Кіріспе

1993 жылы Уэйн Вангтың американдық фильмі "The Joy Luck Club" - 1993 жылы шыққан американдық драмалық фильм. Фильмде қытайлық американдық әйелдер мен олардың қытайлық иммигрант аналары арасындағы қарым-қатынас туралы әңгімеленеді. Оны Уэйн Ван режиссерлік етті және оның кейіпкерлері Цай Чин, Кье Чин, Лиза Лу, Франция Нюен, Розалинд Чао, Лорен Том, Тамлин Томита және Минг На Вэнь. Фильм 1989 жылы шыққан Эми Танның осыған ұқсас романының негізінде түсірілген. Фильмді Бас, Тан, Ван және Патрик Марки түсірді, ал Оливер Стоун атқарушы продюсер ретінде қызмет етті. Төрт үлкен әйел, барлығы Сан-Францискода тұратын қытай иммигранттары, маджонг ойнауға, тамақтануға және әңгіме айту үшін үнемі кездеседі. Олардың әрқайсысының қытайлық-америкалық қыздары бар. Фильмде жасырын өткені жасырын әйелдер мен олардың қыздары, және олардың өмірін қалай қалыптастырған қытай және американдық мәдениеттер, олар өздерінің отбасылық байланыстарын және бір-бірін түсінуге тырысады. Жобаның дамуы 1989 жылы романның жарық көрген кезінде Ван Танға жақындаған кезде басталды. Романның күрделі әңгімелеуі мен кейіпкерлердің дамуы туралы уайымдаған олар 1990 жылдың қаңтар айында Басспен бірлесіп, фильмнің негізгі сюжетіне өзгеріс енгізбей, фильмнің әңгімелеуін қысқарту үшін түпнұсқа романда жоқ қоштасу кешін және дауыстық аудармаларды қосты. Carolco Pictures бастапқыда жобаны 1990 жылға дейін қолдады, содан кейін фильм түсірушілер олар талап еткен шығармашылық бақылауды алмағаны үшін келісімшартты қабылдамады. Алғашқы жоба 1991 жылдың тамыз мен қараша айлары аралығында жазылғаннан кейін, 1992 жылдың көктемінде кинорежиссерлер Голливуд Пикчерске ауысты. Негізгі түсірілім 1992 жылдың қазан айында Сан-Францискода, роман мен фильмнің негізгі орнында, содан кейін 1993 жылдың ақпан айында Қытайда өтті. Фильмнің түсірілімі 1993 жылдың наурыз айында аяқталды. Фильм 1993 жылдың көктемінде және 1993 жылдың тамыз мен қыркүйек айларында кинофестивальдарда жеке түрде көрсетілді. 1993 жылы 8 қыркүйекте Лос-Анджелесте, Нью-Йоркте және Сан-Францискода премьерасы болды. Фильмнің 10,5 миллион долларлық бюджеті бар, ол АҚШ-та 32,9 миллион доллар жинап, кассада орташа табысты болды. Ол оң сын-тексеру реакциясын алды, сонымен қатар Азиялық америкалықтар мен Азиялық еркек кейіпкерлерді теріс суреттеу үшін сынға ұшырады. 2020 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық жағынан маңызды" деп АҚШ Ұлттық кино реестрінде сақтау үшін таңдады.

Сюжет

Joy Luck клубы Сан-Францискода төрт әйелдің қатысуымен құрылды: Линдо Джонг, Ин Ин Сент-Клэр, Ан Мей Хсу және Суюань Ву. Алғашқыда олар маджонг ойнап, бір-біріне әңгіме айтып жүр. Олар Қытайдан көшіп келіп, Америкада қайтадан тұрмысқа шығып, балалы болды. Суюаньның қызы Джун, Суюань қайтыс болғаннан кейін оның орнын басты. Аналары қыздарының жетістіктерін күтеді, бірақ қыздары "жансақтау, өзін кем сезіну және сәтсіздіктермен" күреседі. Фильмде аналар мен қыздар бір-бірін түсінуді үйреніп, өздерінің қайшылықтарын жеңіп, бір-біріне жақын болады. Фильмнің қазіргі күнгі оқиғасы - Джунның Сан-Францискодағы ұзақ уақыттан бері жоғалған Қытайдағы егіз әпкелерімен кездесуі үшін сәлемдесу тойы. Қонақтардың арасында "Қуаныш-босқақ" клубының мүшелері, олардың қыздары, басқа туыстары мен достары бар. Төмендегі кейіпкерлер өздерінің өткен өмірлерін еске алып, өздерінің саяхаттары туралы баяндап береді.

