Кіріспе
Мараба кофесі () - Руанданың оңтүстігіндегі Мараба аймағында өсіріледі. Марабаның кофеі - Coffea arabica түрінің Бурбон сорты. Жемістерді көбінесе наурыз бен мамыр аралығында жаңбырлы маусымда қолмен жинап, Марабадағы жуу станциясына әкеледі, онда кофе дәндері алынады және кептіріледі. Бірнеше кезеңнен кейін бұршақтарды сапасына қарай сұрыптайды. Фермерлер өнімнің сапасы мен көлеміне қарай несие алады. Тұқым әртүрлі тоңазытқыш компанияларға сатылады, ең жақсы тұқым Біріккен Корольдіктегі Union Coffee Roasters компаниясына, олар Fairtrade сертификаты бар брендті және АҚШ-тағы Community Coffee өндіреді. Руанданың шағын шаруашылықтағы арнайы кофе компаниясы (RWASHOSCCO) Марабадан сатып алып, ішкі нарыққа сатады. Мараба кофесі сыраға да айналады. Ал, 1999 жылы құрылған "Абахузамугамби" кооперативінде 500 мыңға жуық шағын фермер кофе өсіреді. 2000 жылдан бастап кооперативті Руанда Ұлттық университеті (NUR) және PEARL қолдады. Кооператив кофе сапасын арттырып, арнайы өнімдер нарығына енген.
Maraba coffee (; ) is grown in the Maraba area of southern Rwanda. Maraba's coffee plants are the Bourbon variety of the Coffea arabica species and are grown on fertile volcanic soils on high altitude hills. The fruit is handpicked, mostly during the rainy season between March and May, and brought to a washing station in Maraba, where the coffee beans are extracted and dried. At several stages, the beans are sorted according to quality. The farmers receive credits based on the amount and quality of the beans they provide. The beans are sold to various roasting companies, with the best beans going to Union Coffee Roasters of the United Kingdom, who produce a Fairtrade certified brand and Community Coffee of the United States. Rwanda Smallholder Specialty Coffee Company (RWASHOSCCO) buys from Maraba and sells to the domestic market. Maraba coffee is also brewed into a beer. About 500,000 smallholder farmers grow the coffee plants under the Abahuzamugambi cooperative, founded in 1999. Since 2000, the cooperative has been supported by the National University of Rwanda (NUR) and the PEARL. The cooperative has improved coffee quality and penetrated the speciality market.
Шығу тегі
Руандалықтар кофеді отарлы дәуірден бастап өсіріп келеді, бірақ 1999 жылға дейін өнім C сыныптан төмен санатталған, сондықтан оны әлемдік нарықта сату мүмкін емес. Шаруалардың кофе қырынынан дайындалған өнімдерді уақытылы жуу және дайындау мүмкіндігі болмаған. Сатып алушылар бір килограммға 0,33 АҚШ доллары төледі, бұл баға фермерлерді кедей етті. 1999 жылы Мараба ауданында (бұрынғы Бутаре провинциясының бір бөлігі) 220 кофе өсіруші осы мәселені шешу үшін бірлестік құрды. Олардың көбі 1994 жылғы геноцидте отбасы мүшелерін жоғалтты, ал басқаларының күйеулері түрмеде отыр, олар қазаға қатысқан деп айыпталып, дәстүрлі гакака соттарында сотталады. Олар бұл қауымдастықты киняруанда тілінде "Абахузамугамби" деп атады. Шаруалар қауымдастық құру арқылы тауарларын тасымалдаушы компания арқылы емес, Кигалидегі экспорттаушыларға тікелей сату арқылы табысын арттыруға үміттенген. Олар пайдасын бөлісіп, құрал-саймандар, тыңайтқыштар мен тұқым сатып алып, өнімді арттырды. 