Перинеотомия: хирургиялық тіліп тастау және оның қолданылуы
Episiotomy
Эпизиотомия: жүктілік кезінде перианумның хирургиялық тілігі. Анестезиямен жасалады, бірақ қазіргі уақытта массаж баламасы ұсынылады. Әйелдерге арналған жиі процедура.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Периней мен қынаптың артқы қабырғасын хирургиялық түрде кесу
Surgical incision of the perineum and the posterior vaginal wall
Эпизиотомия, сондай-ақ перинеотомия деп те аталады, – акушер-гинекологтың жасауымен периней мен қынаптың артқы қабырғасын хирургиялық түрде кесу. Бұл көбінесе босанудың екінші сатысында баланың өтуіне мүмкіндік беру үшін, кіріктіру тесігін жылдам кеңейту мақсатымен жасалады. Кесу, жамбас аймағының артқы орта сызығынан тікелей анусқа қарай немесе оңға немесе солға бұрышпен (орталық-жақты эпизиотомия) жасалуы мүмкін, жергілікті анестезия (пудендалды анестезия) астында жүргізіледі және босанғаннан кейін тігіледі. Қазіргі уақытта оны әдетте қолдану ұсынылмайды, себебі перинеалды массаж – қынап қуысына қолданылатын, пластикалық хирургтың «тері тінін кеңейту» принципіне негізделген, бала үшін кіріктіру тесігін кеңейтудің ауыртпасыз әдісі болып табылады. Дегенмен, бұл әйелдерге тән ең көп таралған хирургиялық процедуралардың бірі. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ-та вагинальды босанудың 12%-ында орындалған. Бұл практика Корея, Жапония, Тайвань, Қытай және Испания сияқты көптеген елдерде әлі де кеңінен қолданылады.
Episiotomy, also known as perineotomy, is a surgical incision of the perineum and the posterior vaginal wall generally done by an obstetrician. This is usually performed during the second stage of labor to quickly enlarge the aperture, allowing the baby to pass through. The incision, which can be done from the posterior midline of the vulva straight toward the anus or at an angle to the right or left (medio lateral episiotomy), is performed under local anesthetic (pudendal anesthesia), and is sutured after delivery. Its routine use is no longer recommended, as perineal massage, a form of the plastic surgeon's principle of 'skin tissue expansion' applied to the vaginal cavity, is an alternative painless method of enlarging the orifice for the baby. It is nonetheless one of the most common surgical procedures specific to women. In the United States, as of 2012, it was performed in 12% of vaginal births. It is still widely practiced in many parts of the world, including Korea, Japan, Taiwan, China, and Spain.
Қолданылуы
Босану кезінде қынаптың жарылуы мүмкін, көбінесе баланың басы өтетін кезде, әсіресе бала тез төмен түскен жағдайда. Эпизиотомиялар жұмсақ тіндердің (анальдық сфинктер мен тік ішек) жарылуын болдырмау мақсатымен жасалады. Жарылулар қынап терісіне ғана емес, сондай-ақ бұлшық еттерге, анальдық сфинктерге және анусқа да таралуы мүмкін. Босануды жеңілдету және жарақаттарды, оларды жақсы жазылуын қамтамасыз ету үшін акушерлік дәрігер немесе акушер қынапты қайшы немесе скальпельмен хирургиялық түрде кесуге шешім қабылдауы мүмкін. Кесілген жер тігістермен (сіңірлермен) тігіледі. Кейбір босанау орталықтарында эпизиотомия жасау міндетті болып табылады. Эпизиотомия жасаудың нақты себептері әлі анықталмаған. Медиолатеральды: Кесік төртбұрыштың ортасынан оңға немесе солға қарай төмен және сыртқа қарай жасалады. Ол анус пен слюнка түбіршегі арасындағы орта нүктеден диагональды түзу сызық бойымен бағытталады. Медианды: Кесік төртбұрыштың ортасынан басталып, артқы жағында орта сызық бойымен созылады. Латеральды: Кесік төртбұрыштың ортасынан шамалы қашықтықта басталып, жаққа қарай созылады. Бартолин безіне зақым келтіру қаупі болғандықтан, кейбір мамандар жақтық кесіктер жасаудан бас тартады. J пішіндес: Кесік төртбұрыштың ортасынан басталып, ішкі және сыртқы анальдық сфинктерге зақым келтірмеу үшін орта сызық бойымен артқа қарай шамалы созылады, содан кейін сағат 5 немесе 7 позициясы бойынша төмен және сыртқа қарай бағытталады. Бұл процедура кеңінен қолданылмайды.
