Bernard de Nogaret de La Valette d'Épernon

Кіріспе

17 ғасырдағы француз дворяны Бернар де Ногарет де Ла Валет (1592 - 25 шілде 1661) - Эпернон герцогы және француз генералы, Жан Луи де Ногарет де Ла Валет пен Маргарита де Фуа Кандалдың ұлы, Монморенси констеблінің немересі. Анасының ұрпағы арқылы Бернард 1446 жылы өзінің ата-бабасы Джон де Фуаға берілген Кендал графтығының ағылшын титулын да иеленуге құқылы болды.

Өмір

Бернард 1592 жылы Ангулемде дүниеге келген. 1622 жылы ол Генри IV мен Маркиза де Вернеуилдің заңды қызы Габриэль Анжелика де Вернеуилге үйленді, олармен оның Луи Шарль Гастон де Кандаль және Анна Луиза Кристина де Фуа де Ла Валет де Эпернон есімді ұлы болды. Габриэль Анжелика 1627 жылы қайтыс болды (біреулер Бернард оны уландырды дейді), ал 1634 жылы кардинал Ришельеның немересі Мари Дюкамбоға үйленді. Бұл бақытты неке болған жоқ, өйткені Бернард кейінірек Нинон де Лартиг есімді орта таптық әйелге өмір бойы құмарлық танытты, ол оған абсолютті билік жүргізді және оған үлкен ақшалай қаражат берді. Әкесі сияқты Бернард та әскери қызметте мансап құрды. Ол жаяу әскердің генерал-полковник болып тағайындалды және Сен-Жан-д'Анжели (1621) және Роян (1622) қоршауларында және Суза пасы шабуылда (1629). 1633 жылы 15 мамырда Бернард Chevalier du Saint Esprit болды және 1635 жылы Людовик XIII оны салықтарды және діни құмарлықтарды алып тастаумен бұзылған тәртіпті қалпына келтірумен айыптады. Ол Пикардияда (1636), Гвиеннада және ақырында испандарға қарсы соғысты және 1637 жылы крестьяндердің көтерілісін басады. 1638 жылы Принц де Конде Фуэнтеррабия (Хондаррибия) қоршауындағы шабуылға басшылық жасады деп айыптады, ол бұзылу жеткілікті кең емес деп сеніп, бас тартты. Ол өзінің лауазымын вице-адмирал де Сурдиске тапсырды, ол ауыр шығынға ұшыраған қасіретке ұшыраған шабуыл жасады. Апат, дегенмен, Валет герцогының қолынан келді, ол оған еш қатысы жоқ және шын мәнінде әскердің қалдықтарына қосылып, оны Байонға бастап барды. Де Ла Валетті жек көрген Ришелье оны патшаның өзі басқарған ерекше соттың алдында соттады (1639). Сот өлім жазасын берді, бірақ Ришельеді жақсы білетін де Ла Валет ақылға қонымды түрде Англияға кетіп, ол жерде Гартер орденін алды. Жазалау рәсімі бейнеленген түрде орындалды. 1642 жылы Бернардың әкесі қайтыс болып, оны Эпернон герцогы атағына көтерді. Людовик XIII қайтыс болғаннан кейін Бернар Францияға оралды, онда Париж парламенті оған қарсы сотты (1643) жойды. 1648 жылы Гвиеннаның губернаторы болды. Сол жылы ол аштықтан қорқып, Бордо парламенті жүгері жөнелтуден бас тартқанынан туындаған тәртіпсіздікті басу үшін Шэто-дю-Ханың артиллериясын Шэто-Тромпетті қаруландыру үшін тасымалдауды басқарды. Бернард сонымен қатар Бургундияның губернаторы (1654-1660 жж.) және Шарль Дюфрен театрының күзетшісі болды (оның ең танымал мүшесі Мольер болды). 1661 жылы Парижде қайтыс болды.

Bernard was born in 1592 in Angoulême. In 1622, he married Gabrielle Angélique de Verneuil, legitimised daughter of Henri IV and the Marquise de Verneuil, with whom he had a son, Louis Charles Gaston de Candale, and a daughter, Anne Louise Christine de Foix de La Valette d'Épernon. Gabrielle Angélique died in 1627 (some say Bernard poisoned her) and in 1634 he married Marie Ducambaut, a niece of Cardinal Richelieu. It was not a happy marriage, as Bernard later conceived a lifelong passion for a middle class woman named Ninon de Lartigue, who exerted absolute power over him and to whom he gave enormous sums of money. Like his father, Bernard made a career of the military. He was named colonel general of infantry and fought at the sieges of Saint Jean d'Angély (1621) and Royan (1622) and at the attack of the pas de Suse (1629). On 15 May 1633, Bernard became a Chevalier du Saint Esprit and in 1635 he was charged by Louis XIII with restoring the order which had been disturbed by the lifting of taxes and religious passions. He fought in Picardy (1636), in Guyenne, and finally against the Spanish, and repressed a peasants' revolt, the Révolte des Croquants, in 1637. Charged by the Prince de Condé in 1638 with leading the assault at the Siege of Fuenterrabía (Hondarribia), he refused, believing that the breach was not broad enough. He yielded his post to Vice Admiral de Sourdis, who launched an ill fated attack which resulted in heavy losses. The disaster was nonetheless attributed to the Duke of Valette, who had nothing to do with it and in fact had rejoined the remains of the army and led it to Bayonne. Richelieu, who hated de La Valette, had him tried in front of an extraordinary court chaired by the king himself (1639). The court returned a sentence of death but de La Valette, who knew Richelieu well, had prudently departed for England where he received the Order of the Garter. The penalty was carried out in effigy. In 1642 Bernard's father died, raising him to the title of Duke of Épernon. After the death of Louis XIII, Bernard returned to France where the Parlement of Paris cancelled the judgement against him (1643). In 1648 he became governor of Guyenne. That same year, he was responsible for transporting artillery of the Château du Hâ to arm the Château Trompette to put down unrest resulting from the Parliament of Bordeaux's refusal to allow the departure of a shipment of corn, for fear of famine. Bernard also served as governor of Burgundy (1654–1660) and was a guard of the theatre company of Charles Dufresne (whose most famous member was Molière). He died in Paris in 1661.