Кіріспе

Джон Уолкотт Купер (John Walcott Cooper Jr.) (17 ақпан 1873 - 1966 сәуір) - американдық жүрекше сөйлеуші, ойын-сауықшы және әнші. Ол "Вентрилокизмнің қара Наполеоны" ретінде танымал болды және Езекия Джонс деген псевдониммен өнер көрсетті. Өзінің өмір бойы Купер Американың негр актерлер гильдиясының, Түсті вадувиль қайырымдылық қауымдастығының және Халықаралық желу тіліне қарсы бауырластықтың мүшесі болды.

Алғашқы жылдар

Ол 1873 жылы Бруклинде Джон Уолкотт Купер аға мен Энни Морристің баласы болып дүниеге келген. Оның ата-анасы бастапқыда АҚШ-тың оңтүстік бөлігінде өмір сүрген; Джон Купер ағаның тегі Бофорт, Оңтүстік Каролинадан, ал Энни Моррис Джорджиядан шыққан. 1871 жылы отбасы солтүстікке көшіп кетеді. Купер мектепті 8 жасында, 1881 жылы, үшінші сыныпта тастап кетті. Оның 13 жасқа толған күні 1886 жылы Купердің екі ата-анасы да қайтыс болды. Купер Бруклиндегі Шипсхед Бей жарыс трассасында жаттығушы болып жұмыс істеді. Шепсхед Бей жарыс трассасында жұмыс істеп жүрген кезінде Куперді іш сөйлеуші ақ түсті адам таныстырды. Ол Куперді жұмыс істеп жатқан аттар сөйлесе алады деп сендіруге және қорқытуға тырысты. Бұл Купердің іш сөйлеуші болуына түрткі болған көптеген мысалдардың бірі болды.

Мансап

Джон У. Купер өзінің мансабын 1886 жылы Оңтүстік Юбилей әншілерімен бастады, төрт жыл бойы Жаңа Англияның, Канаданың және Атлантиканың ортасындағы мемлекеттердің кей жерлерін аралап жүрді. Ол Оңтүстік Юбилей әншілерімен гастрольге шыққан кезде, өзінің іш сөйлеу өнерін құрастыруға кірісті. Купер өзінің шығармаларын негізінен ақ нәсілді көрермендер алдында жазды және орындады. 1900-1901 жылдары Купер Ричардс пен Принглз Джорджияның музыканттарына қосылды. Топтың басқа министрлері сияқты емес, Купер іш сөйлеуші ретінде өнер көрсетті және олардың іс-әрекетінің бөлігі ретінде қара бет кимеді. Водевиль мен бурлескке дейін 1830-шы жылдары басталған актерлер, әдетте, әншілер мен бишілер африкалық американдықтарды мазақтайтын қара косметикамен бетін бояйтын қара бет деп аталатын ашықтан-ашық расистік стильге қатысады. Купер негізінен министрлік шоуларда өнер көрсетті, бірақ өзі министр емес еді және қара бетпен қарама-қарсы келетін орындау стилін енгізді. Ричардс және Принглз Джорджияның Минстрельдерімен гастрольдер жасағаннан кейін ол "желі сөйлеушіліктің қара Наполеоны" ретінде танылды. Содан кейін ол 1901 жылдың соңында Руско мен Голландияның Үлкен Минстрель фестиваліне қосылды. 1902 жылы Купер тәуелсіз қойылымдарға қатысты. Оның ең танымал қойылымдарының бірі "Барбер-шоптағы ойын-сауық" болды. Бұл акт бес түрлі қуыршақ кейіпкерлерді қамтиды, онда Купер әрқайсысын әртүрлі дауыстармен бейнеледі. Бұл - қара нәсілді қызметкерлері бар ақ нәсілді шаштаразда болған оқиға. Купер бес манекенді де, алты дауысты да іске қосты. Қосымша дауыс оның, өйткені ол спектакльде де рөл атқарды. Бұл сахнада ол бір манекенің бірнеше тапсырмасын орындап, басқа манекендерді басқаратын аяғын қолдана отырып, өз қолымен "клиенттің шашын кесіп" отырды. Екі манекен - кезек күтіп отырған клиенттер, ал бесінші манекеннің тырнақтарын жасап жатқанда ән шырқаған маникюрші.

