Кіріспе

Лотар Мендестің 1937 жылғы фильмі "The Man Who Could Work Miracles" - Лотар Мендес режиссерлік және Александр Корда продюсерлік жасаған 1937 жылғы британдық фантастикалық комедиялық фильм. Фильмде Роланд Янг, оның ішінде сэр Ральф Ричардсон бар қосалқы актерлер ойнайды. Мүмкін, Мендестің 20 фильмінің ішіндегі ең танымал, бұл Х. Г. Уэллстің 1898 жылы шыққан сол атты қысқа әңгімесінің кеңейтілген нұсқасы. Уэллс экранизация бойынша жұмыс істеді, британдық жоғарғы таппен және Еуропада коммунизм мен фашизмнің күшейіп келе жатқан қауіптерімен байланысты социалистік ренжітулерін көрсету үшін сюжетті қайта қарады.

Сюжет

Фильм аспан әлемдерінен басталады, Жер планетасына қатысты үш адамнан жоғары тұлға - құдайлар немесе періштелер. Олардың бірі қамын ойлайтын осы "жануарлардан" үміт үзген қалған екеуі оған осындай төменгі жаратылыстардың жұлдыздарға жетуге лайық болатын шындыққа қатысты билікті қолдай алатынын тексеру үшін тәжірибе жүргізуге батылдық береді. Тәжірибелердің жалғыз шектеуі ретінде Аспандықтар адамның ерік-жігеріне ешқандай бақылау жасауға жол бермейді, бұл олардың қожайыны (бәлкім, Құдай) бұйырған. Кездейсоқ таңдап алған адам, күшті басқаратын адам, оны ағылшын орта таптық дүкеншісінің көмекшісі Джордж Фотэрнгейге береді. Бір барада Фоттергей достарымен кереметтер мен олардың мүмкін еместігі туралы айтысады. Ол өзінің "еркін" өзгертуге мәжбүрлейді, ал ол байқамай керемет жасайды; ол май шамның астына ешкім тиместен, оны төмен қарай жағып отырады. Үйінде ол осындай амалды шаммен жасайды, содан кейін үстелді көтеру, төсекті көтеру, шам сөндіргішті жарқын боялған конусқа дейін ұлғайту, оның астында кішкентай мысықты пайда ету және төсегін жемістер мен қоянның мүйізді бұрышына айналдыру сияқты өнерге көшеді. Фотрейнгей жұмыс істейтін киім дүкенінде кереметтер жасайды, мысалы, біреудің көгершіктерін жоғалту. Ол полиция қызметкерін тозаққа лақтырғанда, ол өзін от пен түтіннің қоршауында көреді. Фотэргей оның қаламаған әрекетіне үрейленіп, полиция қызметкерін Сан-Францискоға көшірді. Фотэргей өзінің жаңадан тапқан күшін қалай қолдану керектігін шеше алмай, жергілікті викарий М. Мейдигпен байланысады, ол Фотэргейдің ашаршылықты, обаны, соғысты, кедейлікті және билеуші тапты жою жоспарын жасайды. Фотхеренгэй полковник Винстанлиге керемет ойын ойнайды, бірақ Винстанли Фотхеренгэй туралы естігенде, ол діни қызметкердің жоспарларынан қорқып, қорқып қалады. Винстанли және оның серіктері Фотэргейді өлтіруге тырысады, бірақ Фотэргей өзін сиқырлы түрде зақымданбайды. Басқалар, соның ішінде викарий оны өз мақсаттары үшін пайдалануды қалайтынын түсінген Фоттергей викарийдің жоспарын жүзеге асырмауға шешім қабылдайды. Оның орнына ол өзінің әлемнің орталығы болып табылатын ескі патшалықты құрады. Ол еріншекпен, өркөкірекпен, полковниктің үйін алтын мен мәрмәрден жасалған тамаша сарайға айналдырады. Ол көптеген адамдарды сарайына шақырып, патшадай киім кигізіп, сүйікті қызын патшайым етіп тағайындайды. Ол әлем басшыларына ашкөздік, соғыс, індет, ашаршылық, қызғаныш пен еңбексіз утопия құруды тапсырады. Мейдиг Фотэренгейге келесі күнге дейін күтуді сұрайды, сондықтан Фотэренгей Жердің айналуын тоқтату арқылы біраз уақыт алады. Алайда, бұл барлық тірі жаратылыстар мен заттарды Жер бетінен айналып шығады. Өркениет пен Фотрейнгейден басқа барлық тіршілік түрі жойылып, әлемдегі барлық нәрсе ауаға ұшып, бөлшектерге бөлініп кетеді. Өкінішке орай, Фоттергей өзінің күшін соңғы рет қолданады, әлемді бұрынғы күйіне қайтарады, ол бір күн бұрын пабқа кірген, кереметтер жасау үшін күшін жіберуге дайын. Ол қайтадан бараға келеді, бірақ шаммен айналыса бастағанда, сәтсіз болады. Аспандықтардың бірі эксперименттен шыққанның бәрі "негативизм, құмарлық және кекшіл ашу" екенін айтады, бұл адамдарда бар нәрсе. Билікті беруші адамдар тек кеше ғана маймыл болған және өсіп-жетілу үшін уақыт қажет екенін және адам жүрегінде әділетсіздікке қарсы ашудың шырыны бар екенін қорғайды. Билікті беруші адамзаттың билігін баяу әрі біртіндеп беруге шешім қабылдайды, даналық пен жетілудің қадамдарын қадағалайды. Басқалары да солай болады деп ойлайды, бірақ бірнеше жылдан кейін қайта оралып, өз көздерімен көруге батылы жетеді.

Қабылдау

1936 жылы "The Spectator" журналында Грэм Грин фильмді "қапшаң" деп қорытып, "бұрынғы ойын-сауық, кейде жалған поэзия, кейде сәтсіз комедия, кейде фарс, кейде әлеуметтанушылық талқылау, шығармашылық таланттың бір бөртпесі немесе кино қабілеті жоқ" деп түсіндірді. Грин режиссерлік және продюсерлік жұмысты "жекеме-жеке, еріншек, [және] артық көңіл бөлінген" деп сынға алды, актерлік құрам мен кейіпкерлерді "қате типті" деп, арнайы эффекттерді "қасіретті қайталанатын, [ ] өрескел және сенбейтін және [] иллюзияны жоюға бейім" деп, ал Уэллстің түпнұсқалық әңгімесін "талапшыл" деп атады. The New York Times газетінде Франк Нюгент "салауатты Велл философиясының тұстары бар тамаша күлкілі фантазия" деп атап өтті, Роланд Янгтың рөлін "қасиетті образды керемет сипаттаған, оны рабби жанды, шектеулі қиял және басқа да сипаттамалық адамгершілік әлсіздіктері мен қасиеттері бар кішкентай адам ретінде суреттеген" деп мақтады және "Лотар Мендестің режиссері шалақырлық пен тереңдік арасындағы дұрыс тепе-теңдікке қол жеткізді. Қысқаша айтқанда, Веллс мырза жаңа ортада жақсы жұмыс істеп жатыр".