2000 жылы Марабаның мэрі Руанданың жақын маңдағы Бутареде орналасқан Ұлттық университетінен (UNR) дамуға көмек сұрады; келесі жылы UNR Руандадағы ауыл шаруашылығын байланыстар арқылы жақсартуға арналған серіктестікті (PEARL) құруға көмектесті. PEARL жобасына бірнеше ұйым қолдау көрсетті: USAID, Мичиган мемлекеттік университеті, Техас A&M университеті және Руанданың түрлі органдары, соның ішінде UNR, ұлттық ауыл шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты (ISAR) және Кигали ғылым, технология және басқару институты (KIST). PEARL компаниясы 2001 жылдың ақпан айында Abahuzamugambi компаниясымен бірге Америка Құрама Штаттарында арнайы кофе нарығында талап етілетін стандарттарға сәйкес кофе сапасын жақсарту мақсатында жұмыс істей бастады. Олар алғашқы станцияны 2001 жылдың шілдесінде Цярумбо секторында, негізгі жолға жақын жерде, UNR, Office des Cultures Industrielles du Rwanda (OCIR Café), ACDI / VOCA және Institut des Sciences Agronomiques du Rwanda (ISAR) қаржысымен салды. Ашық жерлер егін жинау маусымының соңына таман ашылғандықтан, сол жылы жиналған өнімнің 200 килограмын ғана жууға болатын. Алайда, нәтижелер жақсы болды, ал 2002 жылы кофе өңдеуге мүмкіндік беретін станция жаңартылды. АCDI/VOCA 2002 жылдың наурыз айында ашылған құбыр желісін қаржыландыруға көмектесті. Олар Луизианаға үлгілер жіберді, ал 2002 жылдың маусым айында Марабаға Қоғамдастықтың өкілі келді. Руанда президенті Пол Кагаме де қатысты, өйткені үкімет жобаға үлкен мән берді. Қоғам 18 000 килограммдық Мараба бұршағын 1 килограммға 3 АҚШ долларынан сатып алды. Қайырымдылық ұйымы Марабаның көптеген шағын фермерлері де АВЕГА-ның мүшелері екенін және осылайша қаржыландыру мен қолдау көрсете алатынын анықтады. Олар британдық қыздыру компаниясы Union Coffee Roasters (UCR) компаниясымен байланыс орнатты, оның өкілдері 2002 жылы Fairtrade Labelling Organization (FLO) қызметкерлерімен бірге Марабаға барды. Бұл топ Мараба жерін тексеріп, сертификат берді, Мараба кофесі Руанданың алғашқы әділ сауда мәртебесін алған кооператив болды. UCR бұл кофеде "көктемгі цитрус дәмдері бар, оның үстіне қатты тәтті шоколад тамыры бар" деп сипаттап, 2002 жылғы өнімнің қалған өнімін сатып алды. UCR өзінің Мараба кофеін 2003 жылдың басында Sainsbury супермаркеттері арқылы таратты, ол сол жылдың Қызыл мұрын күніне дейін өнімнің барлық 350 дүкенінде сатылды. 2003 жылы Abahuzamugambi кооперативінің таза табысы 35 000 АҚШ долларын құрады. Оның 70 пайызы фермерлерге бөлінді, бұл сома басқа кофе өсірушілерге төленген сомадан үш есе көп және бұрын қолжетімді болмаған денсаулық сақтау және білім беру қызметтерін төлеуге жеткілікті. Қалған 30 пайыз кооперативке қайта инвестицияланып, кальций карбонатын сатып алуға жұмсалды.