Ақ тышқандар

Купердің водевильдік конькиге енуі 1901 жылы ақ түсті водевильдік кәсіподақтардың ереуілі нәтижесінде болды. Ақ секілділер, ақ секілділер үшін атақты аты, ваудевилл одағы, әкімшілік мәселелерге тап болды, онда орындаушылар өздерінің менеджерлерімен келіссөздер жүргізе алмады. Осы уақыт аралығында Купер ереуілге мән бермей, ереуіл кезінде талантқа деген қатты мұқтаждықта ол водевильдік конькиге айналды. Бұл оның өмірінің қалған бөлігінде көптеген радио шоуларында, соның ішінде "The Major Bowes Original Amateur Hour" труппасымен гастрольде жүргенде апта сайынғы қойылымдарына әкелді.

Қуаныш әке Куинннің ойыншықтары

1920 жылдары Купер "Отаным Куинннің ойын-сауықшылары" деп аталатын бес орындаушыдан тұратын топтың жетекші орындаушысы болды. Осы онжылдық бойы олар АҚШ-тағы католик шіркеулерін аралады. 1930 жылдары вадевильдің танымалдылығы төмендеді. Клубтарда, залдарда және театрларда жиырма жыл өнер көрсеткеннен кейін Купер өзінің Сэм Джексон есімді манекенімен жалғыз гастрольдерге шыға бастады. Өзінің қалған мансабында Сэм екеуі Нью-Йорк қаласындағы ауруханаларда және бай меценаттардың үйлерінде балаларға ойын-сауық көрсетті. 1960 жылы 86 жасында Купер шоу-бизнестен зейнеткерлікке шықты.

Сэм Джексон

1930 жылдары вадевиль күндерінің соңғы кезеңінде Купердің кей бөліктері оның манекені Сэм Джексонды көрсетті. Көптеген жағдайларда Сэмді Эдгар Бергеннің әйгілі манекені Чарли Маккартидің "қарындасы" деп атайды, PBS сериясының бір бөлігі ретінде жүргізілген зерттеулер Маккарти мен Джексонды Чикагодағы әйгілі қуыршақ жасаушы Теодор Мак жасағандығын анықтады. Құмыраның көздері де үлкен болып, түрлі-түсті ерекшеліктері бар. Дюмилер үлкен көріністерді көрсетті, өйткені көрермендер үлкен театрларға жиналатын және кеңейтілген көріністер көрермендерге балкондан тамашалауға мүмкіндік берді. Джон В. Купер, қазірге дейін Hezikiah Jones деген атпен, және Сэм The Major Bowes Original Amateur Hour тобымен ел аралап жүрді. Бірнеше жылдан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Купер мен Сэм өз бетінше ардагерлер ауруханаларында, сондай-ақ бүкіл елдегі USO лагерьлерінде өнер көрсетті. Сонымен қатар, олар жеке қонақтарда және түнгі клубтарда, соның ішінде Нью-Йорктегі Kit Kat және El Morocco клубтарында өнер көрсетті.

Өлім және мұра

Ол 1966 жылы сәуірде Бруклинде қайтыс болды. Сэм Джексон сияқты манекендер жиі қолданылғандықтан, орындаушылардың оларды жаңа кейіпкерлермен алмастыруы жат емес еді. Джон У. Купердің қызы Джоан Мейнард (сақтанушы) Сэм Джексонның қамқоршысы. Оның мұрасын насихаттау үшін Мейнард Бруклиндік тарихи қоғамда әкесінің экспонаттарын орнатты. Көрмеге шыққан құжаттар мен генеалогиялық мәліметтерді және Джон Куперге оның қызметінде жіберілген хаттарды қосады. Сондай-ақ Купердің өзі мен Сэм арасындағы диалогты баяндаған түрлі сценарийлері мен жазбалары бар.