Kustaa Rovio

Кіріспе

Финляндиялық коммунистік саясаткер (1887-1938) Куста Адольф Симонпоика Ровио (23 қаңтар 1887 жылы Санкт-Петербургте 21 сәуір 1938 жылы) Гюстав Равелин деп те аталатын фин саясаткері және Карелия коммунистік партиясының бірінші хатшысы болды. Ровио Ұлы тазалау кезінде өлтірілді. Ол сондай-ақ Хельсинфорс полициясының басшысы болды.

Өмірбаян

Куста Ровио Петроград ауданындағы орыс тілді фин отбасында дүниеге келген. 12 жасында ол шеберханаларда жеткізуші болып, кейін Атлас зауытында бұрауыш болып жұмыс істей бастады және марксистік шеңберлерге қатыса бастады. 1905 жылы Қысқы сарайға шеруге қатысты. 1905 жылы желтоқсанда РСДРП-ға мүше болды. 1907 жылы ол тұтқындалып, Вологдаға жер аударылды, одан қашып кетті. 1910 жылы ол қайтадан тұтқындалып, Тулаға жер аударылды. Содан кейін ол Финляндияға қашып барып, Финляндияның Социал-демократиялық партиясының мүшесі болды. 1913-1915 жылдары Финляндияның Социал-демократиялық жастар одағының Орталық комитетінің хатшысы болып жұмыс істеді. Ақпан төңкерісі кезінде ол Хельсинфорс полициясының бастығы лауазымына тағайындалды. Ровио 1917 жылдың 10 тамызынан бастап Хельсинфорстың солтүстігіндегі Хаканиеми алаңындағы 1-үйінде Владимир Ленинді баспана етті. Ленин Ровиодан күнделікті орыс газеттерін сатып алуды және партиялық жолдастарына хаттарды жасырын жеткізуді ұйымдастыруды талап етті. Финляндияда азаматтық соғыс болғаннан кейін Ровио Ресейге қашып кетіп, Карелияда саяси беделге ие болды. 1920-1926 жылдары Петроград халықаралық әскери мектебінің комиссары және Батыс ұлттық азшылықтар коммунистік университетінің Ленинград филиалының проректоры болды. Сондай-ақ, Кронштадт көтерілісін және Карелия көтерілісін басуға қатысты. 1929 жылдан бастап Ровио алты жыл бойы Карелия коммунистік партиясының бірінші хатшысы және Кеңес Карелиясындағы партияның басты тұлғасы болды. Ол орыс тілімен қатар фин тілін де екінші мемлекеттік тілге айналдыруды талап етті. 1935 жылдың тамызында Ровио партия хатшысы лауазымынан босатылды. Өзінің лауазымдарынан айырылғаннан кейін ол Карелиядан кетіп, Мәскеуде тұруға рұқсат алды. 1937 жылы шілдеде тұтқындалып, сатқын және фин-герман фашизмінің агенті деп айыпталды. 2002 жылы Ресей Федерациясының Президентінің мұрағатынан Мемориалдық қоғамға құжаттар берілгенге дейін Ровионың тағдыры құпия болып қалды. 1938 жылы 19 сәуірде Ровионы ату арқылы өлім жазасына кесу мақұлданды және 21 сәуірде Коммунарка ату алаңында атып өлтірілді.

Kustaa Rovio was born in a Russian speaking Finnish family from the Petrograd area. At the age of 12, he began working as a delivery boy in workshops, then as a turner at the Atlas plant, and began attending Marxist circles. In 1905, he took part in the procession to the Winter Palace. In December 1905, he joined the RSDLP. In 1907, he was arrested and exiled to Vologda, from where he fled. In 1910, he was arrested again and exiled to Tula. He then fled to Finland and became a member of the Social Democratic Party of Finland. From 1913 to 1915, he worked as the Secretary of the Central Committee of the Social Democratic Youth Union of Finland. During the February Revolution, he was nominated to the post of chief of police of Helsingfors. Rovio sheltered Vladimir Lenin in his apartment at 1 Hakaniemi Square, in the north of Helsingfors from 10 August 1917. Lenin demanded Rovio to procure Russian newspapers every day and arrange the secret delivery of letters back to his party comrades. After Finnish civil war, Rovio fled to Russia and rose to political prominence in Karelia. From 1920 to 1926, he was Commissar of the Petrograd International Military School and Vice rector of the Leningrad branch of the Communist University of the National Minorities of the West. He also participated in the suppression of the Kronstadt rebellion and the Karelian uprising. From 1929, Rovio was the first secretary of the Karelian communist party for six years and was the chief party figure in Soviet Karelia. He demanded for Finnish to be made the second state language, alongside Russian. In August 1935, Rovio was removed as party secretary. After losing his positions, he left Karelia and was permitted to live in Moscow. He was arrested in the July 1937 and was accused of being a traitor and an agent of German Finnish fascism. Rovio's fate remained a mystery until 2002 when documents were released to the Memorial Society from the Archive of the President of the Russian Federation. On April 19, 1938, Rovio's execution by shooting was approved and he was shot at Kommunarka shooting ground on 21 April.