Mordechai Hod

Кіріспе

Израиль әуе күштері генералы Алуф (генерал-майор) Мордехай (Мотти) Ход (Hebrew; 1926 жылдың 28 қыркүйегі - 2003 жылдың 29 маусымы) - 1967 жылғы алты күндік соғыс кезінде Израиль әуе күштерінің қолбасшысы.

Өмірбаян

Ход 1926 жылы Палестинаның британдық мандатында Дегания кибуцінде дүниеге келген. Ходтың бастапқыда Фаин деген тегі болған, ол кейіннен Ход деп өзгертті, бұл қарулы күштерге кіргенде еврей тегін алудың кең тараған дәстүріне сәйкес келді. Ход 1944 жылы британ армиясына оқуға түсер алдында жергілікті ауыл шаруашылығы колледжінде оқыды, онда ол жүргізуші болып қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Ход Хагананың Палмах жер күштеріне қосылды. Бұл жағдайда ол Алия Бетке, яғни Еуропадан Палестинаға заңсыз яһудилердің көшіп келуіне көмектесті. Пауылдың Римде тұтқындалып, екі аптаға қамауға алынғаны да осыған байланысты. Ход өзінің ұшуды үйрету жолын Италияда бастады, бірақ көп ұзамай Чехословакияға жіберілді. Жаңадан құрылған Әскери-әуе күштері заманауи әскери ұшақтарға мұқтаж болды және сол елден бірнеше Spitfire және Messerschmitts сатып алды. Сатып алғаннан кейін оларды Израильге ұшыру қажет болды, ал жаңа ұшақтарды ұша білгеннен кейін Ход 1948 жылы 22 желтоқсанда жеті сағаттық ұшуға ұшқан ұшқыштарды ертіп жүрді. Израильде Ходтың Әскери-әскери қызметі басталды. Кейбір ұшу тәжірибесіне қарамастан, Ход IAF Flight Academy-ге оқуға түсіп, 1949 жылы 14 наурызда бірінші сыныпта бітірді. Бір жылдан кейін Ходты тағы да шетелге жіберді, бұл жолы Ұлыбританияда Израильдің алғашқы реактивті ұшағы болатын Глостер Метеорды ұшыруды үйренді. 1951 жылы Израильге оралған Ход P 51 Мустанг эскадрильясының командирі болып тағайындалды. 1956 жылы Суэц дағдарысы кезінде Ход бірнеше қолдау миссиясын, соның ішінде десантшылармен жүктелген ұшақтарға ұрыс ертіп жүруін және жердегі әскерлерді әуеден қорғауды басқарды. Соғыстан кейінгі он жыл ішінде Ход Әуе күштері қатарында алға жылжуды жалғастырды. 1957 жылы базаның командирі, үш жылдан кейін Әскери-әуе күштері операцияларының бастығы болды. Бір жылдан кейін 1961 жылы Ход Бас штабтың Әуе бөлімінің бастығы болып тағайындалды. Ол осы лауазымда 1966 жылдың 27 сәуіріне дейін, Ход IAF қолбасшысы болғанға дейін қалатын. Оның тұсында Моссад "Алмаз" операциясын жүргізді, ол Израильге совет құрамында жасалған МиГ-21 ұшағын әкелуді жүзеге асырды. Жұмысқа кіріп, бір жылдан аз уақыт өткен соң, Ход үлкен қиындыққа тап болды. Мысыр президенті Гамал Абдель Насер Тиран бұғазының есігін жапты, ал Израиль Мысыр, Иордания және Сирияға қарсы үш майдан соғысының мүмкіндігін көріп отырды. Израиль күмәнді жағдайды сақтап қалуға үміттеніп, 1967 жылғы алты күндік соғыс деп аталатын операцияны бастады. Ходтың соққысы Израильді қорғауға тек 12 ұшақ қалдырды, оған Моссад пен Аманның ақпараты көмектесті, бұл Египет әуе күштерінің көпшілігін жоюға мүмкіндік берді. Кейінгі шабуылдар Иордания мен Сирияның әуе күштерін, сондай-ақ Ирактың әуе күштерінің бір бөлігін жойды. Бұл Израильдің қалған соғыста әуеде басымдыққа ие болуын қамтамасыз етті. Бірнеше жылдан кейін Ход интервьюсында 183 ұшақтың бірінші толқыны Мысырдағы мақсаттарға жету үшін 45 минут уақытын "өмірімдегі ең ұзақ 45 минут" деп сипаттады. Ход сонымен қатар USS Liberty оқиғасымен де айналысты, онда Израиль ұшақтары Синай түбегінің жағалауында американдық кемеге шабуыл жасап, 34 әскери қызметшіні өлтірді. Израиль мен Мысыр арасындағы ату соғысы 1968 жылдан 1970 жылға дейін созылады, бұл уақытта Ход Суэц каналы маңында және Мысыр аумағына терең әуе шабуылдарын жүргізді. Сондай-ақ, ол Мысыр атынан жұмыс істейтін бірнеше советтік МиГ ұшақтарын түсіруге қол жеткізді. 1973 жылы сәуірде Ход 1973 жылғы Йом-Киппур соғысына 6 ай қалғанда орнынан кетті. Соғыстың салдарынан ол Израильдің Солтүстік қолбасшылығын басқаратын генерал-майор Ицхак Хофидің Әуе күштері кеңесшісі ретінде тез арада шақырылды. Жеке секторға көшуден бұрын Ход үкіметте тағы бір рет болды, оған Қорғаныс министрінің көмекшісі ретінде қорғаныс жобаларын әзірлеу міндеті жүктелді. Әскери қызмет кезінде Ход IAF сержанты Пенинамен танысып, үйленді. Олардың үш баласы болды: екі ұл және бір қыз. Әскери мансабы аяқталған соң, Ход 1975 жылы CAL Cargo Air Lines компаниясын құрып, азаматтық авиация нарығына кірді. Ол 1977 жылға дейін оның президенті болып қызмет етті, содан кейін Израильдің ұлттық әуе компаниясы El Al-дың президенті болды, ол 1979 жылға дейін осы лауазымда болды. Кейін Ход Израильдегі негізгі әуе-ғарыш өндірушісінің, Израиль ұшақ өнеркәсібінің төрағасы болып тағайындалды. 2003 жылы 29 маусымда қайтыс болды.

