Tlatilco

Кіріспе

Тлатилко - Мексиканың федералды округінде қазіргі заманғы сол аты бар қалаға жақын орналасқан Мексика алқабындағы Колумбқа дейінгі үлкен ауыл. Бұл - б.з.б. 1200 және б.з.б. 200 жылдар аралығында Орта классикалық кезең кезінде Текскоко көлінің батыс жағалауында гүлденген аңғардағы алғашқы басшылық орталықтарының бірі. Ол өзінің атын "Тлатилко мәдениетіне" береді, оған Чалко көлінің шығыс жағалауындағы Тлапакоя қаласы да кіреді. Тлатилко, әсіресе, жоғары сапалы қыш құмырасы, оның көпшілігі ольмек иконографиясы мен ольмек стилідегі нәрестелер бейнелері бар мүсіндерімен танымал. Алайда, басқа да көптеген бұйымдар жергілікті керамикалық дәстүрге жатады. Бұл ольмектер стилі артефактілері ольмектердің басқа мезоамерикан мәдениеттеріне әсер ету сипаты туралы болжамдарға әкелді. Тлатилько жері қазіргі уақытта кірпіш жасау үшін қыш көзі ретінде пайдаланылды. 1930 жылдары көптеген көне артефактілер коллекционерлердің қолына түсті, соның ішінде Мигель Коваррубиас, суретші және этнограф. Коваррубиас 1942 жылы алғашқы бақылаулы қазба жұмыстарын жүргізді. 1949 жылы Тлатилкода 200-ден астам жерлеу орны анықталды, бұл оны некрополь ретінде жіктеуге әкелді. Кейіннен археологиялық қазба жұмыстары жүргізіліп, 500-ден астам қабір табылды, олардың көпшілігі қабірге арналған құрбандықтармен толықтай сақталған. Өткен маусымда жерлеуге жатпайтын құрылымдарды жүйелі түрде зерттеу жүргізілді, бұл жүздеген жерлеулер ежелгі үйлердің астында орналасқан, бірақ олардың іздері әртүрлі қоқыс орнында сақталмаған және Тлатилко некрополь емес, керісінше, басты басты орталық болған. Көптеген жерлеу орындарында, негізінен жоғары мәртебелі адамдардың, тістерін қию және жасанды бас сүйегін деформациялау дәлелдері бар, бұл, әрине, бишек тақталарын қолдану арқылы. Тлатилканың егіншілігі жүгеріге бағытталған, сонымен қатар бұршақ, амарант, құмары және чили қыры да бар. Бұл өсімдіктермен бірге көшіп-қонушы құстар, жабайы қояндар мен басқа да ұсақ сүтқоректілер, бұғы мен антилопа сияқты құстар да өсті. Тлатилко өзінің гүлдену кезеңіне олмектер дәуірі кезінде, біздің заманымыздан бұрын 1000 - 700 жылдар аралығында жеткен. Келесі Закатенко кезеңі (б.з.д. 700 - 400 жылдар) ольмектердің иконографиясы мен формаларын қолдануды тоқтатты.

Tlatilco was a large pre Columbian village in the Valley of Mexico situated near the modern day town of the same name in the Mexican Federal District. It was one of the first chiefdom centers to arise in the Valley, flourishing on the western shore of Lake Texcoco during the Middle Pre Classic period, between the years of 1200 BCE and 200 BCE. It gives its name to the "Tlatilco culture", which also included the town of Tlapacoya, on the eastern shore of Lake Chalco. Tlatilco is noted in particular for its high quality pottery pieces, many featuring Olmec iconography, and its figurines, including Olmec style baby face figurines. Much else, however, seems to be in a native ceramic tradition. These Olmec style artifacts have led to speculation concerning the nature of Olmec influence on other Mesoamerican cultures. The Tlatilco site was used in modern times as a source of clay for brick making. By the 1930s, many of the ancient artifacts thereby uncovered made their way into the hands of collectors, including Miguel Covarrubias, artist and ethnographer. Covarrubias led the first controlled excavation in 1942. By 1949, over 200 burials were identified at Tlatilco, leading to its categorisation as a necropolis. Two major archaeological excavations followed, with over 500 burials eventually identified, many with intact grave offerings. The last field season also undertook a systematic survey of non burial structures, leading to the realization that these hundreds of burials were apparently located under ancient houses—although no traces of them remain as well as among the various trash pits, and that Tlatilco was not a necropolis, but rather a major chiefdom center. Many burials, primarily of high status individuals, show evidence of dental mutilation and artificial cranial deformation, most probably through the use of cradleboards. The Tlatilcans' agriculture was focused on maize, but also included beans, amaranth, and squash, and chili peppers. These plants were supplemented with various fowl, including migratory birds, wild rabbits and other smaller mammals, and deer and antelope. Tlatilco reached its heyday during the period from 1000 to 700 BCE, during the Olmec horizon. The following Zacatenco phase (700 400 BCE) saw a cessation of the use of Olmec iconography and forms.

Тлатилко мүсіндері

Көптеген Тлатилько мүсіндерінде деформациялар немесе басқа да аномалиялар, соның ішінде "дуалдық" маскасы және бірнеше екі баслы әйелдер бейнелері бар. Бұл кейбір зерттеушілерді Тлатилькода бір-біріне қосылған егіздер орналасқан жер ме деп ойлауға итермеледі. "Тлатилко" деген атау науатль тілінен шыққан, ал бұл сөз "топырақтар орнында" дегенді білдіреді.