Линдо мен Уэверли Жонг

Қытайда төрт жасар Линдо бай Хуан отбасының ұлы Тян Юге айттырылып, кейін он бес жасында Хуан отбасына қоныс аударады. Ол келесі төрт жылды баласыз және сүйіспеншіліксіз некеде өткізеді, ұл тууға үлгермегендіктен қайын анасының ашуын туғызады. Линдо қызметші қыздың сүйіктісіне жүкті екенін айтып, оны тастап кетуіне итермелегенін естіді. Үйленуден бас тартпау үшін, Линдо Тян Юның ата-бабасы некеге наразылығын білдіретін түстер көріп жүргенін айтады. Ол сондай-ақ, ата-баба Қызметші қызды Тян Юның баласымен жүкті етті деп мәлімдейді және үйлену тойын ұйымдастырған үйлестіруші Линдо мен Тян Юны ақша үшін қасақана және қате түрде қосты. Ашулы Хуан ханым Хуанның өмірінен үйленушілерді шығарып, қызметшіні Тян Юға үйленуге рұқсат етеді және ақырында ол қалаған немереге ие болады. Ақыры Линдо үйден шығып, Шанхайға көшіп кетеді. Кейін Америкада Линдоның жаңа күйеуі, Уэверли есімді ұл мен қызы бар. Алты жасында Уэверли шахматқа қызығушылық танытып, шахмат чемпионы болады. Линдоның Уэверлидің жетістіктері туралы мақтануына ашуланған Уэверли шахматтан бас тартуға шешім қабылдайды. Ол оны қайта ойнауға тырысқанда, Уэверли өзін сенімді жоғалтып, зейнеткерлікке шығуға мәжбүр екенін біледі. Уэверлидің қазір ересектегі қытайлық бұрынғы күйеуінен қызы бар және Рич есімді ақ нәрестемен тұрмысқа шығып жатыр. Уэверли Ришты Линдоға ұнайды деген үмітте отбасылық кешкі асқа алып келеді, бірақ ол дұрыс емес түрде таякшаларды қолданады және бейқам түрде Линдоның тамақтануын қорлайды, бұл Уэверлиді қорлайды. Біраз уақыттан кейін Линдо мен Уэверли шаштарын Уэверлидің алдағы үйлену тойына арнап жасату үшін шаштарын салу салонға барады. Уэверли стилистке Линдоның шашын қалай стильдеу керектігін түсіндіргенде, Линдо қызының өзін ұялтатынын және тойға қатысуға асықпайды деп ренжіді. Содан кейін Линдо оған өз анасымен бірге болған сәттерінің бірін айтады. Уэверли Линдоннан Ришты ұнататынын сұрағанда, Линдо Ришты қатты ұнататынын мойындайды және Уэверли мен Ричке батасын береді, бұл Уэверли мен оны татуластыруға әкеледі. Жүністің қоштасу кешінде Рич тақтаны сәтті қолданады (бірақ кездейсоқ бір бөлікті түсіреді) және қытайлық үстел әдептерін құрметтеуге тырысып, Линдоға әсер етеді.

Ин Ин және Лена Сент - Клэр

Қытайда Ин Ин Сент-Клэр Лин Сяоға тұрмысқа шыққан, ол қорлаушы және опасыз болып шығады. Депрессияға ұшыраған Ин Ин өзінен бөлек өмір сүре бастайды және нәресте ұлын ваннаға батырып жібереді, бұл оны кейінірек қорқытады. Бірнеше жылдан кейін ол Америкаға көшіп келді және күйзелістен кейін күйзеліске ұшырады, сондай-ақ қызы Лена да зардап шегеді деп уайымдайды. Еңбек Еңбектің көп жылдық күйзелісінен арылғаннан кейін, Лена Еңбекке күйеуі Гарольдпен бөлісетін жаңа пәтерде таныстырады, ол сонымен қатар Ленаның бастығы. Ин Ин Ленаның Гарольдпен қаржылай келісімге келмей жатқанын біледі. Олар өмірлік шығындарын ортақ заттар тізімімен тең бөліседі, бірақ Гарольд бұл шараларға үстемдік етеді және Ленаның қажеттіліктерінің көпшілігін елемеді. Линаның некеде бақытсыз екенін көріп, Ин Ин ұйықтайтын бөлмедегі үстелді құлатып, вазаны құлатып, сындырады. Кенеттен шыққан шуды естіген Лена анасына барып, өзінің бақытсыз екенін мойындайды. Ин Ин Ленаға Харольд қалағанын бермегенше, қайтпау керектігін айтады. Жүністің қоштасу кешінен кейін, Лена өзінің жаңа күйеуімен қарым-қатынаста болады, ол Ин Инді қабылдап, оны қабылдап жатыр.

