Кіріспе

Қалалық немесе округтік басқарушылар Қалалық немесе округтік атқарушы - Ирландия Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқарудағы жоғары лауазымды тұрақты лауазымды адам. Аудандық және қалалық кеңестер саясатты құрастырушы сайланған лауазымды адамдар болса, атқарушы орган басшысы саясатты іске асыруды басқаратын тағайындалған лауазымды адам. Бұл лауазым 1929 жылы американдық кеңес-менеджерлік үкімет моделіне негізделген 1942 жылы енгізілді, ал 2014 жылға дейін бас атқарушы округ менеджері немесе қала менеджері деп аталды. Олардың жалақысы жылына 132,511 - 189,301 евроны құрайды. County and City Management Association (бұрынғы County and City Managers' Association) - бас атқарушылардың кәсіби қауымдастығы және Халықаралық қала / округтік басқару қауымдастығына (ICMA) тиесілі.

Тарих

1898 жылғы жергілікті басқару (Ирландия) заңымен атқарушы билік иелері сайланған округ және қала кеңестері құрылды, ал Ирландияның жергілікті басқару кеңесі өздерінің заңдық міндеттемелерін орындамаған кеңестерді тарату өкілеттігіне ие болды. 1922 жылы Ирландия еркін мемлекеті құрылғаннан кейін жергілікті басқару кеңесінің функцияларын жергілікті басқару министрі атқарды. Ирландиялық Азамат соғысы кезінде және одан кейін министр бірнеше кеңестерді, соның ішінде Дублин мен Корк қалаларын таратты және әрқайсысын сайланбаған комиссармен алмастырды. Екі қалада да кеңестер көрсететін қызметтер бұрынғы жүйеге қарағанда, комиссарлар кезінде тиімдірек және әділ түрде ұсынылды деген пікір бар еді, онда атқарушы функция кеңестер мен олардың комитеттеріне тиесілі болды. 1926 жылы Корк қаласындағы сауда және өнеркәсіп мүдделерінің комитеті қала үкіметінің жоспарын қарастыру үшін жиналды. Қаланың комиссарлар тәжірибесі мен АҚШ-тағы соңғы тәжірибені ескере отырып, кеңес-менеджер үкіметі ұсынылды. Жергілікті билік және жергілікті өкілдер жөніндегі министрдің талқылауынан кейін министр Ричард Малкахи үкіметтік шара ретінде Корк қаласын басқару туралы заң жобасын енгізді. Бірінші Корк қаласының басқарушысы Филип Монахан бұрын Корк корпорациясының және одан бұрын Керри округі кеңесінің орнын басқан комиссар болған. Министр осындай ұсынысты ұсынды және Оиректас 1930 жылы Дублин үшін ұқсас ереже енгізді. Осыған ұқсас заңдар келесі, Фианна Файл, басқа екі округтік округтің үкіметімен қабылданды: 1934 жылы Лимерик және 1939 жылы Уотерфорд. Қалалық клерктің бұрынғы кеңсесі жаңа менеджермен алмастырылды, бірақ Корк қаласында ол 1941 жылға дейін бөлек болды. 1942 жылдың тамызында қабылданған 1940 жылғы округтік (басқару) заңмен басқару жүйесі қалалық округтерден ауылдық әкімшілік округтерге дейін кеңейтілді. Жүйе кейінгі заңнамада, әсіресе 1955 жылғы Қалалық және округтік басқару (өзгерту) туралы заңда, кеңес мүшелеріне көбірек билік беру үшін кейбір түзетулер енгізілді. 1940 жылғы заң бойынша округтің басқарушысы сол округтегі әрбір округтің немесе муниципалды қаланың басқарушысы болды, бірақ 1990 жылдан бастап бұл функцияларды сол округтің немесе қалалық кеңестің кез келген басқа лауазымды адамына беру құқығы болды. Дун Лаугер ауданында 1930 жылы құрылғаннан бастап округтің басқарушысы болды. Бастапқыда, кішігірім округтердің алты жұбы басқарушыны бөлісті; соңғы жағдай 1982 жылы бөлінген Лаоис және Оффали болды. Қоршаған орта министрі бірнеше рет сайлаудан кейін сайланған кеңеске тыйым салып, келесі жергілікті сайлауға дейін басқарушыны өз істерін жүргізуге қалдырды. 1985 жылы Галвей қаласының Галвей графтығынан, ал 1993 жылы Дублин графтығының үш графтығынан бөлінуі жеке басқарушыларды тағайындады. 2010 жылы Үкімет тапсырған есеп бойынша округтік басқарушылар санын 34-тен 24-ке дейін азайту ұсынылды. 2014 жылы жергілікті билік органдарының үш жұптарының бірігуіне 2012 жылдан бастап бірлескен басқарушылар тағайындалды. 2014 жылғы жергілікті мемлекеттік басқару реформасы туралы заңның ережелеріне сәйкес "Аудандық/қалалық менеджер" лауазымы "Басты атқарушы" лауазымына ауыстырылды. Қазіргі менеджерлер алғашқы бас атқарушы болды, жергілікті билік келесі тағайындауға вето қою және "жағымсыз мінез-құлық" үшін бас атқарушыны босату билігін алды. 2019 жылғы жергілікті басқару туралы заңда Галвей қаласы мен Галвей округіне қарасты екі жергілікті билік үшін бір ғана атқарушы басшы қарастырылған. Сол кездегі үкімет 2021 жылы Галвей кеңестерінің толық бірігуіне дайындық жасауды көздеді, бұл ұсынысты Оиректастың ішіндегі оппозиция қолдады.

