Кіріспе

Allgemeine SS қаржысына жауапты нацистік ұйым SS Экономикалық және әкімшілік бас кеңсесі (SS Wirtschafts und Verwaltungshauptamt; SS WVHA) Allgemeine SS қаржысын, жабдықтау жүйелерін және бизнес жобаларын басқаруға жауапты нацистік ұйым болды (Штуцштаффелдің негізгі бөлімі; SS). Ол сондай-ақ концлагерьдерді басқарып, Концлагерь инспекциясы мен СС лагерь күзетшілері сияқты қосалқы кеңселер арқылы Ақырғы шешімді іске асыруға ықпал етті.

Холокосттың экономикасы

1939 жылы маусымда СС Obergruppenführer Освальд Поль Verwaltung und Wirtschaft Hauptamt (VuWHA) және Hauptamt Haushalt und Bauten ("бағдарлама және құрылыс жөніндегі басты бюро", Рейхтің Ішкі істер министрлігінің бөлігі) бастығына айналды. Ол осы кеңселер арқылы барлық СС "құрылыс жобалары мен құрылыс кәсіпорындарын" бақылады. Поль сонымен қатар Экономика министрі (Reichswirtschaftsminister) Уолтер Фанкпен бірге Холокосттың ең қатерлі кезеңі - Ақырғы шешімнің қаржылық аспектілерін қадағалау үшін жұмыс істеді. Тұтқындар өлтіру лагеріне жеткенде, алтын сағаттар, сақиналар, тіпті тіс пломбалары, көзілдіріктер және ақша сияқты құнды заттарынан айырылып қалады. Бұл заттар кейіннен WVHA белгісі бар жәшіктерде Рейхсбанкте оның директоры Эмиль Пульдің басшылығымен өңдеу үшін Берлинге жіберілді. Польдің WVHA-дағы әкімшілік қызметкерлері тіпті концентрациялық лагерьдегі тұтқындардың құнын (азық-түлік пен киімнің құнсыздануы), олардың өлімінен кейін қалған құндылықтардан алған пайдасын (крематорий шығыстары) және сүйектері мен күлін сатудан түскен кез келген шығындарды есептеген бағалау кестелерін жасады; жалпы алғанда, концентрациялық лагерьдегі орташа өмір сүру ұзақтығы тоғыз ай немесе одан аз болды және 1,630 маркаға бағаланды. Deutsche Wirtschaftsbetrieb (неміс өндірістік концерні; GmbH) WVHA-ның құзырына кірді; ол Гиммлестің СС-інің құл еңбегімен пайда табуға бағытталған ірі бизнес мүдделерін біріктіру үшін құрылды. Операцияларды біріктіру, концентрациялық лагерьлер инспекциясы да WVHA-ға 1942 жылдың 13 наурызында қосылды. 1942 жылы WVHA-ның негізгі міндеті - қару-жарақ өндірісі мен құрылыс жобаларында мәжбүрлі еңбекті пайдалану арқылы СС-тің соғыс күштеріне қосқан үлесін кеңейту болды. Лагерьдегі құл еңбегі экономикалық тиімділікті арттыру үшін жасалды. Тұтқындарды еңбекке пайдалану туралы өз пікірін білдіріп, Поль: "SS индустриясы [Unternehmen] жазаны неғұрлым іскерлік (ең өнімді) орындауды ұйымдастыру және оны Рейхтің жалпы дамуына бейімдеу міндеті бар" деп жазды. Лагерьдегі СС күзетшілері жазалау бөлімшелерінде мәжбүрлі еңбекке тарту квотасын арттыру үшін кісі өлтіруші қатыгездікпен жұмыс істеді. Девид Сезарнидің айтуынша, яһудилердің еңбек қабілетін пайдаланудың нәтижесінде олар "еңбек арқылы жойылып кетті". WVHA-ның тауарлары ретінде тұтқындар өлімге дейін жұмыс істеді, тіпті ол өндіріске қайшы