Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Эми Фостер" - Джозеф Конрадтың 1901 жылы жазылған, алғаш рет "Иллюстрациялы Лондон жаңалықтарында" (1901 жылдың желтоқсанында) жарияланған және "Тайфун және басқа да әңгімелер" (1903) жинағында жиналған әңгімесі.
"Amy Foster" is a short story by Joseph Conrad written in 1901, first published in the Illustrated London News (December 1901), and collected in Typhoon and Other Stories (1903).
Сюжет
Орталық Еуропадан Гамбургтен Америкаға кетіп бара жатқан кедей иммигрант Англия жағалауында кеме апатына ұшырайды. Алғашында су бату туралы және тірі қалғандардың болуы мүмкіндігін білмейтін жақын маңдағы ауылдардың тұрғындары оны қауіпті босқындар мен ақылсыз деп санайды. Ол ағылшынша сөйлей алмайды, оның бөтен тілі оларды қорқытады, сондықтан олар оған көмек көрсетпейді. Ақырында "Янко Гураллға" (ағылшын тілінде жазылғандай) жергілікті егде жастағы эксцентрик мистер Сваффер баспана және жұмыс береді. Янко ағылшын тілін аздап үйреніп жатыр. Ол өзінің есімі Янко "кішкентай Джон" дегенді білдіретінін және тау жотасы болғанын (тау аймағының тұрғыны) түсіндіреді. Бұл әңгіменің баяндауышы Янко Карпат тауларынан шыққан деп айтады. Янко өзіне мейірімділік танытқан қызметші қыз Эми Фостерді жақсы көреді. Олар үйленіп, қоғамның наразылығын туғызады. Ерлі-зайыптылар немерелерінің өмірін құтқарғаны үшін Сваффер Янкоға берген коттеджде тұрады. Янко мен Эмидің ұлы бар. Бір қарапайым әйел Емми Янконың мінез-құлқына, әсіресе ұлына "қатысқан" тілде дұға етуді үйретуге тырысқанына қатты ренжіді. Бірнеше айдан кейін Янко қатты ауырып, қызуы көтерілгендіктен, ана тілінде айқайлай бастайды. Емми қорқып, баласын алып, қашып кетеді. Ертеңіне Янко жүрек қатқырынан қайтыс болады. Ол тек ана тілінде су сұрап отырған сияқты.
A poor emigrant from Central Europe sailing from Hamburg to America is shipwrecked off the coast of England. The residents of nearby villages, at first unaware of the sinking, and hence of the possibility of survivors, regard him as a dangerous tramp and madman. He speaks no English; his strange foreign language frightens them, and they offer him no assistance. Eventually "Yanko Goorall" (as rendered in English spelling) is given shelter and employment by an eccentric old local, Mr. Swaffer. Yanko learns a little English. He explains that his given name Yanko means "little John" and that he was a mountaineer (a resident of a mountain area — a Goorall), hence his surname. The story's narrator reveals that Yanko hailed from the Carpathian Mountains. Yanko falls in love with Amy Foster, a servant girl who has shown him some kindness. To the community's disapproval, they marry. The couple live in a cottage given to Yanko by Swaffer for having saved his granddaughter's life. Yanko and Amy have a son whom Amy calls Johnny (after Little John). Amy, a simple woman, is troubled by Yanko's behavior, particularly his trying to teach their son to pray with him in his "disturbing" language. Several months later Yanko falls severely ill and, suffering from a fever, begins raving in his native language. Amy, frightened, takes their child and flees for her life. Next morning Yanko dies of heart failure. It transpires that he had simply been asking in his native language for water.
Интерпретация
Янко Гураллдың Конрадпен ұқсастығы бар. Янко сияқты Конрад та туған жерінен алыс Англияда тұратын шетелдік; Амайдың қызбалы Янкодан қорқып қалуының басты көрінісі Конрадтың 1896 жылы Францияда өткен бал айларында болған оқиғаға негізделген. Здзислав Найдер мен Фордтың өзі атап өткендей, "Эми Фостер" Форд Мадокс Фордтың "The Cinque Ports" (1900) романындағы анекдотынан әсер алды, онда неміс сауда кемесінен кеме апатына ұшыраған теңізші ағылшын тілінде сөйлесе алмай, жергілікті ауыл тұрғындарымен алыстап кетті, ақырында шошқа қорасында баспана тапты. "Эми Фостер" Конрадтың ағылшын қоғамындағы әлеуметтік шеттелуін көрсетеді деп есептеледі. Эдвард Саид: "Эми Фостерді" оқығанда, Конрадтың осындай өлімнен қорқып, ешкім түсінбейтін тілде сөйлейтінін ойламау қиын" деп атап өтті. 1997 жылы "Эми Фостер" "Теңізден сүрінді" атты фильмге түсірілді.
Yanko Goorall shares similarities with Conrad himself. Like Yanko, Conrad is a foreigner living in England, far from his native land; the pivotal scene of Amy being scared by the fevered Yanko is based on an incident during Conrad's 1896 honeymoon in France when, in a fevered delirium, he reverted to his native Polish, frightening his wife Jessie. As noted by Zdzisław Najder and Ford himself, "Amy Foster" was inspired partly by an anecdote in Ford Madox Ford's The Cinque Ports (1900), wherein a shipwrecked sailor from a German merchant ship, unable to communicate in English, and driven away by the local country people, finally found shelter in a pigsty. "Amy Foster" is believed to reflect Conrad's own social alienation in English society. Edward Said has remarked that "It is difficult to read ‘Amy Foster’ without thinking that Conrad must have feared dying a similar death, inconsolable, alone, talking away in a language no one could understand". In 1997, "Amy Foster" was made into the film, Swept from the Sea.