Кіріспе
2005 жылы Роб Маршаллдың түсірген фильм - Роб Маршаллдың режиссерлігімен түсірілген және Робин Свикордтың 1997 жылы Артур Голденнің сол атпен шыққан романынан алынған 2005 жылғы американдық эпикалық драмалық фильм. Ол жапондық қыз Чио Сакамотоның жақындарының кедей отбасынан гейша үйіне (окия) сатылып, оларды "Сайури Нитта" деген атпен гейша ретінде оқытып, ақырында гейша болу үшін сатып кеткенін айтады. Фильм Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі гейшалардың құрбандықтары мен қиындықтары, сондай-ақ соғыс пен модернизацияланған әлем гейшалар қоғамына төндірген қиындықтар туралы. Онда басты рөлді Чжан Цзий ойнайды, Кен Ватанабе, Гонг Ли, Мишель Ё, Юки Кудо, Сузука Ого және Саманта Футерман. Фильмді Стивен Спилберг (Амблин Энтертейнмент және DreamWorks Pictures компаниялары арқылы) және Дуглас Уик (Red Wagon Entertainment арқылы) шығарды. Өнімдер Калифорнияның оңтүстік және солтүстік бөлігінде және Киотодағы бірнеше жерлерде, соның ішінде Киёмидзу ғибадатханасы мен Фушими Инари ғибадатханасында шығарылды. Ол 2005 жылы 9 желтоқсанда АҚШ-та шектеулі релизде және 2005 жылы 23 желтоқсанда Columbia Pictures және DreamWorks Pictures компаниялары кеңінен релизде шығарылды, соңғысы студиялық несие алды. Фильм бүкіл әлемдегі сыншылардың екіжақты пікірлерін жинады және кассада орташа табысты болды. Ол сондай-ақ көптеген марапаттарға ұсынылды және жеңіп алды, соның ішінде алты академиялық сыйлыққа ұсынылды және ақырында үш рет жеңіп алды: үздік кинематография, үздік көркемдік режиссерлік және ең жақсы костюм дизайны. Актерлік шеберлігі, бейнелеу, сахналық көріністер, костюмдер және музыкалық саз (Спилбергтің ұзақ уақыттан бері әріптесі Джон Уильямс құрастырған) мақталды, бірақ фильм жапондық әйелдер рөлінде жапондық емес актрисаларды ойнағаны және оның стиліне қарағанда стилі үшін сынға ұшырады. Жапондық фильмнің атауы Саюри, атаулық кейіпкердің гейша аты.
Memoirs of a Geisha is a 2005 American epic period drama film directed by Rob Marshall and adapted by Robin Swicord from the 1997 novel of the same name by Arthur Golden. It tells the story of a young Japanese girl, Chiyo Sakamoto, who is sold by her impoverished family to a geisha house (okiya) to support them by training as and eventually becoming a geisha under the pseudonym "Sayuri Nitta." The film centers around the sacrifices and hardship faced by pre World War II geisha, and the challenges posed by the war and a modernizing world to geisha society. It stars Zhang Ziyi in the lead role, with Ken Watanabe, Gong Li, Michelle Yeoh, Youki Kudoh, Suzuka Ohgo, and Samantha Futerman. The film was produced by Steven Spielberg (through production companies Amblin Entertainment and DreamWorks Pictures) and Douglas Wick (through Red Wagon Entertainment). Production was split between southern and northern California and a number of locations in Kyoto, including the Kiyomizu temple and the Fushimi Inari shrine. It was released as a limited release in the United States on December 9, 2005 and a wide release on December 23, 2005, by Columbia Pictures and DreamWorks Pictures, with the latter receiving studio credit only. The film garnered polarized reviews from critics worldwide and was moderately successful at the box office. It was also nominated for and won numerous awards, including nominations for six Academy Awards, and eventually won three: Best Cinematography, Best Art Direction and Best Costume Design. The acting, visuals, sets, costumes, and the musical score (composed by Spielberg's long time collaborator John Williams) were praised, but the film was criticized for casting some non Japanese actresses as Japanese women and for its style over substance approach. The Japanese release of the film was titled Sayuri, the titular character's geisha name.
