Кіріспе
Американдық аборт жасаушы (1941-2009) Джордж Ричард Тиллер (8 тамыз 1941 - 31 мамыр 2009) - американдық дәрігер және аборт жасаушы, Уичита, Канзас штатынан. Ол бүкіл елде әйелдер денсаулығын сақтау қызметінің медициналық директоры ретінде танымал болды, ол сол кезде бүкіл елде тек үш аборт клиникасының бірі болды. 2009 жылдың 31 мамырында Тиллер аборттарға қарсы террорист Скотт Родердің қолынан бас жағынан өлтірілді, Тиллер Уичитадағы шіркеуінде жексенбі күні таңертеңгі қызметте қызмет етті. 2010 жылы 29 қаңтарда Родер кісі өлтіргені үшін сотталып, 50 жылға дейін шартты түрде босату мүмкіндігісіз өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2016 жылдың қарашасында Родердің жазасы 25 жылға қысқартылды. Тиллердің отбасы жазаны жеңілдетуге қолдау көрсетті.
George Richard Tiller (August 8, 1941 – May 31, 2009) was an American physician and abortion provider from Wichita, Kansas. He gained national attention as the medical director of Women's Health Care Services, which, at the time, was one of only three abortion clinics nationwide that provided late term abortions. On May 31, 2009, Tiller was fatally shot in the side of the head by Scott Roeder, an anti abortion terrorist, while Tiller served as an usher during the Sunday morning service at his church in Wichita. Roeder was convicted of murder on January 29, 2010, and sentenced to life imprisonment without possibility of parole until after 50 years. In November 2016, Roeder's sentence was lowered to 25 years imprisonment following a resentencing hearing. Tiller's family supported the sentencing being lowered.
Жеке өмірі мен мансабы
Тиллер Уичитада, Канзаста, Кэтрин мен Дин Джексон "Джек" Тиллердің, танымал дәрігердің ұлы болып дүниеге келді. 1963-1967 жылдары Канзас университетінің медицина мектебінде оқыды. Көп ұзамай ол АҚШ-тың әскери-теңіз флотында медициналық стажировкадан өтті және 1969 және 1970 жылдары Калифорния штатындағы Пендлтон лагерінде ұшу хирургы болып қызмет етті. 1970 жылдың шілдесінде дерматология ординатурасын ашуды жоспарлады. 1970 жылы 21 тамызда оның ата-анасы, қарындасы мен күйеуінің інісі ұшақ апатынан қаза тапты. Оның қарындасы өсиетінде Тиллерден бір жасар ұлын асырап алуын өтінді. Тиллер Уичитаға қайтып, әкесінің отбасылық практикасын жабуды және дерматолог болу үшін қайта оралуға ниеттенген, бірақ ол әкесінің отбасылық практикасын басқаруға қысым сезінді. Тиллердің әкесі өзінің клиникасында аборт жасатқан. Заңсыз түсік жасатқан әйелдің өлімі туралы естігеннен кейін Тиллер Уичитода әкесімен бірге жаттығуды жалғастырды. Тиллер өмірінің әртүрлі кезеңдерінде есірткіге қарсы күресті, ол 1984 жылы есірткі қолданып көлік жүргізу үшін тұтқындалғанда, ең жоғарғы деңгейге жетті. Ол емделіп, тәуелділігін жеңіп, кейіннен Канзас медицина қоғамының мүгедек дәрігерлер комитетінің мүшесі болды. Тиллердің практикасында өміршеңдік кезеңінен кейінгі аборттар жасалды, бұл Тиллерді абортқа қарсы наразылық пен зорлық-зомбылықтың ошағына айналдырды. Тиллер жүктіліктің соңына таман ұрықтарының ауыр немесе өлімге әкелетін туа біткен ақаулары бар екенін білетін науқастарды емдеген. Сондай-ақ, ол екі дәрігердің куәлігі бойынша, ұрықты аяғына дейін көтеріп жүру әйелдің "ағзасының негізгі бір қызметін елеулі және қалпына келтірілмейтін зақымдауға" әкелетін жағдайда, ол сәбиді түсік жасатты. Оның бұл әрекеті абортқа қарсы топтардың назарына жиі түседі. "Өмір үшін Канзас коалициясы" 2004 жылдың 9 мамырынан 2009 жылдың 31 мамырына дейін Тиллердің ғимаратының алдында күн сайын күзет жүргізді. Операция құтқару деп аталатын топ 1991 жылдың шілде мен тамызында "Мейірімнің жазы" деп аталатын іс-шара өткізді, ол Тиллер клиникасына назар аударды, сонымен қатар Уичито, Канзастағы басқа да аборт берушілерге наразылық білдірді. Бірнеше жылдан кейін негізгі Құтқару операциясы тобынан бөлінген филиал Калифорниядан Канзасқа көшіп, әсіресе Тиллерге назар аударды, бастапқыда Operation Rescue West деп аталды. 2007 жылы Канзас прокурорлары Тиллерге 2003 жылы заңсыз аборт жасатқан дәрігермен қаржылық байланысы бар дәрігермен кеңескені үшін 19 айып тағылды. Канзас штатының заңына сәйкес, егер екі дәрігер жүктілікті жалғастыру әйелдің "адам ағзасының негізгі функцияларының елеулі және қалпына келмейтін бұзылуына" әкеп соғатынын растамаса, ұрықтың өмір сүру мүмкіндігі басталғаннан кейін аборт жасауға тыйым салынады. Синай тауының Икан медицина мектебінің профессоры Джейкоб Аппел Тиллер туралы "адам бостандығын қорғаушылар пантеонында Сьюзан Б. Энтони мен Мартин Лютер Кингке тең келетін шынайы батыр" деп жазды. Сот 2009 жылдың наурызында өтті, ал алқабилер тобы Тиллер барлық айыптаулар бойынша кінәсіз деп тапты. Өлген кезде Тиллер Американдық отбасылық практика кеңесінде сертификатталған, Американдық нашақорлық медицинасы қоғамының мүшесі және бұрын медициналық қызметкерлердің президенті болып қызмет еткен Уэсли медициналық орталығының отбасылық медицина бөлімінің клиникалық нұсқаушысы болды.
