Кіріспе

Үндістан ақыны швед танзаниялық әнші Сараха, Сарахапа, Сарахапада (немесе, тибет тілінде མདའ་བསྣུན་, [danün], Wyl. mda' bsnun The Archer), (шамамен б.з. Сараха деген атау "аяқты атқан" дегенді білдіреді. Бір ғалымның айтуынша, "Бұл оның өмірбаянының көптеген нұсқаларында төменгі таптық жебе ұстасы ретінде маскаланған дакинимен оқыған кездегі оқиғаға тікелей сілтеме. Бұл сөзді бейнелеп айтқанда, ол дуалдықтың жүрегіне дуалдықтың емес жебені атқан адамға қатысты". Сараха Ваджраяна буддизмін, әсіресе Тибет ақыл-ойының ілімімен байланысты Махамудра дәстүрін негізін қалаушылардың бірі болып саналады. Сараха бастапқыда Рахула немесе Рахулбхадра деп аталатын. Ол Шығыс Үндістанның Раджни қаласының Роли қаласында Шакья отбасында дүниеге келген және Наланда буддалық монахтар университетінде оқыған.

Дакиниді құрайтын жебе

Сараха әдетте отыра отырып, жебені ұстап тұрған күйде бейнеленеді (Скрт. сару). Сараханың ұстазы және жұбайы болған Жебе жасаушы Дакини немесе Жебе жасаушы Дакини деп аталатын есімсіз әйелден Сараханың жебені ұстап тұрған типтік иконографиясы пайда болады. Олардың кездесуінің кейбір нұсқаларында Сараханың Дакиниді жебе жасап жатқанды көргенін және сол жерден-одан өтіп, оны іздеп жүргенін айтады. Кейбіреулер олар жол қиылысында кездесті деп айтады, ал басқа нұсқалар ол өзінің жебелерін сататын көпшілік базарда болды дейді. Олар базарда немесе жол қиылысында кездессе де, Сарахаға рухани нұсқаулар мен осы әйелдің шоғырлануы өзгеріске әкеледі. Сараха оны тауып, не істеп жүргенін сұрайды. Оның жауабы: "Будданың мағынасын сөз бен кітап арқылы емес, символдар мен іс-әрекеттер арқылы білуге болады". Дакинидің жебе жасаушы оған жебелердің символикалық мәнін Дакини ілімдеріне тән тантрикалық түнек тілі арқылы түсіндірді. Осы сәтте Сараха махамудраның күйін толық сезініп, сол сәтте "да" деген бір ғана сөзді айтты. Бұл сөздің дыбысы бойынша ойын, ол "аяқ" немесе "символ" (тибет тілінде дадар немесе мда'дар) дегенді білдіреді. Сараха Дакинидің даналығын танып, оқуын және монахтық антын тастап, онымен бірге кремация алаңына барып жаттықты. Жебе жасаушы Дакини мен Сарахаға және олардың үлкен рухани жетістіктеріне құрмет көрсету үшін және осы рухани ұрпақтардың батасын алу үшін қазіргі заманғы тантрикалық қауымдар рухани тәртіп пен практиканың бір түрі ретінде садақ ату мен жебе жасаумен айналысады.

Дакини - қарақұмықпен пісірілген кәрі

Сараханың ұстазы және жұбайы болған екінші аты жоқ әйелді көбінесе қатпарлы қамыр қыз немесе қатпарлы қамыр Дакини деп атайды. Сара онымен 15 жасында танысқан, ол қыз қызметшісі болған. Бұл дакиниге "Кәбіршік қарындаш қыз" деген лақап берген оқиғаның бірнеше нұсқасы бар. Бірде Сараха осы жас әйелден қамырлы қари дайындауын сұрайды. Осылай істеп жүргенде Сараха ойға батады. Оның медитациялық шоғырлануы соншалық толық болды, ол он екі жыл бойы самадхида болды. Ол аралықтан шыққан соң, жас әйелден он екі жыл өткеннен кейін де қамырды жеуге бола ма деп сұрады. Оның тікелей жауаптары - бұл ілімдер. Ол: "Сен он екі жыл самадхида отырдың, ал ең бірінші қарындаш ашыны сұрадың ба?" - деді. Сараха оның даналығын байқап, медитациялық практикадағы өзінің кемшіліктерін түсінді. Ол рухани алға басудың жалғыз жолы - барлық алаңдатулардан аулақ, бір таулы жерге көшу екеніне көз жеткізді. Тағы да, қазы-қабақ Дакини Сарахаға нұсқаулар берді: "Егер сіз самадхидан қазы-қабақ қазы-қабағына деген құмарлықпен оянсаңыз, таулардың оқшаулануы сіз үшін не істейді деп ойлайсыз? Ол: "Ең таза жалғыздық - бұл сізге алдын ала түсініктер мен бейтаныс көзқарастардан, тар, икемсіз ақыл-ойыңыздың белгілері мен түсініктерінен құтылуға мүмкіндік беретін жалғыздық", - деп кеңес берді. Сараха өзінің алдында тұрған дакинидің даналығын мұқият тыңдап, оның тек оның жұбайы ғана емес, сонымен қатар оның ұстазы екенін түсіну үшін жеткілікті даналық танытты. Сол сәттен бастап оның медитациялық іс-әрекеті өзгеріп, ақырында ол махамудраның ең жоғарғы түсіне жетті. Ол қайтыс болған кезде Сараха мен оның жұбайы Дакини таза жерлеріне көтерілді.

Шәкірттер

Луипа Сараханың шәкірті болған.