Сюжет
1929 жылы Чио Сакамото мен оның үлкен әпкесі Сацуды кедей әкесі сатып, Киотодағы Гионға алып кетеді. Чионы жергілікті окияның иесі "ана" деп аталатын Каёко Нитта қабылдайды; Сацу тым тартымды емес деп саналады, оның орнына жезөкшеге жіберіледі. Чио сонымен қатар үйді басқаратын басқа әйелдер - "Бабушка" және "Тая" (Чиоға мейірімді), басқа жас қыз - Қымыз және окияның тұрғыны гейша Хацумомомен кездеседі. Көп ұзамай Гейша болу үшін, Қымыз бен Чио білім алуды бастайды. Хацумомо Чийоны әлеуетті бәсекелес ретінде көріп, оны дереу қорлайды. Бір күні түнде Хацумомо мен тағы бір гейша Чийоны өздерінің бәсекелесінің, Мамеханың, Гионның ең танымал гейшаларының біріне тиесілі сәнді кимононы бұзып жіберуге мәжбүрлейді. Әже Чийоны жазалау жауапкершілігін өз мойнына алады, өйткені Мамеханың кимоносын бүлдіру анаға ақшаға кетеді. Хацумомо қыздың қашып кетуін үміттеніп, қызыл жарық ауданында Сацуны қайдан табуға болатынын айтады. Олар келесі түні қашып кетуді жоспарлайды. Чио түн ортасында Окияға оралғанда, Хацумомо мен оның заңсыз жігіті Коичиге тап болады. Қалған окиялар шудан оянған кезде, Коичи қашады және Хацумомо Чийоны ұрлық жасады деп айыптауды бастайды. Анам Чийоны қатты ұрып-соға бастайды, ол тез арада Анамға Хацумомоның Коичимен жыныстық қатынаста болғанын көргенін айтады. Хацумомоның қарым-қатынасы туралы дәлелдерді тапқаннан кейін, анасы онымен кездесуге тыйым салады, қайтадан қақпаны құлыптап, тек кездесулерге ғана шығады. Келесі күні түнде Чио үйдің шатырынан қашып құтылуға тырысқанда, құлап, жарақат алады. Анамның жинақталған шығындарынан гейшалық жаттығуларға ақша жұмсауды тоқтатып, оны қарызын өтеуге арналған қарапайым қызметшіге айналдырады. Сацу Киотодан қашып кетеді, Чио оны қайтадан көрмейді. Анасы Чийоға екі ағаш қабір белгісін береді, ал әпкесі хат оқып береді, онда Чийоның ата-анасы екеуі де қайтыс болғаны туралы айтылады. Бір күні Чио көпірде жылап жүргенде, төраға Кен Ивамурамен кездеседі. Ол қызға балға толы десерт сатып алып, оны көңілдету үшін қолжазбасы мен ақша береді. Оның мейірімділігіне таңғалған Чио Гейша болуға шешім қабылдайды, сонда ол Төрағаның өмірінің бір бөлігіне айналады. Бірнеше жылдан кейін, Pumpkin Хацумомоның үйретуімен майко ретінде дебют жасайды. Көп ұзамай Чионы Мамеханың қанаты астына алады, ол ананы Чионың гейшалық даярлығына қайта инвестиция жасауға көндіреді, дебютінен кейін оған екі есе көп төлейтінін уәде етеді. Чио майко болып, Саюри деген атауға ие болады. Сумо жекпе-жегінде ол төрағамен танысады, бірақ оның қатал бизнес-серіктесі Тошиказу Нобуның назарын өзіне аударады. Мамеханың күш-жігерінің арқасында және Хацумомоның айла-шарғысына қарамастан, Саюри танымалдылықпен көтеріледі, көптеген ер адамдардың назарын аударады, соның ішінде доктор Краб пен Барон, Мамеханың жеке [[Гейша#Данна серіктестігі. Саюридің қыздығынан айыру рәсімінің бір бөлігі ретінде, оның толық гейша болуына арналған сауда-саттық соғысында, жеңімпаз бағасы доктор Крабтан рекордтық сома, 15,000 иен. Анасы бірден Саюриді асырап алған қызы және окияның мұрагері деп атайды, ол Қымызды талқандап, Хацумомоны ашуландырады. Тойдан үйге оралғанда Саюри өзінің бөлмесінде мас Хацумомоны табады, онда соңғысы төрағаның қолжазбасы бар. Бұл олардың арасындағы ұрыс-керіске әкеледі, нәтижесінде Хацумомо окиада от қояды. Ғимарат құтқарылып, Хацумомо Гионнан қуылды. Саюридің табысты мансабы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда қысқарды. Ол кимоно жасаушымен жұмыс істейді. Соғыс аяқталғаннан кейін Нобу Саюриден өздерінің бизнесіне қаржы бөлетін американдық полковникке әсер етуіне көмектесуін сұрайды. Ол Мамехамен қайта қосылады, ол оған полковникке әсер етуге көмектесуге келіседі, сонымен қатар қазір эскорт ретінде жұмыс істейтін Қымыз. Саюри Нобумен, төрағамен, Мамехамен, Қымызбен және американдық сарбаздармен Амами аралдарына сапар шегеді. Полковник Саюриге ұсыныс жасайды, бірақ ол оны қабылдамайды. Набу мұны көргеннен кейін оған қарсы шығады және оның данасы болуды қалайтынын мойындайды. Саюри Нобуның полковникпен жақын қарым-қатынаста болғанын байқап, қызығушылығын жоғалту үшін жоспар жасайды және бұл үшін Қымыздың көмегін алады. Алайда, оның орнына Қазандық төрағаны алып келеді. Қиындыққа тап болған кезде, ол анасы Саюриді асырап алғаны үшін кек алуды мәлімдейді. Саюри төңірегі түсіп, төрағаны іздеуден бас тартады. Гионға оралғаннан кейін Саюриді жақын маңдағы шайханаға шақы�...
