Кіріспе

Музыкада, септимал кіші үштігі, сондай-ақ субминорлық үштігі (мысалы, Эллис) немесе септимал субминорлық үштігі деп аталады, бұл музыкалық интервал дәл немесе шамамен жиіліктердің 7/6 қатынасына тең. Сент бойынша 267 цент, яғни 36/35 өлшемінің төрттен бір бөлігі 6/5 өлшемінің кішірек үштен бір бөлігінен тегіс. 24 тондық тең темпераментте бес тоқсан тондар 250 центінде жетінші шағын үштікті шамалайды. Жетіінші шағын үштігі сегіздіктің екі тоғызыншы бөлігіне тең, сондықтан сегіздіктің тоғызыншы бөлігіне барлық бөліністері (ең байқалатын 72 тең темперамент) осы аралыққа өте жақын. Септимальді үлкен алтыншы, 12/7, осы интервалдың керісі. Жетілік кіші үштігі гармониялық серияда жетінші гармониядан алынуы мүмкін және ол 12 ТЭТ шкаласындағы барлық ноталармен гармониялық қатынастарда, негізгі және октаваны қоспағанда. Бұл 6/5-тен үшіншіге қарағанда қараңғырақ, бірақ жалпы алғанда жағымды сипатқа ие. Минорлық үштіктің орнына оны қолдану арқылы құрылған үштікті "септималдық минор" немесе "субминорлық үштік" деп атайды. Минотон дәуірінде интервал алыстағы пернелерде қосымша минорлық үштік ретінде пайда болды, ол кеңейтілген екінші деп аталды. Тоқсандық коменданттық тонуста меттонда биiншiсiнiң тонусы тонустың он екi шағын үштiлiктерiнiң iшiнде үш жетiншiлiк шағын үштiлiктерiн береді; қасқыр бестiлiгi кәдiмгі шағын үштiлiкпен көрiнетiндіктен, бұл үш жетiншiлiк шағын үштiлiктер, сегіз кәдiмгі шағын үштiлiктер және қасқыр бестiлiгi бар бір үштiлiк кәдiмгі шағын үштiлiктен туындайтын сегізiншiлiк үштiлiк. Композитор Бен Джонстон нотаны 49 цент төмендету үшін кіші "7" немесе нотаны 49 цент көтеру үшін "" дегенді қолданады. Бұл нотаның орны Moodswinger шкаласында да көрсетіледі. Юрий Ландман өзінің аспаптарының гармониялық орналасуын түстермен нүктеленген тізбемен көрсетті. Септимальді кіші үшінші позиция, сондай-ақ жетінші гармониканың басқа түйіндік позициялары (5/7, 4/7, 3/7, 2/7 және ашық сабының сабының ұзындығының 1/7) - көк түсті.

Тең темпераментпен және батыс емес масштабтармен

Батыс музыкасында жиі қолданылатын он екі тон тең темперамент (12 ТЭТ) бұл аралық үшін жақсы шамамен сәйкес келмейді, ал тоқсандық тон (24 ТЭТ) оған да сәйкес келмейді. 19 ТЭТ, 22 ТЭТ, 31 ТЭТ, 41 ТЭТ және 72 ТЭТ әрқайсысы осы аралыққа бірінен соң бірі жақсы сәйкестіктерді (центтер айырмашылығымен өлшенеді) ұсынады. Гарри Парч жасаған 43 тондық шкала сияқты бірнеше батыс емес және жай интонациялық күйлер (тиісті) септималды кіші үштікті қамтиды.

Тыңдап білу

Гармониялық қатардағы орнының арқасында алтыншы гармониялық (6: 1 жиілік қатынасы) түбірден жоғары екі октава және толық бесінші болып табылады, ал жетілік кіші үшінші интервалда төменгі нотадан төмен толық бесінші айырмашылық тонын білдіреді. Адамдар кейде бұл түбірді, тіпті ойнатылмай тұрса да, би биінің тембріне байланысты түсінеді. Тамырдың биіктігін есту құбылысы келесі дыбыс файлында анық көрінеді, ол таза синустық толқынды пайдаланады. Салыстыру үшін, түбір би биі интервал ойналғаннан кейін орындалады.