Hod was born in the British Mandate of Palestine in Kibbutz Degania in 1926. Hod originally had the surname Fein which he changed later on to Hod, keeping with the prevalent custom that period of taking a Hebrew surname when joining the armed forces. Hod studied at a local Agriculture College before enlisting in the British Army in 1944, where he served as a driver. With the end of the Second World War Hod joined the Haganah's Palmach groundforce. In this capacity he assisted Aliyah Bet, illegal Jewish immigration from Europe to Palestine. He was arrested and jailed for two weeks in Rome for taking part in such actions. Hod began his flight training career in Italy but was soon sent to Czechoslovakia. The newly created IAF was in need of modern military aircraft, and had purchased several Spitfires and Messerschmitts in that country. Once purchased it was necessary to fly them to Israel, and after learning to fly the new planes, Hod accompanied a group of fellow aviators on the seven hour flight on 22 December 1948. Back in Israel, Hod's IAF career commenced. Despite some previous experience flying, Hod attended the IAF Flight Academy, and graduated with its first class on 14 March 1949. A year later Hod was again sent abroad, this time to learn how to fly the Gloster Meteor in Britain, which would be Israel's first jet fighter. Returning to Israel in 1951, Hod was appointed commander of a squadron of P 51 Mustangs. During the 1956 Suez Crisis Hod led several support missions, including fighter escort for planes laden with paratroopers and air cover for troops on the ground. For the decade after the conflict Hod continued to advance through the ranks of the IAF. He became a base commander in 1957, and three years later the head of IAF Operations. Just one year later in 1961, Hod was promoted to head of the Air Department in the General Staff. He would stay in this post until 27 April 1966, when Hod became Commander of the IAF. During his tenure, the Mossad conducted Operation Diamond to smuggle a Soviet built MiG 21 into Israel. Slightly more than a year into his job, Hod faced an enormous predicament. Egyptian President Gamal Abdel Nasser had closed the Straits of Tiran, and Israel was facing the possibility of a three front war against Egypt, Jordan, and Syria. Hoping to retain the advantage of surprise, Israel launched Operation Focus, the opening airstrike in what would become known as the 1967 Six Day War. Hod's strike, leaving only 12 planes to defend Israel, and aided with intelligence from Mossad and Aman, succeeded in destroying most of the Egyptian Air Forces. Later strikes annihilated Jordanian and Syrian Air Forces as well as part of Iraqi Air Force. This ensured Israeli air superiority for the rest of the war. In an interview years later, Hod described the 45 minutes it took the first wave of 183 aircraft to reach targets in Egypt as "the longest 45 minutes of my life." Hod also had to deal with the USS Liberty incident, in which Israeli aircraft attacked an American ship off the coast of the Sinai Peninsula, killing 34 servicemen. The War of Attrition between Israel and Egypt would last from 1968 to 1970, and during that time Hod directed airstrikes near the Suez Canal as well as deeper into Egyptian territory. He also succeeded in downing a number of Soviet piloted MiG aircraft operating on behalf of Egypt. In April 1973, Hod stepped down, just 6 months prior to the 1973 Yom Kippur War. Because of the war he was quickly recalled to act as the Air Force advisor to Maj. Gen. Yitzhak Hofi, who was then in charge of Israeli Northern Command. Before moving into the private sector Hod had one more stint in government, tasked with developing defense projects as an assistant to the Defense Minister. During his military career, Hod met and married an IAF sergeant, Penina. They had three children; two sons and one daughter. With his military career over, Hod entered the civilian aviation market in 1975 by founding CAL Cargo Air Lines. He served as its president until 1977, when he left to become president of El Al, the Israeli national airline, a position he would hold to 1979. Hod later was appointed chairman of the main aerospace manufacturer in Israel, Israel Aircraft Industries. He died on 29 June 2003.