Vaginal tears can occur during childbirth, most often at the introitus as the baby's head passes through, especially if the baby descends quickly. Episiotomies are used in an effort to prevent soft tissue tearing (perineal tear) which may involve the anal sphincter and rectum. Tears can involve the perineal skin or extend to the muscles and the anal sphincter and anus. The midwife or obstetrician may decide to make a surgical cut to the perineum with scissors or a scalpel to make the baby's birth easier and prevent severe injuries that can be difficult to repair. The cut is repaired with stitches (sutures). Some childbirth facilities have a policy of routine episiotomy. Specific reasons to do an episiotomy are unclear. Medio lateral: The incision is made downward and outward from the midpoint of the fourchette either to the right or left. It is directed diagonally in a straight line which runs about away from the anus (midpoint between the anus and the ischial tuberosity). Median: The incision commences from the centre of the fourchette and extends on the posterior side along the midline for Lateral: The incision starts from about away from the centre of the fourchette and extends laterally. Drawbacks include the chance of injury to the Bartholin's duct, therefore some practitioners have strongly discouraged lateral incisions. J shaped: The incision begins in the centre of the fourchette and is directed posteriorly along the midline for about and then directed downwards and outwards along the 5 or 7 o'clock position to avoid the internal and external anal sphincter. This procedure is also not widely practised.
Дау
Дәстүрлі түрде дәрігерлер эпизиотомияны анальдық сфинктер бұлшық еттерінен қашықтап, перинеалдық терідегі кесіндіні бағыттау үшін қолданған, себебі нәжістің (фекалияның) бақылауы анальдық сфинктердің маңызды функциясы болып табылады, яғни перинеалдық травманы азайту, босанғаннан кейінгі таз қабатының дисфункциясын азайту, бұлшық еттердің жақсы қанмен қамтамасыз етілгендігін ескере отырып, анальдық сфинктер бұлшық еттеріне зақым келтіруден аулақ болу, босану кезінде қан жоғалтуды азайту және нәрестеге туған кездегі жарақаттардың алдын алу мақсатында жасалған. Эпизиотомия босанғаннан кейінгі ауырсыну, ұрықты ұстамау және жыныстық дисфункция сияқты мәселелерді болдырмау үшін қолданылса да, кейбір зерттеулер эпизиотомияның өзі осы проблемалардың туындауына себеп болуы мүмкін екенін көрсетеді. Зерттеулер көрсеткендей, табиғи жырлар көбінесе аз ауыр болады (бұл таңқаларлық болғанымен, эпизиотомия табиғи жырлардың қауіпті немесе ауыр жарақаттарға әкелуі мүмкін болған жағдайларда жасалады). Бас ұрықтар арасындағы босанудың баяу жүруі ең аз перинеалдық зақымға әкеледі. 2010 жылы босанған әйелдермен жүргізілген сұхбаттарға негізделген зерттеулер босану кезінде перинеалдық травманы шектеудің босанудан кейін жыныстық функцияның сақталуына көмектесетінін көрсетті. Кем дегенде бір зерттеу осы себепті эпизиотомияны міндетті түрде жасаудан бас тартуды ұсынды. Көптеген елдерде эпизиотомия ұзақ жылдар бойы қабылданған медициналық практика болып келген. 1960 жылдардан бері, эпизиотомияны үнемі жасау Еуропа, Австралия, Канада және АҚШ-тың акушерлері мен акушерлік мейрамдары арасында кеңінен қолданылуын тоқтатты. АҚШ-та жүргізілген жалпыұлттық зерттеуге сәйкес, 1997 жылы АҚШ ауруханаларында бала тудырған әйелдердің 31%-ына эпизиотомия жасалған, ал 1979 жылы бұл көрсеткіш 56% құрады. Латын Америкасында бұл процедура әлі де кең таралған және ауруханадағы босанулардың 90%-ында орындалады.
Traditionally, physicians have used episiotomies in an effort to deflect the cut in the perineal skin away from the anal sphincter muscle, as control over stool (faeces) is an important function of the anal sphincter, i. e. lessen perineal trauma, minimize postpartum pelvic floor dysfunction, and as muscles have a good blood supply, by avoiding damaging the anal sphincter muscle, reduce the loss of blood during delivery, and protect against neonatal trauma. While episiotomy is employed to obviate issues such as post partum pain, incontinence, and sexual dysfunction, some studies suggest that episiotomy surgery itself can cause all of these problems. Research has shown that natural tears typically are less severe (although this is perhaps surprising since an episiotomy is designed for when natural tearing will cause significant risks or trauma). Slow delivery of the head in between contractions will result in the least perineal damage. Studies in 2010 based on interviews with postpartum women have concluded that limiting perineal trauma during birth is conducive to continued sexual function after birth. At least one study has recommended that routine episiotomy be abandoned for this reason. In various countries, routine episiotomy has been an accepted medical practice for many years. Since about the 1960s, routine episiotomies have been rapidly losing popularity among obstetricians and midwives in almost all countries in Europe, Australia, Canada, and the United States. A nationwide U. S. population study suggested that 31% of women having babies in U. S. hospitals received episiotomies in 1997, compared with 56% in 1979. In Latin America, it remains popular and is performed in 90% of hospital births.
