Кіріспе

Раса, эволюция және мінез-құлық: өмір тарихының көзқарасы - бұл канадалық психолог және жазушы Ж. Филипп Раштонның кітабы. Раштон көптеген жылдар бойы Батыс Онтарио университетінде психология профессоры және пікірталасқа ұшыраған Пионер қорының басшысы болды. Кітаптың алғашқы толық басылымы 1995 жылы, ал үшінші, соңғы толық басылымы 2000 жылы жарық көрді; қысқартылған нұсқалары да таратылды. Раштон нәсілдің жарамды биологиялық ұғым екенін және нәсілдік айырмашылықтар жиі 60 түрлі мінез-құлық және анатомиялық айнымалылар арқылы континуумда орналасады деп айтады, контуумның бір шетінде монголоидтар (Шығыс азиялықтар), қара түстер (Сахара түстес африкалықтар) қарама-қарсы шетінде және ортасында кавказоидтар (еуропалықтар). Кітап жалпы алғанда теріс қабылданады, оның әдістемесі мен тұжырымдарын көптеген сарапшылар сынға алды. Сонымен қатар, жарнамалық стратегиясы да көп сынға ұшырады. Кітап кейбір зерттеушілер тарапынан оң пікірлер алды, олардың көпшілігі жеке өзі Руштонмен және Руштонның көптеген зерттеулерін қаржыландырған Пионерлік қормен байланысты. Кітап Пионердің ғылыми расизмді қаржыландыруының үлгісі ретінде қарастырылды, ал психолог Майкл Хоу бұл кітапты 1990-шы жылдары басталған қозғалыстың бөлігі ретінде таныды.

Қорытынды

Кітап Руштонның 1989 жылғы "Эволюциялық биология және тұқым қуалайтын қасиеттер (Шығыстың ақ-қара айырмашылығына сілтеме жасай отырып) " атты еңбегінен шыққан. 1-ші толық нұсқасы 1995 жылы, 2-ші толық нұсқасы 1997 жылы, 3-ші толық нұсқасы 2000 жылы жарық көрді. Руштон монголоид, кавказоид және негроид популяциялары алпыс түрлі мінез-құлық және анатомиялық қасиеттер мен айнымалылар тізімімен салыстырғанда бір-екі-үш жолды үлгіге сәйкес келеді деп айтады. Руштон осы үлгідің бар екендігін растау үшін қазіргі және тарихи жүздеген зерттеулердің орташасын қолданады. Руштонның кітабы оның назарында ең кең үш нәсілдік топқа бағытталған және Оңтүстік-Шығыс Азия мен Австралия аборигендері сияқты басқа халықтарға назар аудармайды. Кітапта монголоидтар, орташа есеппен, континуумның бір шетінде, негроидтар, орташа есеппен, осы континуумның қарама-қарсы шетінде және кавказоидтар монголоидтар мен негроидтар арасында, бірақ монголоидтарға жақын деп айтылады. Оның үнемілігі сыртқы физикалық сипаттамаларды да, жеке тұлғалық қасиеттерді де қамтиды. Бұл теорияда адамзаттың түрін таңдауға қатысты. Раштонның айтуынша, бұл теория нәсілдік айырмашылықтарды ұрықтық, IQ, қылмыстылық, жыныстық анатомия мен мінез-құлық бойынша түсіндіреді. Теория сонымен қатар "K факторы" деп аталатын бір фактордың көптеген халық статистикасына әсер ететінін болжайды. Бұл теория ғылыми емес немесе жалған ғылыми деп танылып, кеңінен қабылданбады. Руштонның еңбегінде логикалық қателер бар, сапасыз көздерді келтіреді, қарама-қайшы көздерді елемеді және Руштон дұрыс түсіндірмеген немесе дұрыс түсінбеген көздерді келтіреді.

