Кіріспе

Италиялық өнеркәсібі және саясаткер (1883-1967) Витторио Валетта (28 шілде 1883 - 10 тамыз 1967) - итальяндық өнеркәсібі және 1946 жылдан 1966 жылға дейін Fiat S.p.A. президенті.

Ерте өмір

Генуяға жақын Сампиердаренада туған ол Бриндизиден шыққан Федерико Валеттаның ұлы (Палермо, 1856 Турин, 1915), Италия Корольдік армиясының офицері, кейіннен Туриндегі Ferrovie dello Stato Italiane компаниясының лауазымды адамы. Оның анасы Вальтеллинадан шыққан Тереза Квадрио болды, ол кіші дворяндық отбасына тиесілі; бұл отбасының көрнекті өкілі патриот Маурицио Квадрио болды. Вальетта 1921 жылы сәуір айында Фиатқа кірмес бұрын экономика пәнінен дәріс оқыған. Академиялық білімі мен біліміне байланысты ол әріптестері мен кәсіпте "Профессор" (Il Professore) деген атпен танымал болды. Компанияның негізін қалаушы Джованни Аньелли оны бухгалтер ретінде іздеді. Валетта итальяндық фашистік режимге өзінің социал-демократиялық идеялары, масондыққа мүшелігі және Францияда қуғынға ұшыраған антифашистермен жасырын байланыстары, оның ішінде Италия Республикасының болашақ президенті Джузеппе Сарагатпен танымал болды.

Мансап

1928 жылы Валетта Fiat директоры, ал 1939 жылы компанияның бас директоры болды. Бенито Муссолинидің фашистік режимі құлағаннан кейін болған толқуларда Валетта өзін компаниядан күшті кәсіподақтар шығарды, олар оны Ұлттық фашистік партия режиміне жанашырлық танытты деп есептеді; кейін ол ақталды. Олар соғыс тапсырыстары саласында өзара пайдасын бөліскен кезде, Fiat әрқашан фашистік режимнің тоталитарлық ұмтылыстарынан тәуелсіздік жолын сақтады. Италиялық қарсылық туралы еңбегінде Серджо Фавретоның кітабында Фиат қарсылықпен бірге белсенді түрде қатысқаны айтылады; компания көліктер мен бензинді жеткізді, қозғалысты қолдауға үлкен сомалар берді және өзінің зауыттарында соғыс өндірісін саботажда ынтымақтасты. 1946 жылы компанияның шешім қабылдауында қиындықтар туындаған кезде Валлетта компанияның президенті болып тағайындалды. Оның корпоративтік моделі жалақы саясатына және корпоративтік либералдылық моделіне сәйкес жұмысшылардың қажеттіліктеріне ерекше назар аударуға негізделген, оны сыншылар Валеттидің патернализмі деп атады және Ивреядағы Адриано Оливеттидің қатысу және ағартушылық моделіне қарама-қайшы болды.

Кейінгі өмір және өлім

Ол "Қылы соғыс" кезінде Батыс блогының жағында болғанына және ең жанжалшыл солшыл жұмысшылар шеттетілген тұтқындық бөлімдері құрылғанға қарамастан, Валеттаны американдық үкімет өкілдері, мысалы антикоммунистік елші Клэр Бут Люс және елшіліктің бірінші хатшысы Кларенс Дурброу, Италия Коммунистік партиясының жетекшісі Палмиро Тольяттимен бірге болды деп күдіктенді. Антикоммунист Льюче Вальлетаға бірнеше рет қысым жасады, егер ол өзінің әуе кемелері мен көлік құралдары бөлімдеріне жұмыс тапсырыстарын алғысы келсе, барлық коммунистерді Фиаттан шығарып тастау керек еді, оған Вальлета Фиатта CGIL ықпалын және Италиядағы коммунизм қаупін де асыра сілтеген. "Il Messaggero" газетіне берген сұхбатында ол "органикалық орталық солшылдық" деп аталатын қозғалысты қолдады. Ол Fiat-тың төрағасы болып, 1966 жылдың сәуірінде 83 жасында зейнеткерлікке шыққанға дейін, бұл лауазымға құрылтайшының немересі Джанни Аньелли ие болды. Энрико Маттеймен бірге ол ХХ ғасырдың ең үздік итальяндық менеджерлерінің бірі болып саналады. "Сіздер жұмысшы таптың әлеуметтік жетістіктері мен әл-ауқатын, ұлттың дамуы мен прогресін қолдайтын буржуазияның ең жоғары өкілі Витторио Валеттамен бірге көрдіңіздер. Туриннің күрделі және еңбекқор атмосферасы оған Fiat-ты Италияның ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорны етіп, елімізді әлемдегі ең ірі өнеркәсіптік елдердің қатарына қосқан экономикалық ғажайыпқа басқалардан гөрі көбірек үлес қосуға талпындыратын күш пен рухтың арқасында. Inchinandomi reverente innanzi alle spoglie mortali del primo operaio della Fiat, so di interpretare il sentimento profondo della intera nazione.Italyaіtalian original from the message of condolence to the family, sent on 10 August 1967 by the president of the Italian Republic, Giuseppe Saragat "Италия Республикасының президенті Джузеппе Сарагаттың отбасына жолдаған көңіл айту сөзінен алынған: "Кеңесші сыныптың әлеуметтік жеңімпаздары мен әл-ауқатын, дамуын және ұлттың прогрессін қолдаған буржуазияның ең жоғары өкілі Витторио Валеттамен бірге қайтыс болды. Туриннің маңызды және еңбекқор атмосферасы оған ұнады және одан ол Фиатты Италияның алдыңғы қатарлы өнеркәсіптік компаниясы етіп құруға және біздің елімізді әлемдегі алғашқы өнеркәсіптік елдердің қатарына қосқан экономикалық ғажайыпқа басқаларға қарағанда көбірек үлес қосуға шабыт пен күш алды. Фиаттың алғашқы жұмысшысының сүйегінің алдында иіліп тұрып, бүкіл халықтың сезімдерін білдіріп отырғанымды білемін. "Guspizio"Ағылшын тілінен аударма, 1967 жылы 10 тамызда Италия Республикасының президенті Джузеппе Сарагаттың отбасына жолдаған көңіл айту сәлемі 2017 жылдың шілдесінде оның қайтыс болғаннан кейін 60 жыл өткенін атап өту үшін Италияның Экономикалық даму министрлігі Валеттаның құрметіне пошта маркасын шығарды.