Кіріспе

Америка Азаматтық Соғысының шайқасы Тebbс-Бенд шайқасы (немесе Тebb's Bend немесе Green River Bridge) 1863 жылы 4 шілдеде Тейлор округіне жақын жерде Green River, Кентукки штатында Морганның шабуылы кезінде болды. Союз армиясының элементтері саны жағынан аз болғанына қарамастан, Конфедерация бригадасының қайталанған шабуылдарын болдырмады. Генерал Джон Хант Морганның аттан түскен атты әскері.

Шолу

Конфедерация бригадалық генерал Морган және 2460 конфедерациялық ат әскері 1863 жылы 11 маусымда Теннессидің ортасындағы Спартадан батысқа қарай аттанды. Олар Огайодағы Одақ армиясының назарын штаттағы оңтүстік күштерден аударуға ниетті болды. Морган 23 маусымда солтүстікке қарай Кентуккиге қарай қозғалды. 2 шілде күні түнде ол жаңбыр су басқан Камберленд өзенінен өтті. Ол Кентуккиге қарай өрлеп, Кэйн Вэллиге дейін барып, Кемпбеллсвилл мен Колумбияның арасында қоныстанды. Келесі күні ол Теббс-Бендте Грин-Риверді кесіп өтуге жоспарлады, оны полковник Орландо Хёрли Мур басқарған 25-ші Мичиган пехотасының 200-ге жуық адамынан тұратын бес рота күзетеді (13 шілде 1827 - 31 қазан 1890). Мур өзеннің арғы жағындағы орманда жер өңдеу жұмыстарын жүргізді, оны ағаштарды кесуден жасалған абат сызығы және бірнеше алдыңғы мылтық шұңқыры күзетті. Мур Ливан Кампбеллсвилл Колумбия автожолын, маңызды жабдықтау желісін және Морганның Луисвиллге жетуінің ең оңай жолынан қорғауды мақсат етті. Морган өзінің күшін бөліп, атты әскерінің басым бөлігін шағын гарнизонды қоршауға жіберіп, олардың кері қашу жолын кесіп тастады. 4 шілде күні таңертең союздық пикеттер жаудың атлы әскеріне атуды бастады. Көп ұзамай Морганның артиллериясы жауап беріп, екі одақтық сарбазды мылтық орнында жарақаттады. Таңғы сағат 7-де Морган атысты тоқтату туралы шақырды және үш офицерді қарусыздану туын көтеріп, Мурдың бас тартуын талап етіп, одан әрі қантөгіске жол бермеуді талап етті. Алайда, одақ командирі бас тартты, содан кейін атыс қайта басталды. Көп ұзамай мергендер Морганның төрт артиллериялық батареясын үндетпей қойды. Морган полковник Адам Р. Джонсонның қол астында екі атты полк жіберді, олар 400-ге жуық сарбаз болды, олар озық мылтық орнын оңай басып алды. Алайда, шабуыл американдық сарбаздардың абаттардың артында атқан қатты атысына ұшырады. Морган кейін полковниктің 5-ші Кентукки кавалериясын орналастырды. Базиль В. Дьюктің бригадасы Джонсонды қолдауға. Үш сағат ішінде Морган сегіз жеке шабуыл жасауға тырысты, олардың әрқайсысы, оның ішінде флангтық бағана да, кері қайтарылды. Ақырында, қорғануларды басып ала алмайтынын мойындаған Морган, полковник Мурға жараланғандарды жинап, өлгендерін жерлеуге рұқсат сұрап, бітім байрағы астында басқа делегацияны жіберді. Бұл тапсырманы орындаған Морган оңтүстікке қарай Грин өзенінің жартастарымен жүріп, ақырында Джонсон Форд бұрылысынан өтіп, Кемпбеллсвиллге қарай кері қайтты. Келесі күні Ливан шайқасында қайтадан шайқасады.

Шығындар

Морган 35 адамнан қаза тауып, 45-і жараланды, ал Мур 6 адамнан қаза тауып, 23-і жараланды. Морганның құрбандарының арасында Мичиганның мергендерінің арнайы нысанасы болған 24 тәжірибелі офицер бар екені маңызды. 1872 жылы Теббс-Бенд шайқас алаңында "Оларды өз отандастары ұмытқан жоқ" деген Конфедерация ескерткіші тұрғызылды. 1997 жылы бұл жер тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілген; шайқас алаңы 1999 жылы енгізілген.

150 жылдығы

2013 жылдың 8 маусымында екі жүзге жуық адам соғыстың 150 жылдығын атап өту үшін соғыс көрінісін тамашалады. Мэриленд штатының конфедерациялық жеке жауынгері Франк Восске арналған жаңа маркер ашылды, оның кейбір ұрпақтары болды. Салтанатты рәсімді тарихшы Бетти Джейн Горин Смит және Тэббс Бенд шайқас алаңы қауымдастығының басқа мүшелері, оның ішінде президенті Шерил Тиллери жоспарлаған. "Біз осы жерде өздері шын жүректен сенетін істерге толықтай берілгендік танытқан адамдарды еске алу үшін жиналдық", - деді Горин Смит. Морган конфедерация жауынгерлерінің жарақаттанғандар мен өлгендерді алып келіп, жаппай қабірге қоюы үшін бітімгершілікке өтінді. "Қан ауладан шығып, автокөлік жолының астына құйылды" деп еске алады Горин Смит. Тек Конфедерация зираты Тэббс-Бендте қалды; АҚШ сарбаздарының денелері Грин-Ривердің маңындағы қоршауға жақын жерге көмілді, кейіннен Кентукки штатының Ливан қаласында Ливан ұлттық зиратына көшірілді. Горин Смит зиратта жерленгендердің тізімін оқып, онда қаза тапқан беймәлім сарбаздарды да атап өтті. Бір ғасыр бұрын шыққан газеттің мәліметінше, 1911 жылы 3 маусымда төрт мыңдай адам 48 жыл өткен шайқасты еске алу рәсіміне қатысты. Бұл жиын Грин-Ривер аңғарының тарихындағы ең үлкен жиын болды.