және 1978 жылдар аралығында ағылшын тіліндегі аудармалары кітап түрінде, қағаз және қалың мұқабада жарық көрді.
Three of the novels were adapted for television in the UK between 1972 and 1981, broadcast as segments of the BBC children's series Jackanory, with Kenneth Williams as the storyteller. Each was presented as five 15 minute episodes, in which Williams read an abridged version of the book (although it was more than a simple reading: being an experienced comedy actor, Williams performed the characters individually from the script, using just his voice and facial expressions). His performance was inter cut with the illustrations by Quentin Blake published in the British editions of the books. The first to receive this treatment was Agaton Sax and the Max Brothers in October 1972, adapted by Jeremy Swan, followed by The League of Silent Exploders in February 1978 (which was repeated in April 1979), and Lispington's Grandfather Clock in October 1981 (this last getting a repeat for Christmas in December 1982). Also in 1972, a four part animated television series was produced in Sweden, again based on the book Agaton Sax and the Max Brothers. Adapted by Peggy Miller, it was aired by the BBC in April 1976 under the title Agaton Sax, with actor Peter Hawkins—a well known BBC performer, including the voices of Captain Pugwash—voicing the characters. All of these changes—namely, the 4 year delay in transmission, the removal of the original title, and the substitution of Peter Hawkins for Kenneth Williams—were designed to conceal as best as possible the fact that the production was simply a remake of the 1972 Jackanory serial which had been based on the same book. A 77 minute animated film Agaton Sax och Byköpings gästabud was made in Swedish in 1976, with a plot loosely based on Agaton Sax and the Criminal Doubles. An English language version was broadcast in the UK by the BBC in August 1978, adapted by Daphne Jones, under the title Agaton Sax and The Feast at Bykoping, and once again featured Kenneth Williams voicing all the characters. Adapted in 3 parts of 25 minutes each, it aired just six months after the transmission of Williams' second Jackanory serial, The League of Silent Exploders, and was repeated in August 1979. In connection with the film, a three part TV series aired on Swedish television, with the three installments based on Agaton Sax and the League of Silent Exploders, Agaton Sax and the Scotland Yard Mystery and Agaton Sax and the Colossus of Rhodes respectively. This further series was not adapted by the BBC. However, in 1983, the BBC repeated the earlier 3 part adaptation The Feast at Bykoping with Kenneth Williams, from August 1978, for a second time: this time calling it simply "Agaton Sax" — presumably in an effort to conceal how many repeats it was getting, since in April 1985 this same adaptation was repeated for a third time, i. e. its fourth transmission altogether, on this occasion retitled yet again, now known as Agaton Sax: The Feast of Bykoping. Overall, and including all repeats, the Agaton Sax adaptations totalled 40 broadcasts on BBC1, between the initial transmission on October 9, 1972, and the final repeat, aired on April 5, 1985. This coincided with the character's surge in popularity in the UK, due to the publication of the English translations in book form, both paperback and hardback, between 1965 and 1978.