Кіріспе
Румыния мен Еуро арасындағы қатынастың жалпы көрінісі Румынияның ұлттық валютасы леу. 2007 жылы Румыния Еуропалық Одаққа (ЕО) қосылғаннан кейін, ел Еуропалық Одақтың жұмыс істеуі туралы шарттың 140-бабында көрсетілгендей, төрт евро конвергенция критерийлерін орындағаннан кейін леуді евромен ауыстыруы тиіс болды. 2023 жылдан бастап нарықтағы жалғыз валюта леу болады, ал дүкендерде әлі еуро қолданылмайды. Румын леуі Еуропалық айырбас бағамы механизміне (ERM II) кірмейді, бірақ Румыния билігі евроға көшуге дайындық жұмыстарын жүргізуде. Валютаға ауысу үшін Румыния кем дегенде екі жыл бойына конвергенция критерийлері шегінде тұрақтылықта болуы керек. Қазіргі Румыния үкіметі нақты конвергенцияның белгілі бір деңгейіне жету үшін өз бетінше белгілеген критерийді ERM II мүшелігіне және евроны қабылдауға арналған мақсатты жылды шешу үшін бағыт-бағдар ретінде белгіледі. 2023 жылдың наурыз айында үкімет 2026 жылға дейін еурозонаның алдыңғы бөлмесіне (ERM II) кіруді және 2029 жылға дейін еуроны қабылдауды мақсат етті.
Romania's national currency is the leu. After Romania joined the European Union (EU) in 2007, the country became required to replace the leu with the euro once it meets all four euro convergence criteria, as stated in article 140 of the Treaty on the Functioning of the European Union. As of 2023, the only currency on the market is the leu and the euro is not yet used in shops. The Romanian leu is not part of the European Exchange Rate Mechanism (ERM II), although Romanian authorities are working to prepare the changeover to the euro. To achieve the currency changeover, Romania must undergo at least two years of stability within the limits of the convergence criteria. The current Romanian government established a self imposed criterion to reach a certain level of real convergence as a steering anchor to decide the appropriate target year for ERM II membership and Euro adoption. In March 2023, the government set the target to enter the antechamber of the eurozone (ERM II) to 2026 and the target for euro adoption to 2029.
Румыния валютасының алғашқы өзгеруі
Румыния 2006 жылдың қыркүйегінен бастап еркін капитал ағыны бар ашық экономика болып табылады, ал сыртқы сауданың жалпы көлемі ішкі жалпы өнімнің (ІЖӨ) 75%-дан асады (Isărescu 2007). Румынияның қаржы нарығы дамып келеді, ал сарапшылар қор биржасы операцияларының тиімділігін арттыру үрдісін байқады. Нәтижесінде портфельдік инвестициялардың ағыны өседі. Бұл ағымдағы шоттағы тапшылықты жоюға мүмкіндік береді. Шетелде жұмыс істейтін румындықтардың ақшалай аударымдары қысқа мерзімде жоғары деңгейде болады деп күтілуде. Дегенмен, елдің ЕО-ға қосылуы дефицитті жабуға қабілетті жаңа ресурсқа, атап айтқанда 2008 жылдан бастап Румынияға құрылымдық және бірігу қорларынан аударымдарға, бірігу елі ретінде қол жеткізіледі. Леуден евроға ауысуды дайындаудың алғашқы қадамы ұлттық валютаның құнсыздануымен бір мезгілде жүзеге асты. 2005 жылы жаңа румын леуі Еуромен бірдей өлшеммен шығарылды, бұл Еуропалық Одақтың банкомат жүйесіне сәйкес келеді. 2006 жылы Румыния үкіметі жаңа жоспарды жариялады ERM II-ге кіру (евроны қабылдау үшін қажетті шарт) 2012 жылдан кейін ғана жүзеге асырылады, себебі баға тұрақсыздығы мен жоғары пайыздық мөлшерлемелер сияқты елеулі кедергілер. 2007 жылдың маусым айында Еуропалық орталық банкінің президенті "Румынияның ERM II-ге қосылу үшін бірнеше жыл бойы көп үй тапсырмасын орындауы керек" деді. Румыния үкіметі 2009 жылдың желтоқсанында 2015 жылдың 1 қаңтарына дейін Еуроаймаққа кіру туралы ресми жоспарын жариялады. 2011 жылы Румыния үкіметі 2013 жылға дейін алғашқы төрт конвергенция критерийлерін орындауға тырысатынын мәлімдеді, бірақ экономиканы еуроға сәтті көшіру үшін одан әрі реформалар қажет болады.