Теріс жарнама: О'Райли факторы
Тиллер өзінің өліміне дейінгі жылдары Fox News ток-шоуының The O'Reilly Factor 28 эпизодында талқыланды, бұл оның практикасына ұлттық назар аударады. Кейін ол мұны мойындамаса да, шоу жүргізушісі Билл О'Райли оны кейде "Тиллер - нәресте өлтіруші" деп сипаттады, бұл лақап аты Конгрессмен Роберт Дорнан АҚШ Өкілдер палатасының еденінде қолданған. О'Райли "егер сот күні болса" Тиллер, Кэтлин Себелиус және басқа да абортты қолдаушы Канзас саясаткерлері болғысы келмейтінін айтты. 2006 жылдың 3 қарашасында О'Райли The O'Reilly Factor бағдарламасында эксклюзивті сегментке қатысып, Тиллер жүкті әйелдердің "уақытша депрессиясын" жеңілдету үшін кеш аборт жасағанын көрсететін ресми клиникалық құжаттамамен "ішкі көз" бар екенін айтты. Ол дәрігерді "балаларды өлтіретін ержүрек адам" деп сипаттап, оны "өлімнің қайнар көзін" басқаруда және балаларды зорлаушыларды қорғауда айыптап отырды. Ол Тиллерге "басты аздап ауыртқан, уайымдаған" немесе "көптен көңілі қатқан" әйелдерді түсік жасатуға кеңес берді. О'Райлидің Тиллерге қарсы науқанына Канзастың бұрынғы бас прокуроры Филл Клайн ұсынған пациенттердің құпия ақпаратын эфирде жариялау кірді, бұл үшін кәсіби мінез-құлық бұзушылықты Клайнның заңгерлік лицензиясы мерзімсіз тоқтатылды. Тиллер өлтірілгеннен кейін О'Райли жауапкершілікті мойындамады және Тиллерге қарсы науқанын қорғап, былай деді: "Мен Тиллердің өлтірілуі туралы естігенде, абортты жақтаушы фанаттар мен Fox News жек көрушілері бізді қылмыс үшін кінәлауға тырысатынын білдім, және дәл солай болды. [ ] Тиллер туралы айтқандарымыздың бәрі де рас болды, менің талдауларым осы фактілерге негізделген. [ ] Қазір солшылдардың дәрігердің өлімін пайдаланып жатқаны анық. Бұл зұлым адамдар Тиллер секілді адамдарды сынға алуды тоқтатуды қалайды. Бұл - Fox News-ті жек көру, бұл - біздің басты мақсатымыз".
Тиллерге бағытталған зорлық-зомбылық
Өзінің мансабында Тиллер абортқа қарсы зорлық-зомбылықтың жиі нысанасы болды. 1986 жылдың маусым айында оның клиникасы өртке ұшырады. Қайта қалпына келтіріліп жатқанда Тиллер "Жоқ, біз осында келмейміз" деген жазуды қойды. Шелли Шеннон Тиллерді бес рет атып өлтірді, ол көлікте отырды. Тиллерге шабуыл жасаған кезде, Шаннон бес жыл бойы абортқа қарсы экстремист болып, доктор Дэвид Ганнды өлтірген сотталған кісі өлтіруші Майкл Гриффинге қолдау хаттарын жазған болатын. Ол оны "батыр" деп атады. Шеннонның мемлекеттік сотқа берген куәлігінде Тиллерді өлтіруге тырысудың еш жамандығы жоқ екені айтылған. Сот Шеннонды кісі өлтіруге әрекеттенгені үшін айыптап, 11 жылға бас бостандығынан айырды. Келесі жылы Шэннонға тағы 20 жылға бас бостандығынан айыру жазасы тағылды. Оған өрт сөндіру, саудаға күшпен араласу және бірнеше өртке және абортты клиникаларға қышқылмен шабуыл жасауға қатысы бар рекетке көмек көрсету үшін мемлекетаралық сапарлар айыпталды.