Тәуелсіздік
2003 жылдан бастап PEARL компаниясы операцияны өзін-өзі қамтамасыз ету деп есептеп, Abahuzamugambi кооперативінің қаржылық қолдауын қысқартты. Кооператив өзінің өсірушілеріне несиелер берді, бұл өмір сүру деңгейін жақсартуға көмектесті және мал шаруашылығына инвестиция салуға, медициналық сақтандыруға және білім алуға мүмкіндік берді. Наурыз айында ауылда кооперативтік банк ашылды, ол фермерлерге Бутареге дейінгі ұзақ жолды басып өтудің орнына өз қаражаттарын жергілікті жерде ұстауға және басқаруға мүмкіндік берді. 2004 жылдың соңында Лондондағы Meantime Brewing компаниясы Марабада өсірілген бұршақтан жасалған кофе пісіретін сыраны ұсына бастады. Сусын алкогольді мұздатылған капучино немесе дигестив ретінде дайындалады. Бас сыра жасаушы бүкіл әлемнен кофеден дәм татты, бірақ Мараба кофеіндегі ваниль мен шоколадтың әсері оны Оңтүстік Америкадан келетін жаңғақ және ащы кофеден жақсырақ деп тапты. Алғашқы сыраның алкоголь мөлшері 4 пайыз, кофеин мөлшері кофемен бірдей, ал "мұны жібек тәрізді, қайың тәрізді" деп сипатталған. кофе мөлшерін азайтып, алкогольділік мөлшерін арттырған кезде (қазір 6 пайыз) Fairtrade статусынан айырылды. Ол әлі күнге дейін марабо бұршағынан жасалады. Ол іске қосылған кезде Meantime Coffee Porter Британ аралдарында қол жетімді жалғыз кофе сырасы болды. Кооператив өскен сайын, ол бүкіл аймақта қосымша жуу станцияларын салды. Олардың алғашқысы 2004 жылы ашылған. Үшінші станция - Совуда бір жылдан кейін, 2005 жылы, ал төртіншісі - Кибингода 2007 жылы іске қосылды. 2006 жылы Швецияның даму ынтымақтастығы министрі және Сыртқы істер министрінің орынбасары Карин Джамтин Швеция мен Руанда арасындағы ынтымақтастықты кеңейту және Мараба кофеін шведтік арнайы нарыққа шығару үшін Марабаға барды. 2006 жылдың шілдесінде Марабада PEARL үйлестіруімен телеорталық ашылды. USAID, NUR және Вашингтон мемлекеттік университетінің (WSU) Цифрлық ажырымды жоюға арналған кеңейту орталығы (CBDD) қаржы мен ресурстарды қамтамасыз етті. Үш студент Руандада алты апта бойы орталықты құруға және жергілікті қызметкерлерді оқытуға көмектесті. USAID 2006 жылы басталған ауыл шаруашылығы кәсіпорындарын және агробизнесті дамыту үшін тұрақты серіктестік (SPREAD) бағдарламасы арқылы Руандадағы, оның ішінде Марабадағы кофе өнеркәсібімен байланысын жалғастырды. Бұл - OCIR Café-мен бірнеше жыл бойы жұмыс істеген, оның мақсаты - фермерлердің кооперативтерге қолжетімділігін жақсарту, сондай-ақ Руанданың әр түрлі аймақтарындағы кофедің ерекше дәмі сипаттарын анықтау. 2011 жылы Африкадағы өнімдердің географиялық көрсеткіштері туралы баяндамада француз экономисі Тьерри Куле SPREAD бағдарламасы Руанда кофесі үшін, оның ішінде Мараба кофесі үшін шығу тегінің атауы туралы куәлікті іздегенін жазды.
As the cooperative grew, it built additional washing stations across the area. The first of these was located at Kabuye, and opened in 2004. The third station, at Sovu, became operational one year later in 2005, and the fourth, at Kibingo, in 2007. In 2006, the Swedish Minister for Development Co operation and Deputy Minister for Foreign Affairs, Carin Jamtin, visited Maraba to extend cooperation between Sweden and Rwanda and expose Maraba coffee to the Swedish speciality market. In July 2006, a telecentre was opened in Maraba under the coordination of PEARL. USAID, NUR and Washington State University (WSU) Extension's Center to Bridge the Digital Divide (CBDD) provided funding and resources. Three WSU students spent six weeks in Rwanda helping to set up the centre and train the local staff. USAID continued to be involved with the coffee industry in Rwanda, including Maraba, through the Sustaining Partnerships to enhance Rural Enterprise and Agribusiness Development (SPREAD) programme, launched in 2006. This was a multi year collaboration with OCIR Café with the goal of improving access to cooperatives for farmers, and also identifying specific taste characteristics of coffees in different regions of Rwanda. In a 2011 report on geographical indicators for products in Africa, French economist Thierry Coulet wrote that the SPREAD programme was pursuing a designation of origin certification for Rwandan coffee, including that of Maraba in particular.