Ақша және валюта бағамы саясаты
Румынияда БНР-нің басты мақсаты баға тұрақтылығын қамтамасыз ету және сақтау, сонымен бірге үкіметтің жалпы экономикалық саясатын қолдау болып табылады. 312/2004 Заңның 2-бабында көрсетілгендей, Ұлттық банк ақша-кредит саясатының стратегиясын (Төкелей инфляция мақсатын) және валюталық бағам саясатын айқындау мен іске асыру үшін жауапты. Жылдар бойы БНР негізгі мөлшерлемені біртіндеп төмендету арқылы ақша-несие саясатын қолдады. Бірінші қадам 2009 жылдың ақпан айынан 2012 жылдың наурызына дейін жасалды, ол кезде БНР негізгі мөлшерлемені жиынтық 500 базалық пунктке, 5,25%-ға дейін төмендетті, содан кейін жылдық инфляция қарқыны тез төмендеді, бұл БНР-ге негізгі мөлшерлемені төмендетуге мүмкіндік берді. 2013 жылдың шілдесі мен 2014 жылдың ақпаны аралығында БНР негізгі мөлшерлемені жиынтық 175 базалық пунктке дейін төмендетіп, 3,5% -ға дейін төмендетті. Румыния валюта бағамының өзгеруіне жол беріп отыр және инфляциялық мақсаттарды ақша-кредит саясатының номиналды тетігі ретінде қолдануды және экономикаға әсер етуі мүмкін болмайтын шоктарға саясаттан гейбл жауап беруді қамтамасыз етуді қолдайды. Еуро аймағына кірмеудің себептері күрделі, олар ұлттық проблемаларды қамтиды, соның ішінде еуроға мүшеліктің тартымдылығы жоқ деп саналатын экономикалық конвергенцияның жеткіліксіздігі, сондай-ақ шешімін таппаған институционалдық реформалар күн тәртібі (Backé and Dvorsky 2018).
Еуроға ауысуды дайындау
Ақша-кредит саясаты құралының жауапкершілігінен бас тарту. Ақша-кредит саясаты мен валюта бағамы үшін жауапкершілік Еуропалық Орталық Банкке ауысады, Румыния маңызды ақша-кредит саясаты құралын (ақша-кредит саясатының пайыздық мөлшерлемесі) бақылау мүмкіндігісіз қалады және валюта бағамынан бас тартады, бұл экономиканы, әсіресе дағдарыс кезінде, реттеуге ықпал ететін тағы бір құрал. Бірлесу. Валютаға ауысудың шығынын азайту үшін құрылымдық, нақты және институционалдық конвергенция мүмкіндігінше жоғары болуы керек. Экономикалық циклдер синхрондастырылуы тиіс (Румынияда және Еуроаймақта экономикалық өсім мен экономикалық құлдырау кезеңдері бір мезгілде болуы тиіс). Жалпы алғанда, Румынияның экономикасы Еуроаймақ экономикасына қарағанда төрттен бір бөлігі артта қалып отыр. Осылайша, ЕЦБ-ның ақша-несие саясатының әсері асимметриялық әсер етеді. Румынияның еуро валютасына көшу шешімі экономикалық циклдің кезеңіне сәйкес келмейді. Макроэкономикалық теңгерімдерді бақылау. Румыния макроэкономикалық теңгерімді сақтауы тиіс: жеке секторда (салым мөлшерінің төмендігі), бюджеттік секторда (бюджеттің төмен тапшылығы) және сыртқы секторда (тұрақты теңгерім). Пайыздық мөлшерлеме мен валюта бағамына арналған балама құрал. Румыния екі құралдан бас тартып, оны алмастыратын құрал табуы керек: экономистер әдетте еңбек нарығының икемділігін, жалақының икемділігін және өндіріс факторларының ұтқырлығын ұсынады. Бұл ерік-жігер мен күш-қуаттың іс-әрекеті. Бұл ауқымды мақсат Румынияға мықты, мықты экономика әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, егер Румыния ЕО-ға дайындықсыз кірсе, пайда шығындардан аз болады.