2009 жылдың мамыр айында Джордж Тиллердің өлтірілуі
Тиллер 2009 жылы 31 мамырда Вичитадағы Реформация лютеран шіркеуінде ғибадат кезінде абортқа қарсы экстремист Скотт Родердің қолынан ажал құшқан. Бастапқыда оны қуып келген екі адамды атып өлтіремін деп қорқытқаннан кейін, Родер машинасымен қашып кетеді. Атыс болғаннан үш сағаттан кейін Родер Канзас-Ситидің 170 миль (274 км) қашықтықта тұтқындалды. Шерил Салленгер, ол кезде абортқа қарсы "Операция құтқару батысы" ұйымының вице-президенті, Тиллерді өлтірместен бұрын Родермен ұзақ уақыт қарым-қатынаста болған. Бастапқыда Салленгер Родермен кез келген байланыста болғанын жоққа шығарды. Оның аты мен ұялы телефон нөмірі Родердің машинасының панельінде жазылған жазбада табылғаннан кейін, ол кейіннен Родерге Тиллердің белгіленген сот күндері туралы хабарлағанын мойындады. 2009 жылдың 2 маусымында Родерге бірінші дәрежелі кісі өлтіру және атысқа қатысты екі ауыр қылмыс жасады деп айыпталды, кейіннен 2010 жылдың қаңтарында осы айыптар бойынша айыпты деп танылды және 2010 жылдың 1 сәуірінде 50 жылға шартты түрде босатылмастан өмір бойына бас бостандығынан айырылды, бұл Канзаста ең көп жаза. Кейіннен шартсыз босату мерзімі 25 жылға қысқартылды. Тиллердің өлтірілуін аборт мәселесінің екі жағындағы топтар мен жеке тұлғалар күшейе отырып айыптап отырды. АҚШ президенті Барак Обама қазаға ұшыраған оқиғаға "шаң-шарқ етіп, ашуланған" екенін айтты. Ұлттық өмір сүру құқығы комитетінің директоры Дэвид Н. О'Стин бұл топ "мысалы, қандай да бір себептермен жасалатын зорлық-зомбылық әрекеттерін бір ауыздан айыптайды" деді. Баптистер дінінің дінбасысы, радио жүргізушісі Уайли Дрейк: "Оның өлгеніне қуаныштымын" деді. Атыс болғаннан кейін Тиллердің әріптесі Небраска штатынан Леррой Кархарт Тиллердің әйелдер медициналық қызмет көрсету клиникасы оның өліміне аза тұту үшін бір аптаға жабылғаннан кейін қайта ашылатынын мәлімдеді. Келесі аптада Тиллердің отбасы клиниканың тұрақты түрде жабылатынын хабарлады. Тиллердің өлтірілуінен кейінгі жағдай 2013 жылы "Тиллерден кейін" атты деректі фильмнің тақырыбы болды, ол АҚШ-тағы соңғы төрт абортты жүзеге асыратын компанияның күнделікті өмірі мен жұмысын қадағалады. Джордж Тиллер ескерткіш аборт қоры Ұлттық аборт қорларының желісімен құрылды. 2019 жылы Дэвид Толандты Канзас штатының сауда министрі етіп 2314 дауыспен растаған кезде, оның кандидатурасына қарсылық білдірілді, өйткені ол Thrive Allen County коммерциялық емес ұйымын басқарды, ол 2015 және 2018 жылдары қордан 20 000 доллар грант алды. Мемлекеттік сенаторлар Роб Олсон мен Мэри Пилчер Кук 12 басқа да республикалық сенаторларға және қоғамның қарсыластарына, соның ішінде "Канзас үшін өмір" партиясының жетекшісі Мэри Кей Калпқа қосылып, оның кандидатурасына қарсылық білдірді. Тейлер басқаратын клиниканы сатып алып, қайта ашады және аборт және басқа медициналық қызметтер көрсетуді жалғастыруда. Қазіргі уақытта бұл қорда екі клиника жұмыс істейді, жоғарыда аталған Уичитода, КК, сондай-ақ Оклахома Ситиде. Ұйым сондай-ақ Сиэтл қаласында үшінші клиниканы 2019 жылдың 31 желтоқсанында жабылғанға дейін басқарып келді.