Кіріспе

Американдық динозаврлар дилері Питер Ларс Ларсон - американдық қазбалар дилері, ол Black Hills Institute of Geological Research-тің басшысы, ол қазбалар қазуға және дайындауға маманданған. Ол "Су" атты ірі және толық үлгілердің бірі Tyrannosaurus rex-ті қазып алған топқа басшылық етті, ол заңдық даудың тақырыбы болды, нәтижесінде ол тұтқындалып, көпшілікке сатылды. 1996 жылы Ларсон шетелден әкелген ақшаны декларацияламағаны үшін, сондай-ақ федералды жерлерден екі окаменелость алып кеткені үшін кедендік тәртіпті бұзғаны үшін айыпты деп танылып, 18 ай түрмеде отырды.

Сот, федералдық рейд және қылмыстық айыптау

1990 жылы Ларсон кейіннен "Сью" деп аталатын толықтай Тираннозавр рекс қаңқасын қазуға басшылық етті. Ларсон бұл табылған жер үшін сиулардың ферма иесі Морис Уильямсқа 5000 доллар төледі. 1992 жылы 14 мамырда АҚШ прокуроры Кевин Шиффердің 35 ФБР агенті мен 20 Ұлттық гвардияшымен бастаған рейд Ларсонның коммерциялық қалдықтар дилерлік кеңсесінен "Сью" деп аталатын Тираннозавр рексін тапты. Федералды агенттер "Су" қазбасын басқа қазбалар мен жазбалармен бірге алып кетті. Ларсон жер иесіне табылған жер үшін ақша төлегенімен, "Сьюға" қатысы жоқ айыптар бойынша сот жүргізілгеннен кейін Ларсон екі қылмысқа кінәлі деп танылып, АҚШ кеденінің шетелден әкелінген ақшаны бұзғаны үшін, сондай-ақ екі заңсыз жерлерден екі кәдімгі қазбаны заңсыз алумен байланысты екі қылмыс жасағаны үшін сотталды. Ларсон мен басқа да Black Hills серіктестеріне тағылған 149 айыптаудың 73-і бойынша айыптаушылар ақталды, ал 8 айыптау бойынша айыпты деп танылды және 68 айыптау бойынша үкім шығарылмады. Ларсон 18 айға сотталды

Мансап

1992 жылы Ларсонның командасы Тираннозавр рексі үлгісін табуға көмектесті, Стэн. 2012 жылы Ларсон ағасы Нилді жеке келіспеушіліктер салдарынан Блэк-Хиллз институтынан жұмыстан шығарды. Компанияның 35% акциясы бар Нил 2015 жылы Ларсон мен басқаларға қарсы сотқа жүгінді. Ол компанияны жоюға тырысты, оның 35% акцияларын сатып алып, жолды бөліп берді. Сот Нилдің акционерлік құқықтары бұзылған деп шешті, себебі оны шақырмады және жұмыстан шығарылған кезде сөйлеуге рұқсат бермеді. Блэк-Хиллз институтында сатып алу үшін ақша жетпеді, сондықтан Ларсонның қазбалар жинағын бағалау керек болды. Бірнеше жылдан кейін сот Нилге сол кездегі құны 6 миллион доллар деп бағаланған "Стан" тираннозаврдың скелеті беріледі деп шешті. "Стан" 2020 жылы 32 миллион долларға сатылды. Ол T. rex сүйек патологиясымен жұмыс істеген алғашқылардың бірі болды, T. rex шевронының ұзындығында жыныстық диморфизмді ашу үшін жұмыс істеді және бірнеше жасөспірім T. rex скелеттері шын мәнінде Nanotyrannus деген ерекше тұқымды білдіреді деп айтады. Ларсон палеонтолог Кеннет Карпентермен бірге "Тирнаннозавр Рекс, Тиран Король" атты ғылыми мәтінді редакциялады. Ларсон және оның бұрынғы әйелі Кристин Доннан "Рекс апел" атты кітап жазды, онда АҚШ үкіметі "Су" қазбасынан кейін иелігінен өтті. Сонымен қатар, олар палеонтология тарихы және палеонтолог болудың талаптары туралы балалар кітабы "Bones Rock!" атты кітап жазды. Екінші жағынан, Ларсон динозаврлар туралы ғылыми мақалалар жариялады және қоғамдық көмек бағдарламаларына, мысалы, федералды түрмеде екі жылға бас бостандығынан айыру жазасын өтеп жатқанда тұтқындарға палеонтология туралы оқыту сияқты бағдарламаларға үлес қосты. Фоссильдерді сатудың пайдасы мен зияны 20 ғасыр бойы академиялық және кәсіби палеонтологтар арасында 100 жылдан астам уақыт бойы талқыланып келді. Бірлескен жұмыспен алғашқы коллекциялар жасалды, ол жұртшылықты динозаврлармен таныстырды, сонымен қатар кейбір адамдар қоғамдық иелікке кіреді деп санайтын ресурстардың қаржылық құндылығы туралы идеяны енгізді. Бұл тәжірибеден бас тартқан ғалымдар "Су" сияқты қазбалардың нарықтағы жоғары бағасы мемлекеттік мекемелердің бәсекелесуіне кедергі келтіреді, өйткені жеке меншік жер иелері өздерінің қазбаларын "өсімдік" ретінде қарайды және оларды тартуға аз ықтималдығы бар деп мәлімдейді. Ларсон академиялық ортада қолдаушылар жинады. Хьюстон табиғи ғылымдар мұражайының палеонтология жөніндегі кураторы Роберт Баккер 1996 жылы Ларсонды жауапты палеонтолог ретінде сипаттады.

Омыртқалы жануарлар палеонтологтары қоғамы

Омыртқалылар палеонтологиясы қоғамы (SVP) АҚШ прокуроры Кевин Шифферге ресми хат жазып, Федералды үкіметтің Ларсонның компаниясы, The Black Hills Institute-ті рейдтеп, "Сью" компаниясын басып алуын қолдады. Сол кезде Небраска университеті қазынашысының хатшысы Роберт Хант былай деді: "Американың ұлттық мұрасы - қазбалар коммерциялық операциялар арқылы қанға босып жатыр, оны тоқтату керек".