Кіріспе
Мұхаммед пайғамбардың жолдасы Усман ибн Әби әл Ас әл Тақафи (عثمان بن أبي العاص; 671 немесе 675 жылы қайтыс болды) - Ислам пайғамбары Мұхаммедтің Бану Тақиф тайпасынан шыққан жолдасы және 636-650 жылдары Бахрейннің (шығыс Арабияның) және Оманның (оңтүстік-шығыс Арабияның) халифалары Умар мен Усманның билігі кезінде Бахрейннің (шығыс Арабияның) және Оманның (оңтүстік-шығыс Арабияның) губернаторы. Босатылғаннан кейін Басрада ағаларымен бірге қоныстанды, онда халифа оған үлкен мүлік берді. Ол ғалым әл-Хасан әл-Басриге көптеген хадистерді жеткізді және қалада қайтыс болды.
Uthman ibn Abi al As al Thaqafi (عثمان بن أبي العاص; died 671 or 675) was a companion of the Islamic prophet Muhammad from the tribe of Banu Thaqif and the governor of Bahrayn (eastern Arabia) and Oman (southeastern Arabia) in 636–650, during the reigns of caliphs Umar and Uthman During his governorship he led military campaigns against the Sasanian Persians in Fars. After his dismissal, he settled with his brothers in Basra where he was granted a large estate by the caliph. He transmitted numerous hadiths to the scholar al Hasan al Basri and died in the city.
Ерте өмір және Таифтің губернаторы
Усман ибн Абу әл Ас ибн Бишр ибн Абд Духманның ұлы. Тақифтар Хиджаз (Батыс Арабия) Таиф қаласының басым руы болды. Усман Тақифтың екі негізгі тармағының бірі болған Бану Джушамның көрнекті Бану Хутайт отбасына тиесілі. Усманның бес ағасы болды, әл-Хакам, әл-Мугира, Әбу Умайя, Әбу Амр, олардың барлығы Усманның анасы Фатима бинт Абдаллаһ пен Хафстың ұлдары болды. Басқа бір дерекке сәйкес, Усманның анасы Сафия, Омейяд әулетінің негізін қалаушы Умайя ибн Абд Шамстың қызы болған. Усманның әйелі Райхана да осы үйдің адамы, ол Умайяның ұлы Әбу әл-Астың қызы. Усман 630 жылы 9 желтоқсанда, мұсылмандықтар 631 жылы қалаларын жаулап алудан аз уақыт бұрын, Мұхаммед пайғамбармен татулық орнатуға жіберілген Тақиф өкілдерінің алты адамнан тұратын делегациясының ең жас мүшесі болды. Делегация осы кездесу кезінде ислам дінін қабылдады, бірақ 9-ғасыр тарихшылары әл-Уақиди мен Умар ибн Шабба Усманның Мәдинада Мұхаммедке бұрынғы сапары кезінде ислам дінін қабылдағанын, бірақ оны тайпасынан жасырып қойғанын айтады. Жас болса да, Мұхаммед Усманды Таифтың билеушісі деп жариялады. Оның тағайындалуы ислам мен Құранды зерттеуге деген құлшынысынан туындады, Мұхаммедке болашақ бірінші халифа (мұсылман қауымының басшысы) Әбу Бәкір куәлік етті. Усманның билігі Таиф пен оның айналасындағы тұрақты тұрғындары (Хауазин көшпелілері Малик ибн Ауф әл Насридің басқаруымен) болды және ол 632 жылы Мұхаммедтің қайтыс болған кезінде осы лауазымда қалды. Ол Тақифтың Ислам дінінде беделге ие болған алғашқы мүшесі болды. Мұхаммедтің өлімінен кейін көптеген араб тайпалары жаңадан пайда болған мұсылман мемлекетіне қарсы көтерілді. Усман Тақифтың исламға деген адалдығын сақтауда маңызды рөл атқарды. Әбу Бәкірдің көтерілісші тайпаларға қарсы бастаған Ридда соғыстары кезінде Усман Тайфтан Йемендегі (Оңтүстік-Батыс Арабия) Азд, Баджила және Хатам тайпаларының көтерілісші тайпаларына қарсы күш жіберді. Кейіннен ол ағасының қолбасшылығымен Мединаның соғыс күштеріне көмектесу үшін қаладан әскер жинады. Әбу Бәкір Османды өзінің орнын басқан халифа Омар сияқты лауазымында қалдырды.