Жауаптар

Ричард Р. Валенсияның айтуынша, Руштонның кітабының бірінші басылымына деген жауап "көпшілігіне қарағанда теріс" болды, оны қолдаушылар аз болды, көбісі, Руштон сияқты, Пионерлік қор гранттарын алды, мысалы, психологтар Артур Дженсен, Майкл Левин, Ричард Линн және Линда Готфредсон. Валенсия негізгі сын-тегеуріндерді Раштонның "жыныс" биологиялық ұғым ретінде қолдануына, популяциялардың арасындағы популяциямен салыстырғанда популяция ішіндегі өзгерістің ауқымын бағалауға, генетика мен қоршаған ортаны дұрыс ажыратуға, нашар статистикалық әдістемеге, баламалы гипотезаларды қарастыруға сәтсіздікке және мидың көлемі мен интеллект арасындағы қарым-қатынас туралы қорытынды жасауға сенімді емес және орынсыз деректерді пайдалануға бағытталған деп анықтады. Валенсияның айтуынша, "тарихтанушылар Раштонның (1995) еңбегі жалған ғылымға негізделген және нәсілшіл деп санайды". Готфредсонның "Саясат және өмір ғылымдары" атты еңбегінде жазған пікірінде бұл кітап "демократиялық қоғамда жеке және топтық айырмашылықтардың негізгі адамдық қасиеттерінде туындаған дилеммалармен бірнеше кітаптардың бар екендігіне қарамастан, бізді бетпе-бет қояды". "National Review" журналында кітапқа оң баға берілді. Ричард Левонтин (1996) "негізгі нәсілдердің" бар екендігін және бұл санаттар үлкен биологиялық айырмашылықтарды көрсетеді деп мәлімдеген. "Руштон соңғы отыз жылдағы физикалық антропология мен адам генетикасының бүкіл дамуынан қарама-қарсы бағытта қозғалады. Антропологтар "расаны" енді адам эволюциясы мен түр-түрін түсінуде пайдалы ұғым ретінде қарастырмайды". Антрополог К. Лоринг Брейс (1996) бұл кітапты жаман биология мен кешірілмейтін антропологияның бірігуі деп атап, келісті. Бұл ғылым емес, бұл "расизмді" қорғау". Сол сияқты, антрополог Джон Релетфорд (1995) Раштонның моделін "көптеген нүктелерде ақаулық" деп сынға алды.

Пошталық дау

1999 жылы Transaction Press деген атпен басылып шыққан алғашқы қысқартылған арнайы басылымның 40 000 данасы "психологтарға, антропологтарға және әлеуметтанушыларға сұраныссыз пошта арқылы жіберілгені" айтарлықтай дау тудырды. Трансакшн Пресс баспасының директоры Ирвинг Луис Хоровиц кітаптың алғашқы басылымын қорғағанмен, "қысқартылған басылымын ол басылымға шығарғанға дейін ешқашан көрмеген немесе мақұлдамаған "көршік" деп айыптады".

Пионерлік қордың қызметіне мысал ретінде

"Раса, эволюция және мінез-құлық" ғылыми нәсілшілікті насихаттаудағы Пионер қорының іс-әрекетінің үлгісі ретінде келтірілген. Валенсия кітапқа арналған көптеген қолдаушы пікірлер Руштонның өзі сияқты Пионер грантын алған адамдардан келіп, үшінші басылымның 100 000 данасы Пионердің қаржысына басылды деп атап өтті. Психолог Уильям Х. Таккер бұл кітапты "расалық үстемдік пен нәсілдік тазалықты қолдау үшін әдебиеттерді жасау мен таратуды субсидиялау" үшін Пионерлік қордың жалғасудағы рөлінің үлгісі ретінде келтіреді. Ол қысқартылған үшінші басылымның жаппай таратылуын "халықпен қарым-қатынас жасаудың" бөлігі ретінде сипаттады және "ұлтты қаралар мен ақтардың "толықтай басқа табиғатына" сендірудің соңғы әрекеті". Ол бұқаралық ақпарат құралдарының, әсіресе нәсіл мәселелерін жазған журналистердің үлесіне көп мөлшерде ақша ұсынылғанын айтады.

Пікірлер

Интеллект деген не және кімде бар?, "Нью-Йорк Таймс" журналының "Раса, эволюция және мінез-құлық", "Америкадағы интеллекттің төмендеуі" және "Джанналық қисық" деген мақалаларын қарастырған. Глейд Уитнидің "The Return of Racial Science" атты еңбегі, "Contemporary Psychology" журналында 1996 жылдың желтоқсан айында жарияланған, 1189 1191 бет. Генри Харпендингтің "Расаның, эволюцияның және мінез-құлықтың шолуы", Эволюциялық антропологияда 1995 жылы жарияланған. "Рассалық зерттеулер қоры" атты мақаласында "Пионерлік қордың" "Расса, эволюция және мінез-құлық" атты мақаланың таралуы мен оң бағалануымен байланысы талқыланады. Irving Louis Horowitz in Society, Jan Feb 1995 v32 n2 журналында жарық көрген "Раса, эволюция және мінез-құлық" атты зерттеу.