Ан-Мей мен Роза Хсу

Тоғыз жасар Ан Мей Суны туыстары мен әжесі тәрбиелеп өсірген. Ол күйеуінің өлімінен кейін көп ұзамай У Цин есімді бай орта жастағы адамның төртінші әйелі болғандықтан отбасынан шығарылған анасымен қайта қосылады және өліп бара жатқан анасына қамқорлық жасау үшін үйге оралады. Анамнан қайтадан ажырамас үшін, Анам анасымен бірге туыстарының қалауына қарамастан Ву Циннің үйіне көшіп барады. Көп жылдан кейін Америкада Ан Мейдің қызы Роза колледжде болашақ күйеуі Тед Джорданмен танысады. Алғашында Тедті Розаның өз ойын ашық айтатыны қызықтырады. Ол өзінің нәсілшілдік пікірлер айтқан снобтық анасымен бетпе-бет келгенде, оған үйленуді келіседі. Некеде Роза мен Тед бір-бірінен алыстайды, себебі Роза Тедтің достарына ұқсауға тырысады, өзінің жеке басын және мүдделерін құрбан етіп, мойынсұнушы және ұстамды болады. Мәселелерді одан да қиындату үшін Роуз Тедтің оны басқа әйелмен алдағанын күдіктенеді, ол олардың проблемаларының басты себебі емес деп мәлімдейді. Кейіннен Ан Мэй Розаға келіп, анасының тағдыры туралы айтып береді. Ан Мей Ву Циннің үйіне келгенде, Екінші әйел Ан Мейге бермет алқасын сыйға береді. Қызын оңай жеңіп алғандықтан, Ань Мейдің анасы шашты сындырып, оның шыныдан жасалғанын көрсетеді. Кейінірек, Ан Мей анасының Төртінші әйелге қалай айналуы туралы шындықты біледі: Анасы күйеуінің өліміне жоқтау айтып ғибадатханада болған кезде, Екінші әйел онымен кездесіп, достық қарым-қатынас құрды, оны У Цинмен кездесуге көндірді, ол оны зорлап, жүкті етті. Анасының туыстары оның зорланғанына сенбей, оны үйден қуып жіберді. Басқа жері болмағандықтан, анасы У Циннің төртінші әйелі болу үшін келісті. Анасы Ан Мейдің туған ағасы болған ұл баласын дүниеге әкелген соң, екінші әйел оны өзіне ие деп есептеді. Анам Мэйге жағдайы туралы шындықты айтқаннан кейін, анасы "жасыл тәтті кнедлингтерді" ішіп, өзіне қол жұмсайды. Бұл қарғыстан қорқып, Ву Цин Ан Мейдің анасын құрметке бөлейтін бірінші әйел ретінде құрметтеуге ант береді және Ан Мей мен оның туған бауырын соған сәйкес өсіруге уәде береді. Екінші әйел Ан Мейдің қайтыс болған анасына құрмет көрсетуге тырысқанда, Ан Мей Екінші әйелге айқайлап, оның алқасын талқандайды. Ан Мейдің айтуынша, Екінші әйелдің шашы сол күннен кейін ақ түске айналады. Қазіргі уақытта Ан Мей Розаны Тедке өзі және олардың қызы Дженнифер үшін қарсы тұруға шақырады, әйтпесе ештеңе өзгермейді. Ань Мейдің анасының тағдырына ұшырамау үшін Роза өзінің күшін қайтарып, Тедке үйден кететінін және қызын одан алып кетпейтінін айтады. Роза оған өзінің сүйіспеншілігін Тедтің сүйіспеншілігіне қарағанда төмен деп санағаны дұрыс емес екенін айтады, бұл Теді оны елеулі қабылдауға және оны жай қабылдауға мәжбүрлейді. Джунның қоштасу кешінде Роза мен Тед қысқа уақыт үндесіп, торттан бір үзілгенді бөлісіп отыр.