Бахрейн мен Оманның губернаторы
Умар әл-Ала әл-Хадрамиді қызметтен босатудан кейін 636 жылы Усманды Бахрейннің (шығыс Арабия) және Оманның (оңтүстік-шығыс Арабия) губернаторы етіп тағайындады. Ямама провинциясы (Орталық Арабия) сол кезде Бахрейнге әкімшілік жағынан қосылған болатын. Омар Ғұманға ағасы әл-Хакамды Таифте өз орнына тағайындауға рұқсат берді. Осман Сасани империясының порттары мен позицияларына және одан әрі шығысқа қарай Үндістан шекарасына қарсы әскери экспедицияларды жіберді. Бірінші араб теңіз шабуылы Үндістан субконтинентінің порттарына қарсы Османның бұйрығымен жүргізілді. Әл-Баладуридің тарихы бойынша, рейдтер Тане (қазіргі Мумбайға жақын), Дебал және Барухты нысанаға алған. Танеге шабуыл, Үндістандағы алғашқы араб шабуылы, Усманның ағасы әл-Хакамның қолбасшылығында болды және арабтар Оманға қайтып оралды. Алдыңғы шабуылға әл-Мугира басқа ағасы басшылық етті. Әл-Хакам Барухқа шабуыл жасады. Балапандар 636 жылы басталды. Қазіргі заманғы тарихшы Наби Бакш Хан Балуч егер Үндістан жағалауына шабуылдар шынымен жүргізілген болса, онда олар 636 жылдың соңында болған деп күдіктенді. Теңіз операциялары Омардың рұқсатысыз басталды және ол операциялар туралы білгеннен кейін оларды мақұлдамады, теңіздегі араб әскерлерінің қауіпсіздігіне қатысты қорқынышын келтірді. Қазіргі заманғы армян тарихшысы Севеос Сасанидтер теңіз жағалауына қарсы арабтардың шабуылдарын растайды. Балучтың айтуынша, Усманның бастамасының себептері ортағасырлық дереккөздерде анықталмаған және олар ықтимал джихад ( қасиетті күрес) ісі үшін құлшыныспен қозғалған оқиғалар болған. 637 жылы Усманды Бахрейннен Омар шақырып алды және Таифке қайта тағайындады, бұл оның Үндістанға қарсы теңіз шабуылын біржақты бастауының салдары болуы мүмкін. 638-639 жылдары Усман Персия жағалауында үлкен шабуылға барды. Бағанадағы әкімшілік істерді бақылау үшін әл-Мугирадан кеткенде, оны ағасы әл-Хакам ертіп келді. 639 немесе 640 жылы Усман мен әл-Хакам араб әскерлерін тұтқындап, қазіргі Шираздың оңтүстік-батысында орналасқан Парс шығанағының жағалауындағы Таувадж қаласында гарнизонға орналастырды. 641 жылы Усман өзінің тұрақты штабын Тауваджада орнатқан, оны нығайтқан. Сол жылы Тауваджиден ол Рейшахр қаласын басып алды және Фарстың Сасани билеушісі Шахрукты өлтірді. 642 жылы Осман Жарре, Казерун және Аль Нубинджан қалаларын бағындырды. 643 жылы Османның әскеріне Басраның мұсылман губернаторы Әбу Муса әл-Аш'ари қосылды. Осман жалпы команданы сақтап қалды және олар бірге Аржаян мен Ширазды жаулап алды, ал Осман Абу Мусасыз шығысқа қарай Дарабжирд қаласын жаулап алды. Бұл жаулап алулар 643 - 644 жылдар аралығында болды. Омар сол жылы қайтыс болып, оның орнын Осман ибн Аффан алады, ол Османды тағы алты жыл бойы ұстады. Усман Сасанидтің таулы орталық Фарстағы Ыстахр және Джур (Фирұзабад) бекіністерін басып ала алмады, оларды 649 жылы Басраның мұсылман губернаторы Абдалла ибн Әмір жаулап алды. Сол жылы Ибн Әмірге Осман мен Әбу Мұсаның Ирандағы әскерлері бойынша жоғарғы қолбасшылық берілді.
Кейінгі өмір, өлім және мұра
Утман халифаның қолынан босатылып, 650 жылдан кейін Басраға кетеді. 650 жылы ақпанда халиф оған қала маңындағы аль-Убулла (Аполодос) қаласында Евфрат өзенінің бойында үлкен жер телімін берді, одан ол ағаларының әрқайсысына құрылыс салу үшін жер телімдерін берді. Ол үшін қорада қазылған канал Шатт Усман деп аталды. Ұсман 671, 672 немесе 675 жылы Басрада қайтыс болды. Белгілі ислам теологы және ғалымы әл Хасан әл Басри Басрада болған кезінде Усманнан хадистерді (Мұхаммед пайғамбардың дәстүрлерін) жеткізді. Жалпы жиырма тоғыз хадисдің ішінде Үсманның үш хадисі "Сахих Муслим" кітабында, ал қалғандары әртүрлі хадис жинақтарында жазылған. Усманның немересі, Умм Мұхаммед бинт Абдалла ибн Усман Хурасан генерал және губернаторы Сальм ибн Зиядқа үйленді. 681 жылы Салм экспедициясы кезінде ол Трансоксианаға Окс өзенінен өткен алғашқы араб әйелі ретінде танылды.