Соңғы жылдары
2008 жылы Руандада "Еңбектегі кубок" байқауы өтті, бұл іс-шараны өткізген алғашқы африкалық ел болды. Ұлттық комиссия бірнеше жоғары сапалы кофелерді татып, таңдап алды, содан кейін оларды халықаралық кофе сарапшылары тобы Кизидегі Мараба зертханасында өткізілген құю шарасында бағалады. Қазылар алқасы 24 фермадан кофеге "Идеалдық кубогы" сыйлығын берді, оның ішінде үшеуі Мараба кофе кооперативінің құрамына кіреді. "Абсолюттік үздік" кубогы 2010 жылдан 2015 жылға дейін және 2018 жылы Руандаға қайтадан келді. Әр жолы жеңімпаздардың арасында Абахузамугамби ба Кава фермалары болды. Мараба кофесі 2012 жылы өзінің 10 жылдығын атап өтті. Бұл кезде кооперативтегі өндірушілер саны 1400-ға жетті, олардың активтері 250 миллион руандалық франкқа (2012 жылы 400,000 АҚШ доллары) жетті. 2013 жылдан бастап кооператив кеңейту бағдарламасын бастады. 2015 жылға қарай жаңа жерлер қосылып, сол жылы алғашқы өнімдер жиналды. Бағдарлама кооперативтің плантациялық аумағын ұлғайтуға бағытталған. Мараба басқа да өндірушілермен бәсекелестіктің күшейгенін сезінді, өйткені нарықта сапалы кофедің көлемі ұлғайды. Сондықтан кеңейту бағдарламасының жетекшілері сатып алушылардың сенімін сақтау үшін сапаны жоғары басымдыққа ие етті.
География және климат
Мараба кофесі Руанданың оңтүстігінде , Бутареден шамамен 12 шақырым (7 миль) және астана Кигалиден 150 шақырым (93 миль) жерде өсіріледі. Жоба Бутаре провинциясының Мараба ауданында басталды, бірақ бұл құрылымдар 2006 жылы жергілікті мемлекеттік ұйыммен алмастырылды, ал аймақ қазір Оңтүстік провинцияның Хуйе ауданының бөлігі болып табылады. Бұл аймақ Батыс Рифт аңғарына және Монтаньо Ньюнгве орманына жақын болғандықтан өте дөңес, және мол жанартаулық топырақтар бар. Кофе 1700-2100 метр биіктікте өсіріледі. Көбінесе бұл наурыздан мамырға дейінгі жаңбырлы маусымда, кофе жинаудың басты маусымында болады. Биіктік температураны орташа шамамен 20 °C-ға дейін төмендетеді. Жыл мезгілінің өзгеруі аз.
Өндіріс циклы
Руандада кофе жинаудың негізгі кезеңі жаңбырлы маусымда болады. Ең жақсы вишнялар су түбінде тұрып, қабығын алып тастайтын машинадан өтеді. Техникалық қызметкерлер кез келген жүзбелі вишеньдерді алып тастап, оларды кооперативтің ішкі нарықта арнайы кофе бағасынан төмен бағаға сату үшін басқалары сияқты өңдейді. Қоңыр дәндер кооперативтің үш теріден тазарту және іріктеу машиналарының бірі арқылы терісін және қантты қабатының көп бөлігін алып тастап, жеке бұршақтарды тербелісті сорғышы арқылы өткізеді. А дәрежелі және В дәрежелі бұршақтарды сумен тазарту машинасы арқылы бөліп алады. Қызметкерлер бұршақты көршілес зертханаға алып барып, сапаны бақылау үшін қолмен сұрыптайды. Тұқым сапасына қарай қапқа салынады және таңбаланады, содан кейін сатылымға дейін қоймада сақталады.