Суюан мен Джун Ву

Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның Қытайға басып кіруі кезінде Суюань Ву өзінің егіз қыздарымен қашып кетеді, бірақ науқастанып, арбасы жол жүрісі кезінде бұзылады. Өлімге жақын кезде Суюань балаларды өзі көтеріп жүре алмайды және оларды барлық басқа дүниелерімен бірге, соның ішінде өзінің суретін тастап кетеді. Суюань аман қалады, бірақ қыздарын жоғалтып, олардың тағдырын білмеу үшін кінәлі болып қалады. Америкада қайтадан тұрмысқа шыққаннан кейін Суюан өзінің жаңа қызы Джунға үлкен үміт артады, ол ешқашан өзі болғаннан артық бола алмайтынын сезінеді, сондықтан анасының үмітін ақтамайды. Суюань Джунидің керемет бала болатынына үміт етіп, фортепиано үйренуге уәде етеді, бірақ концертте нашар өнер көрсеткеннен кейін оны тастайды. Суюань қайтыс болғанға дейін бір жыл өткен. Қазір ересек болған Джун өзінің бәсекелес компаниясы Уэверлиде жұмыс істейді. Веверли кешкі асқа қатысып, Джунның бизнес ұсыныстарын қабылдамайды, бұл Сююанды Джун мен Веверли арасындағы айырмашылықтарға қатысты пікір білдіруге итермелейді, бұл стильді үйретуге болмайды, бірақ онымен тууы керек дейді. Джун Уэверлидің стилі бар дегенге көңілі толмайды, ол анасы оны сатып кетті деп санайды, өйткені ол анасының көзінде сәтсіздікке ұшырады. Келесі күні Джун Суюанды өзінің айтқандары үшін сөгіп, оның жоғары үміттерін ешқашан орындай алмайтынын мойындайды. Джун Джунның оқудағы төмен бағалары, қарым-қатынассыздығы және табысты емес жұмысы үшін әрқашан күйзеліске ұшыраған. Суюань оған Джунның туғаннан бері киіп жүрген алқасын береді, ол Джунның жүрегін оған қалай бағыт берсе, дәл солай басқаратынын айтады. Суюан сондай-ақ Джунның үйретілмейтін стилі бар екенін айтады, Уэверли екі жарыста да жақсы болғанымен, Джунның әрқашан ең жақсы жүрегі болған, сондықтан Суюан Джунды қызы ретінде мақтан тұтады. Пасха күні, қоштасу кешінен бұрын, Джун клубтан оның ұзақ уақыт жоғалған егіз әпкелері тірі екендігі туралы хабар алады. Жун егіздердің қытай тілінде жазған хатын түсінбегенде, Линдо хатты әдейі қате аударады, егіздер Сююаньның өлімі мен олардың жартысы Жунның бар екендігін біледі деп мәлімдейді. Қазіргі уақытта, қоштасу кешін аяқтағаннан кейін, Линдо егіздерге хат жазып, Суюаньның атына қол қойғанын мойындайды. Джун Линдодан шындықты айтуын сұрайды, бірақ Линдо оған тым кеш екенін айтады, өйткені егіздер аналарын күтіп жатыр, әлі де Сююаньның тірі екеніне сеніп, Джун оларға анасының өлімі туралы хабарлаушы болуы керек. Қытайға барып, әпке-қарындастарымен кездескенде, Джун оларға Сюань мен өзі туралы шындықты айтады. Апалы-сіңлілілер ақыры құшақтасады.

Өндіріс

Эми Тан мен Академия сыйлығының иегері Рональд Бас фильмнің сценарийін жазды. Режиссер ретінде Уэйн Ванг өзінің алғашқы "Чан жоғалып кетті" сияқты қытайлық америкалықтар туралы фильмдер түсірген. Фильмнің түсірілімі 1992 жылдың қазан айында Сан-Францискода басталды. Сондықтан фильмнің соңғы кредиттерінде оның есіне арналған.

