Кіріспе

1929 жылы Неми көлінен табылған ежелгі римдік кемелер Неми кемелері - Рим императоры Калигуланың тұсында 1-ші ғасырда Неми көлінде салынған екі түрлі көлемдегі кемелер. Кемелердің мақсаты туралы болжамдар айтылса да, үлкен кеме - бұл көп мөлшерде мәрмәр, мозаикалық едендер, жылыту және сантехника, моншақтар сияқты жайлылықтар бар күрделі жүзетін сарай. Екі кемеде де кейіннен пайда болған деп есептелетін технология бар. Император Сиракуза мен Птолемей Египеті елдерінің эллиндік билеушілерінің сән-салтанатпен өмір сүру салтынан тәуелді болған. 1929 жылы көл түбінен табылған кемелер 1944 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өртеніп, жойылған.

Орналасқан жері

Неми көлі (, Nemorensis Lacus) - Италияның Лацио аймағында, Римнің оңтүстігінде орналасқан шағын дөңгелек вулкан көлі. Оның беткі көлемі - 7 м, ең тереңі - 7 м. Кемелердің көлемінен олар ұзақ уақыт бойы көңілді кемелер болған деп саналды, алайда көл қасиетті болғандықтан, Рим заңдарына сәйкес (Кіші Плиний, Litterae VIII 20) ешқандай кеме жүзе алмады, бұл діни бостандықты білдіреді. Көлдің қарама-қарсы жағында және кратер қабырғаларының үстінде Генцано мен Неми қалалары орналасқан. Генцано римдіктермен Синтия құдайына арналды, бұл Диана Неморенсидің құрметіне байланысты. Неми Рим дәуірінде болған жоқ. Неми атауы латын тіліндегі nemus Aricinum (Арикияның бақшасы) деген сөзден шыққан, Арикия Диана мен Вирбиус құдайына табынумен байланысты маңызды жақын қала болған (Диана сүйген жас жігіт Гипполиттің латынша аты). Немиде Дианаға арналған ежелгі ғибадатхананың қираған жерлері орналасқан. Рим империясы кезінде Генцано айналасындағы аймақты Римнің бай азаматтары таза ауа, ластанбаған су және ыстық жаз айларында салқын температура үшін пайдаланған. Көлдің өзіндік микроклиматы бар және ол кратер қабырғаларымен желден қорғалған. Иоганн Вольфганг фон Гёте, Лорд Байрон және Чарльз Гунодтың бәрі Немиде өмір сүрді және жаз кезінде көл ортасында көрінетін Айдың шағылысын байқады. Бұл құбылыс көлді Speculum Dianae (Диананың айнасы) деп атауға негіз болды. 1446 жылы оның әміршісі Просперо кардинал Колонна мен Леон Баттиста Альберти қалдықтарға қатысты әңгімелер бойынша ізденіс жүргізді және оларды 16 м тереңдікте жатқан жерлерден тапты, бұл сол кезде тиімді құтқару үшін тым терең болды. Олар арқанмен ілінген ілгектерін пайдаланып, кеменің тақталарын жыртып, кемелерден зақым келтірді. Алберти ағаш түрін және оның қорғасынмен қапталғанын ғана білген. 1535 жылы Франческо де Марчи суға түсу қалқанын қолдана отырып, апатқа ұшырады. Оның табылған бұйымдары: кірпіш, мәрмәр тас, қола, мыс, қорғасын бұйымдары және көптеген ағаш арқалықтар. Ол табылған материалдан олардың құрылысында шүберек пен тірек жалғаулары қолданылғанын білетінін қосты. Бүкіл құрылымдар мен бөлшектерді табысты құтқаруға қарамастан, кемелерде академиялық қызығушылық болған жоқ, сондықтан одан әрі зерттеулер жүргізілген жоқ. Алынған заттар жоғалып кетті және олардың тағдыры белгісіз. 1827 жылы қызығушылық қайта жанданып, бұрын табылған материалдар Диана ғибадатханасының бөлігі болған немесе Юлий Цезарь вилласынан шыққан деген кең тараған сенімге ие болды. Анесио Фускони кемелердің құлап қалған жерлерін көтеруге арналған жүзетін платформа жасады. Кейбір сымдар үзіліп, ол мықты сымдар табылмайынша, жұмыс істемейтін болды. Ол қайтып келгенде, жергілікті тұрғындар оның платформасын шарап бөшкелері үшін бөлшектегенін тапты. Бұл оны жобадан бас тартуға итермеледі. 1-қадам: профильді құру. 2-қадам: екі кезеңмен кильді және екінші ретке дейін жазық түбі бар қайықты салу. 3-кезең: үшінші қабатқа дейін қабықтың құрылысы (жоғарғы қабатты қорғандар). 4-қадам: Қабырғаларды, алдымен траблары барларды (жарылысқан арқалықтарды) және содан кейін жоқтықты енгізу. Таңдалған түрлердің Жерорта теңізі кемелерін салу үшін жақсы жұмыс істейтіні белгілі болды. Кеме жасаушылар кеменің тірегі, кілі мен соңғы бағаналары үшін еменді қолданған. Олар сондай-ақ, ішкі қабырғаларды, арқалықтарды және тұғырларды дуадан жасады. Бағаналар мен қоршаулар табиғи қисық ағаштан жасалды. Жерорта теңізі елдерінің кеме жасаушылары қарағай мен шырша сияқты жұмсақ ағаштарды икемділігі мен суға төзімділігі үшін бағалаған. Олар кеме корпусының сыртқы жағында тақталарды, ішкі және сыртқы жағында қалыңдықталған ағаштарды, барлық бөліктерді иіліп, орнына қоюға тиіс болатын. Кеме қабырғасын үш қабат қорғасынмен қапталған, бұл ағаштарды кеменің құрттарынан қорғайды; тұщы судағы көлдерде олар жоқ болғандықтан, бұл конструкциялық ерекшелік тек күш пен салмақты ғана емес, сонымен қатар пайдасыз болды. Бұл кеменің корпустары арнайы мақсатта емес, стандартты римдік кеме жасау әдістері бойынша жасалғандығын дәлелдейді. Үстіңгі жағындағы ағаштарды бояумен және қайырылған жүнмен қорғап, олардың көптеген беттері мәрмәрмен, мозаикамен және алтынмен қапталған мыс шатыр плиткаларымен безендірілген. Құрамында корпус пен суперструктуралардың үйлестірілуі болмады, бұл әскери архитекторлардың корпустарды жобалауын, ал азаматтық архитекторлар корпустар аяқталғаннан кейін қол жетімді кеңістікті пайдалану үшін суперстру�...

