Walter Borg

Кіріспе

Вальтер Йохан Борг, 1870 жылы 21 маусымда Финляндияның Якобстад қаласында дүниеге келді; 1918 жылы 6 маусымда Петроградта қайтыс болды, швед тілінде сөйлейтін фин, саудагер, идеалист және социалист.

Өмірбаян

Сол жылы Уолтер Борг дүниеге келді оның әкесі (паррихиялық кітапқа сәйкес) Америкаға қашып кетті. Сол кезде орыс әскеріне шақыруды алған жас жігіттер арасында мұндай жағдай жиі болатын. 1881 жылы Уолтер анасымен бірге Якобстадтан анасының туған қаласы Ваасаға көшіп келді. 1890 жылы ол төрт жылдық сауда институтының жақсы беделді Раахе Бургер және Сауда мектебінің соңғы сыныбын алды. 1894 жылы Борг Ваасадан Ханкоға көшіп келді, онда ол клерк болып жұмыс істеді. 1894 жылы 20 наурызда Ида Ожалаға үйленді. Олардың алты ұлы мен екі қызы болды. 1896 жылы отбасымен Ваасаға көшіп келді. 1900 жылы Ваасадан отбасы Тампереге, одан Түркуға көшіп келді. Түркуде ол "Bore Company" компаниясының порт кеңсесінің басшысы болып жұмыс істеді. Бірнеше жылдан кейін ол отставкаға кетіп, 1898 жылы тамақ өнеркәсібінде өз агенттікін құрды. Боргтың саяси белсенділігі қашан басталғаны белгісіз, бірақ ол белсенді ретінде алғаш рет атын шығарды. Боре компаниясында жұмыс істеген кезінде ол Финляндия арқылы Ресейден қашып келген көптеген орыс революционерлеріне, соның ішінде Ленинге көмектесе алды. 1903 жылы Швед жұмысшыларының Түрку қауымдастығы құрылды және Борг оның мүшесі болды. Алайда ол ешқашан қауымдастықта көрнекті тұлғаға айналған жоқ, саяси протагонистке айналмайды. Өкпе ауруы қарқынды дамып келе жатқандықтан, оның қатысуы шектелген. 1909 жылы құрылған "Arbetet" (Жұмыс) газеті Боргқа қатты қатысты. Ол газеттің қозғаушы күші болды және көп ұзамай бүкіл журналдың басқарушысы болды. Ол ешқашан жауапкершілікке ие болған жоқ және бұл оның денсаулығы нашар болғандықтан және өзінің компаниясы үшін құрметтелетін. Бұл лауазымға ауысқан оның қайын інісі Янне Ояла бір жыл қызмет өтпеген соң, патшаны қорлау деген айып тағылып, алты айға бас бостандығынан айырылды. Журналдың редакторы Борг болды, сонымен қатар ол ең еңбекқор жазушы болды. Ол журналға бірнеше жыл бойы редакторлық қызметін жалғастырды, бірақ бұдан былай жаза алмай қалды. Ол кезде Уолтер Боргтың 40 градус қызуымен төсекте жатып, әйеліне мақалалар жазып жатқаны ұрпаққа белгілі болды. 1917 жылдың қарашасындағы ереуілмен сол жылы Ресейде болған наурыз төңкерісі тұтандырған Финляндиядағы оқиғалар аяқталды. Уолтер Борг 1916 жылы денсаулық жағдайына байланысты газеттің редакторынан кетіп қалды. Бірақ ол әлі де жазды, және жазған кезде, әсіресе 1917 жылы, оның революциялық ұшқыннан екені анық болды. Ол бір жақты таңдады. Екі ағайынды Уолтер Борг пен Янне Ожала әрқашан сол жақ қанатта болған, газеттің басқа қызметкерлеріне қарағанда, олар дауылды таңдады, бұл таңқаларлық емес. Соғыс басталған кезде Уолтер Борг, бұрынғыдай, Нуммела санаторийінде болды, бірақ бұл жолы ол ұзақ тұрмады. Түркідегі қызыл командир оған Финляндия банкі Түркі кеңсесінің басшысы қызметін ұсынды, ол оны қабылдады. 1918 жылдың сәуір айының басында немістер Ханко мен Ловизаға келіп, Хельсинкиге қарай алға жылжуды бастады. Көп ұзамай Тампере де құлаған кезде қызылдар соғысты жоғалтып алды және шығысқа қарай кері шегіну басталды. Түркудан қашып келген босқындар пойызбен жүрді. 8 сәуір түнінде босқындармен бірінші пойыз Туркудан кетті, оның ішінде Уолтер Борг болды. Көптеген басқа босқындар сияқты Уолтер Борг та Петроградқа (қазіргі Санкт - Петербург) келіп жетті . Ол күнделігін осы жерде жазған. 22 сәуірден бастап күнделіктің сипаты өзгерді және енді әйелі Идаға күнделікті хаттар түрінде жазылды. Күнделік кенеттен аяқталады. Оның себебін Карин Стриндбергтің (осыдан басқа Петроградта босқын болып жүрген) Ида Боргқа жазған екі хатының біріншісінде табуға болады. Карин Стриндберг сол жазда Айда Боргқа өзінің күнделігін және басқа да заттарын жіберді. Бұл швед тіліндегі Википедиядағы осы мақаланың аудармасы.