Аудитория мен сын-пикірлер

"The Joy Luck Club" фильмінің пікірлері жалпы алғанда оң болды. Фильм 83 пікірге негізделген Rotten Tomatoes-та 86% рейтингке ие, оның ішінде 71 "жаңа" пікір бар. Сайттың консенсусында былай делінген: "The Joy Luck Club" ұрпақ аралық айырмашылықты анықтап, жалпыға ортақ шындықтарды ашып, белгілі бір мәдени тәжірибе арқылы өмірді зерттейді". CinemaScore компаниясы фильмге "A+" бағасын бергенін хабарлады. Сынықшы Джин Сискел сценарий мен орындаушылықты ерекше атап өтті, фильмді балалық шақтағы скрипкашылар мен орфографиялық байқау жеңімпаздарының тар ауқымынан тыс Азиялық американдықтардың суреттерін ұсынғаны үшін мақтады. Оның басты жетістіктері Қытайдағы әйелдердің өмірінің қатыгездігі олардың американдық қыздарының өміріне қалай әсер етуі мүмкін екенін бейнелеу және көрермендерге қытайлық американдықтардың үлкен тобымен жеке тұлға ретінде қарым-қатынас жасауға мүмкіндік беру. Сискель оны 1993 жылғы ең үздік он фильмнің жетіншісі ретінде таңдады, ал Роджер Эберт оны 1993 жылғы өзінің ең үздік 10 фильмінің бесіншісі ретінде таңдады. 1993 жылы The Arizona Daily Star газетінің 1297 оқырманы оны ең жақсы фильмдердің бірі деп таныды, ол 253 фильмнің ішінде 14-орынды иеленді. Алайда, фильмді Ұлыбританияда алғаш рет көрсеткенде, "біреулер британдық сыншылар оны әтеш емес, шмальц деп тапты". Дэвид Денби The New Yorker басылымынан фильмді "өте керемет жетістік" деп атады және режиссердің "өрескел көркемдік қабілеттерін" мақтады. Дегенмен, Денби фильмді сынға алды: "Оның дыбысы қажырлы, мағынасы шектеулі немесе аз әсерлі, ал менің сезімдерім жақсы емес, кішкентай болып қалды". Оның үстіне, ол фильмдегі еркектерді "карикатуралар" деп, аналардың "қыздарына өзін-өзі бағалауды үйрету" әрекеттерін жеткіліксіз және өркөкірек деп санады. Фильм сыншысы Эммануэль Леви фильмді B+ деп бағалады, оны "мыңжылдық айырмашылықты эмоционалды түрде зерттейді, сонымен қатар қытайлық аналар мен олардың қытайлық американдық қыздары арасындағы сабақтастық" және "мәдени әртүрлілік" үшін жақсы көрініспен жасалған үгіт-насихат деп атады. Алайда, ол оны "өте көп оқиғалар мен [ ] флешбектер" және өнер фильмдері үшін тым кең және кең деп тапты, әсіресе "арнаулы кинофестивальдарда" көрсетілсе. DVD Talk-тен Мэтт Хинрикс фильмге бестен төрт жарым жұлдыз баға берді. Ол: "Әңгімедегі мәдени және гендерлік ерекшелікке қарамастан, мұнда зерттелетін басым тақырыптар көп (мысалы, қыздар өздерінің аналарының қателіктерін қайталап жатыр деп қорқады), олар әмбебап ауқымы мен қызығушылығы бар" деп түсіндірді. Гарвард Кримсонның жазушысы Аллен Сунг "бұл фильмдегі әйелдер - бұл "экзотикалық шығыс" Кассандрадан айтарлықтай жақсарған кейіпкерлер, ал ер адамдар - біздің мәдениетте Азия еркектерінің жағымсыз бейнелерінің ұзақ тізіміне қосылған". Ол "The Joy Luck Club" клубындағы Азиялық еркектер не ең жаман жолмен үстемдік жасап, әйелдерді жек көреді, не олар жай ғана беймәлім және оқшау" деп қосты.

Музыка

Саундтректі 1993 жылы 28 қыркүйекте Голливуд рекордсмендері шығарды. Оны композитор және продюсер Рейчел Портман жазды, оркестрмен Портман және Джон Нойфельд бірге жұмыс істеді, дирижері Дж. А. С. Редфорд. "The Joy Luck Club" (1993) - екіншісі, ғасырдың үштен бірі өткен соң. Үшіншісі тоқсан ғасырдан кейін, 2018 жылы, Crazy Rich Asians жарық көрді. 1990 жылдары фильмнің табысынан кейін Disney Studios Эми Танмен екінші романы "The Kitchen God's Wife" романын фильмге айналдыру туралы сөйлесу үшін байланысқа түсті. "The Joy Luck Club" фильмінің жарқырауының төмендеуіне байланысты, фильмнен кейінгі қысқаша шұғылданғаннан кейін, көбінесе азиялық америкалық оқиғалар студиялармен түсірілді. 2018 жылы фильмнің продюсері Рональд Бас фильмнің жалғасы дайындалып жатқанын, оны студия немесе телеарналар көтеретінін айтты. Телесериалдың пилоттық сценарийі де, оның жалғасы ретінде көркем фильмнің сценарийі де жасалды. Бұл фильмнің мақсаты - фильмнің аналарын әжелерге, қыздарын аналарға айналдыру, үш ұрпақ тарихында, алғашқы фильмнен бастап отбасылардың дамуын қадағалап, фильмнің жалғасы үшін бастапқы актерлік құрамды қайта біріктіру. Фильмнің оқиғасы 25 жылдан кейін орын алады. 2022 жылы жалғасы дайындалып жатқаны және оны Hyde Park Entertainment Group және продюсер Джефф Клейман шығаратыны туралы хабарланды. 2020 жылы Конгресс кітапханасы фильмді "мәдени, тарихи немесе эстетикалық жағынан маңызды" деп АҚШ Ұлттық кино реестрінде сақтау үшін таңдады.