Жою

Кемелер 1944 жылы 31 мамырда түнде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өртеніп күйді. Бірнеше АҚШ армиясының снарядтары музейге кешкі сағат 8:00 шамасында соқтығысты, аз зақым келтірді, бірақ неміс артиллериясын аймақтан кетуге мәжбүр етті. Екі сағаттан кейін мұражайдан түтін шығып тұрған көрінді. Қай тараптың қиратуға жауапты екендігі туралы қарама-қайшылық көзқарастар бар: Сол кезде одақтас күштер кері шегінген неміс армиясын Албан таулары арқылы солтүстікке қарай Римге қарай қуып жүрді. 28 мамырда мұражайдан 122 метр қашықтықта неміс артиллериясы орналасты. Сол жылдың соңында Римде берілген ресми баяндамада трагедия неміс сарбаздарының қасақана әрекеті деп сипатталды. Германияның бас редакциясында бұл апатқа америкалық артиллерияның соққысы себепші болды деп жазылған. Сол түні болған оқиғаның шынайы оқиғасы ешқашан белгілі болмайды. Алайда, Фр. Джон Макманамон, С. Ж., тағы екі нәрсе айтады: Екі көрме залында да бір мезгілде от жанып, бүкіл ғимарат жалындаған тозаққа айналды. Мұражай сақшылары мен Неми тұрғындары екі жайтқа қатысты бір ауыздан куәлік берді. Біріншіден, от одақтастардың артиллериялық бомбалауын тоқтатқаннан кейін бір сағат қырық бес минуттан кейін толықтай өрбіді. Екіншіден, сол кешкі көктемгі түнде жел де болған жоқ. Өрттің тез күшейіп кетуіне қандай себеп болса да, оның себебі желдің күшті болуында емес. Тек қола бұйымдар, бірнеше күйген ағаш және Римде сақталған кейбір материалдар өрттен аман қалды. Жарақаттан кейін зерттеулер 1980 жылға дейін тоқтады. Мұражай 1953 жылы қалпына келтіріліп, қайта ашылды. Кемелердің бесінші масштабтағы үлгілері Неаполь кемежайсында жасалды, олар қалған артефактілермен бірге сол жерде сақталған. 2017 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктегі жеке меншік иесінің коллекциясында болған инкрустацияланған мәрмәр мен мозаикадан жасалған панельді антиквариатты қалпына келтіруші және автор Дарио дель Буфало қайтадан тапты. Кейін Нью-Йорк округінің округтiк прокуратурасы артефактi басып алды, ол Неми мұражайынан келгенi және бiр кезiнде Калигуланың кемесiнiң еденiн безендiргенi расталды. Оны екі американдық антиквариат сатушы Хелен және Нерео Фиорати 1960 жылдардың соңында аристократиялық отбасынан сатып алып, содан бері үйлерінде кофе үстелінің беті ретінде пайдаланған. Қазан айында ол ресми түрде Италия билігіне қайтарылды.

Диана жобасы

Италия әскери-теңіз флотының суреттері мен археолог Г. Гаттидің суреттері сақталып қалды. 1995 жылы Неми көлінің мәдениетін және тарихын сақтау үшін Association Dianae Lacus (Диана көлі қауымдастығы) құрылды. Ассоциация "Диана" жобасын бастады, бұл Неми көлінің римдік "прима-навы" (бірінші кеме) толық көлемді көшірмесін салуды қамтиды. Құрылыстар мен ғибадатханалардың пішіні мен көлемі туралы мәлімет жоқ болғандықтан, көпірдің көшірмесі тек қана палуба деңгейінде салынып, аяқталғаннан кейін мұражайдың алдындағы көлге бекітілетін. 1998 жылдың 18 шілдесінде Неми қалалық кеңесі алдыңғы бөлімнің құрылысын қаржыландыруды мақұлдады және Торре-дель-Греко кеме жасау цехында жұмыс басталды. Бұл бөлім 2001 жылы аяқталып, кеме құрылысының қалған бөлігі салынатын Неми мұражайына жеткізілді. Қайта құрудың соңғы бағасы 7,2 миллион евро (10,7 миллион АҚШ доллары) болды. Алайда 2004 жылдан бері баспасөз беттерінде ешқандай хабарламалар жарияланбаған, ал қауымдастықтың веб-сайты 2011 жылдың 1 қазанында өшірілген.

Бастапқы бөлшектер

Неми көлінен 1895-1932 жылдар аралығында табылған Неми кемелерінің түпнұсқа бөлшектері.