Функциялар

Бас атқарушы округ немесе қалалық кеңестің атқарушы функцияларын орындайды және жергілікті биліктің жұмыс істеуін қамтамасыз ету және сайланған кеңестің саяси шешімдерін жүзеге асыру үшін түпкілікті жауапкершілікке ие. Ол кеңес қызметкерлері мен қызметкерлеріне бақылау жасайды, үйлестіреді, басқарады және ақы төлейді. Сондай-ақ, ол кеңес атынан келісімшарттар жасайды және құжаттарға кеңес мөрін қояды. Қазіргі уақытта атқарушы директорларды реттейтін заңнама 2001 жылғы жергілікті мемлекеттік басқару туралы заңның 14-бөлігінің 2-тарауы болып табылады, оны 2014 жылғы жергілікті мемлекеттік басқару реформасы заңымен алмастырған. Ирландияда жергілікті билік органдарының атқарушы басшысы кейбір функцияларды жергілікті билік органдарының басқа қызметкерлеріне тапсырады. Сайланған округтік немесе қалалық кеңеске кез келген тапсырмалар туралы хабарлануы тиіс. Алайда, атқарушы директор делегат әрекеттеріне жауап береді және берілген жауапкершілікті қайтарып алады (яғни қайтарып алады).

Лауазымға кірісу және одан кету

Бас атқарушылар конкурстық іріктеу арқылы тағайындалады, оны Мемлекеттік тағайындау қызметі ұйымдастырады және тұрғын үй, жергілікті басқару және мұра министрі ресми түрде тағайындайды. Тағайындалғаннан кейін атқарушы директор 7 жыл қызмет етеді (бұл мерзім қосымша 3 жылға ұзартылуы мүмкін). Облыс немесе қала басшыларының зейнетке шығу жасы - 65 жыл. Бас атқарушы лауазымы бос қалған жағдайда, тұрғын үй, жергілікті басқару және мұра министрі уақытша біреуді тағайындауы керек. Бұл уақытша тағайындау тұрақты тағайындалғанға дейін жалғасады. Алайда, ол кез келген уақытта тоқтатылуы мүмкін.