келсе де. Бұл практика нацистік идеологиялық талаптары мен әскери нацистік мемлекеттің практикалық қажеттіліктері арасындағы келісім болды. Аушвиц, Люблин (Маджданек) және Штутхофта концлагерьлер "WVHA әкімшілік қадағалауындағы тігінен біріктірілген құрылыс және құрылыс жабдықтарын қамтамасыз ету кәсіпорнын" жеңілдету үшін салынған. Концлагерьлер мен спутниктік желілердің кеңейуі соншалықты жылдам болды, мұндай кең аймақта лагерьлер асығыс ашылып, жабылып қалды, тіпті WVHA-ға оларды есептеу қиын болды. СС құрылыс бастамаларын кеңейтудің катализаторы Гитлердің мегаломаниясынан, атап айтқанда, оның Германияның ірі қалалары мен ескерткіштерін (жас сәулетші Альберт Шпеердің идеясы бойынша) салу жоспарларынан туындады, өйткені Рейх барған сайын көп аумақты қамтиды. Гиммлер де СС өндірісін кеңейту және "СС мәртебесін арттыру" үшін жасалған осы жоспарлардан шабыт алды. Фюрердің көзқарасын жүзеге асыру үшін Поль WVHA-ны кеңейтіп, Шығыс Германияның құрылыс материалдарын жеткізу жұмыстарын (Ost Deutsche Baustoffwerke GmbH; ODBS) және Германияның асыл эмерек корпорациясын (Deutsche Edelmöbel GmbH) Allgemeine SS офицері және Дрезден банкідегі көрнекті тұлға доктор Эмиль Мейердің көмегімен құрды. Жеке компаниялар үшін құлдық жұмыс, соның ішінде Heinkel және BMW, ұшақтар мен ұшақ қозғалтқыштарын өндіретін фирмалар; химиялық алып, IG Farben, резеңке, синтетикалық отын, синтетикалық жарылғыш заттар, дәрі-дәрмек өндіретін және оның еншілес компанияларының бірі тіпті Zyklon B өндірді; Юнкерс ұшақтары; Крупп болат; Германияның ең алдыңғы қатарлы ұшақ өндірушілерінің бірі, Мессершмитт; Reichswerke Hermanning құрамына кіретін Salzgitter AG металл және құбырлар фирмасы; Siemens Schuckertwerke электр инженерлік компаниясы; Аполлинарис минералды су; Аллах фарфор; және DEST (құрылыс материалы мен қару-жарақ), тағы басқалары. Бұл интеграцияны жеңілдету үшін WVHA қолда бар құл жұмысшыларының саны 1939 жылы 21 400-ден 1944 жылдың тамызына қарай 524 286-ға дейін өсті. WVHA-ның қарамағына кіретін тағы бір кәсіпорын - және Альберт Шпеер де қызығушылық танытқан - бұл V2 зымырандарын құрастыратын жер асты кешені Dora Mittelbau-дағы құрылыс жұмыстары. Бұл жер асты құрылысын Нордхаузеннің маңында,...

SS-тің қылмыстық тобы

WVHA СС-тің әкімшілік құзырына кіргендіктен, ол үлкен ұйымға қарсы салынған заңдық айыптаулардың ажырамас бөлігі болып саналды. Бұл Нюрнберг трибуналының ресми мәлімдемесін қамтиды, онда былай делінген: "СС-тер Хартия бойынша қылмыс мақсаттары үшін пайдаланылды, олар еврейлерді қудалау мен жою, концлагерьлерде қатыгездік пен өлтіру, оккупацияланған аумақтарды басқарудағы шектен шығулар, құл еңбегі бағдарламасын басқару және соғыс тұтқындарын қастандықпен емдеу және өлтіру". Осы мақсатта 1946 жылы СС және оған бағынышты ұйымдар ресми түрде қылмыстық ұйым ретінде танылды.