Талқылау
Эпизиотомиядан кейін босанғаннан кейін қалпына келу кезінде кіндік аймағындағы ауырсыну күшеюі мүмкін, нәтижесінде ішек қызметі бұзылып, әсіресе орта сызықты эпизиотомияларда қиындықтар туындауы мүмкін. Бұдан бөлек, ол жыныстық қатынасты қыңыртуы және кіндік аймағындағы эректильді тіндердің орнын тырбақ тіндермен алмастыруы мүмкін. Эпизиотомия қажет болған жағдайларда, орталық (орта сызықты) кесуге қарағанда медиолатеральды кесу артық болуы мүмкін, себебі біріншісі анальдық сфинктер мен тік ішекке зақым келтіру қаупін арттырады. Эпизиотомия салдарынан анальдық сфинктердің зақымдануы нәжіс ұстамауға (ішек қызметін бақылау жоғалтуға) әкелуі мүмкін. Алайда, эпизиотомия жасаудың бір себебі – анальдық сфинктердің жарылуын болдырмау, ол да нәжіс ұстамаумен байланысты.
Having an episiotomy may increase perineal pain during postpartum recovery, resulting in trouble defecating, particularly in midline episiotomies. In addition, it may complicate sexual intercourse by making it painful and replacing erectile tissues in the vulva with scar tissue. In cases where an episiotomy is indicated, a mediolateral incision may be preferable to a median (midline) incision, as the latter is associated with a higher risk of injury to the anal sphincter and the rectum. Damage to the anal sphincter caused by episiotomy can result in fecal incontinence (loss of control over defecation). Conversely, one of the reasons episiotomy is performed is to prevent tearing of the anal sphincter, which is also associated with fecal incontinence.
Жыныстық қатынасқа әсері
Кейбір акушерлер эпизиотомияны әйелдердің жыныс мүшелерін қырқумен салыстырады. Бір зерттеуде эпизиотомия жасалған әйелдер босанғаннан кейін 12-18 ай өткен соң жыныстық қатынас кезінде ауыру және жеткіліксіз майлау сезімі болғанын айтқан, бірақ оргазм немесе қызығу проблемалары анықталған жоқ.
Some midwives compare routine episiotomy to female genital mutilation. One study found that women who underwent episiotomy reported more painful intercourse and insufficient lubrication 12–18 months after birth but did not find any problems with orgasm or arousal.
Ауырсынуды емдеу
Эпизиотомиядан кейінгі кіндік аймағының ауырсынуы әйелдер мен олардың нәрестелеріне дереу және ұзақ мерзімді жағымсыз әсер етеді. Бұл әсерлер балаға емшек беруге және оның күтіміне кедергі келтіруі мүмкін. Инъекция орындары мен эпизиотомиядан туындаған ауырсыну ананың ауырсыну туралы айтқандарына жиі бағалау жасау арқылы басқарылады. Ауырсыну себептері: ықтимал жарықтар, тіліктер, жатырдың жиырылуы және сосқан емшектер. Қажет болған жағдайда тиісті дәрілер тағайындалады. Дәрілік емес шараларды да қолдануға болады: жылы тұзды ванна аймаққа қан ағымын жақсартады, жергілікті дискомфортты азайтады және жазылу процесін жеделдетеді. Планосты эпизиотомиялар босанғаннан кейінгі ауырсыну деңгейін төмендетпейді.
Perineal pain after episiotomy has immediate and long term negative effects on women and their babies. These effects can interfere with breastfeeding and the care of the infant. The pain from injection sites and episiotomy is managed by the frequent assessment of the report of pain from the mother. Pain can come from possible lacerations, incisions, uterine contractions and sore nipples. Appropriate medications are usually administered. Nonpharmacologic interventions can also be used: a warm salt bath increases blood flow to the area, decreases local discomfort, and promotes healing. Routine episiotomies have not been found to reduce the level of pain after the birth.