The same year Walter Borg was born his father (according to the parish book) escaped to America. At that time this was not uncommon among young men who received call up orders to the Russian army. In 1881 Walter moved with his mother from Jakobstad to her hometown Vaasa. In 1890, he received a final grade of Raahe Burgher and Trade School, a four year mercantile institution with a good reputation. In 1894 Borg moved from Vaasa to Hanko, where he was employed as a clerk. There he married Ida Ojala on March 20, 1894. The couple had six sons and two daughters. In 1896 he moved his family to Vaasa. From Vaasa the family moved in 1900 to Tampere and from there to Turku. In Turku, he was employed by the Bore Company as head of its harbor offices. After a few years he resigned and founded in 1898 his own agency in the food industry. It is not known when Borgs political engagement began, but it was as an activist, he first made his name. Through his employment at the Bore Company he could help many Russian revolutionaries who fled via Finland from Russia, among them Lenin. The Swedish Workers' Association of Turku was founded in 1903 and Borg became a member of it. However, he never became a prominent figure in the association and let alone any political protagonist. Because of a progressive lung disease his involvement was restricted. The newspaper Arbetet (The Work), which was founded in 1909, committed Borg strongly. He became the newspaper's driving force and soon he managed the entire magazine. He never undertook the post of responsibility and it was respected, probably for his bad health's sake and for the sake of his own company. His brother in law Janne Ojala who undertook this post did not even serve a year before he was charged with lese majesty and was serving a six month prison sentence, the same thing happened to the successor Ivar Hörhammer. The editing of the magazine fell to Borgs lot while he also was its most hard working writer. So he continued to edit the magazine for years and years until he could no longer, and he continued to write even longer. The image of Walter Borg lying in bed at 40 degrees fever and dictating his articles for his wife has gone to posterity. With the strike in November 1917 culminated the events in Finland that had been triggered by the March Revolution in Russia the same year. Walter Borg had already in 1916 for health reasons, resigned as the newspaper's editor. But he still wrote, and when he did, especially in 1917, it was obvious that he was of a revolutionary spark. He had taken sides. The two brothers in law Walter Borg and Janne Ojala had always been a little further out on the left wing than most of the paper's other employees, and that they chose the storm when it arrived, doesn't really surprise. When the war broke out Walter Borg was, as often before, at Nummela sanatorium, but this time he did not stay for long. The red commander in Turku offered him the post as head of the Turku office of the Bank of Finland and he accepted. In early April 1918 the Germans landed in Hanko and Loviisa and began their advance towards Helsinki. When Tampere also shortly afterwards fell, the war was lost for the reds and the retreat eastward began. Refugees fled by train from Turku. On the night of 8 April the first train with refugees left Turku and on it was Walter Borg. Like many other refugees Walter Borg eventually ended up in Petrograd (now St Petersburg). It was here he wrote his diary. From 22 April the character of the diary changed and was now written in the form of daily letters to his wife Ida. The diary ends abruptly. The reason can be found in the first of two letters Karin Strindberg (also refugees in Petrograd) wrote to Ida Borg. Karin Strindberg sent his diary and other belongings to Ida Borg that same summer. This is a translation of the same article in Swedish Wikipedia.