Алдын ала өндіріс
1997 жылы кітаптың жарық көргеннен кейін көп ұзамай кітаптың түсірілім құқығын Red Wagon-тың Дуглас Вик пен Люси Фишер сатып алды, оны Columbia Pictures қолдады. Келесі жылы Стивен Спилберг "Сәулетші Райанды құтқару" сериалының жалғасы ретінде "Гейшаның естеліктері" фильмін түсіруді жоспарлап, DreamWorks компаниясын әкелді. Спилбергтің DreamWorks серіктесі Дэвид Геффен оны жобаны қабылдамауға көндіруге тырысты, ол "оған жеткілікті емес" деп ойлады. Спилберг қатысқанға дейін фильм Жапонияда жапон тілінде түсірілуі жоспарланған болатын. 2002 жылы Спилберг А.И. фильмінің өндірісін кейінге қалдырды. Жасанды интеллект, азшылық туралы баяндама және "Қолай болса, мені ұстап ал" Спилберг режиссерлік міндеттерінен тек өндіруші болып кетті. Уик пен Фишер екеуі де Роб Маршаллға жақындады, ол "Анни мен Чикагодан" кейін музыкалық емес фильм жасауға қызығушылық танытты. Бұл үшінші компанияны Гейшаның естеліктеріне әкелді, өйткені Маршалл өзінің келесі фильмін Чикаго дистрибьюторы Мирамакс арқылы шығару үшін әлі де келісімшартқа қол қойды. Жапондық емес үш актриса, соның ішінде Зии Чжан, Гонг Ли және Мишель Йо, өндіріс басталғанға дейін "гейшалар лагері" арқылы өтті, оның барысында олар жапон музыкасының, биінің және шай рәсімінің дәстүрлі гейшалық тәжірибелеріне үйренді. Антрополог Лиза Далби де кеңесші ретінде өндіріске көмекке тартылды, бірақ кейін ол "режиссер мен продюсерлер менің пікірімді сұрағанмен, көбінесе өздерінің көзқарастарын ұстанды" деп түсіндірді, фильмді "геиша қоғамын дәл көрсету үшін" "жоғалған мүмкіндік" деп атады.
Өндіріс
Фильмнің түсірілімі 2004 жылдың 29 қыркүйегінен 2005 жылдың 31 қаңтарына дейін өтті. Соғыстан бұрынғы және соғыстан кейінгі Жапонияда болған оқиғаға қазіргі Жапония тым заманауи көрінеді деп шешті, яғни көптеген көріністер қымбат емес саундтеатрларда немесе АҚШ-та, негізінен Калифорнияда түсірілді. Фильмнің басым бөлігі Калифорния штатының Таузэнд-Окс қаласында орналасқан үлкен фермада түсірілді. Ішкі көріністердің көпшілігі Калифорния штатының Калвер-Сити қаласында Sony Pictures Studios-та түсірілді. Калифорниядағы басқа жерлерге Сан-Франциско, Мосс Бич, Ла Каньяда Флинтридждегі Декансо бақтары, Сакраменто, Голливудтағы Ямаширо мейрамханасы, Сан-Маринодағы Хантингтон кітапханасы мен бақтарындағы жапон бақтары, Саратогадағы Хаконе бақтары және Хилл-стриттегі Беласко театрында Лос-Анджелес қаласының орталығы кірді. Өндірістің соңында кейбір көріністер Киотода түсірілді, оның ішінде Киотодағы Фушими ку қаласында орналасқан Иннаридің бас киелі үйі Фушими Инари Тайша.
Өндірістен кейінгі
Тауық редакторларының пост-өндірістегі міндеттерінің бірі актерлердің ағылшын тіліндегі айтылуын жақсарту болды, бұл фильмнің басқа сегменттерінен әртүрлі диалогты біріктіруді, актерлердің сөйлеуінде жоқ иілімдерді қалыптастыру үшін, кейбіреулері орындау кезінде тек жартылай фонетикалық ағылшын тілінде сөйлегендіктен. Дыбыс редакторларының жұмысы фильмге Үн редакциялаудағы үздік жетістік үшін академиялық наградаға ұсынылды.
Музыка
"Гейшаның естеліктері" атты ресми саундтректе Йо Йо Ма виолончель сололарын орындайды, сондай-ақ Ицхак Перлман скрипка сололарын орындайды. Музыканы Джон Уильямс жазды және жүргізді, ол төртінші рет "Алтын глобус" сыйлығын үздік оригиналдық саз үшін жеңіп алды.
Шығару
Фильмнің премьерасы 2005 жылы 29 қарашада Токиода өтті. Фильм 2005 жылы 9 желтоқсанда шектеулі театралды көрсетілімге ие болды, ал 23 желтоқсанда кеңінен таралды.
Үй медиасы
Фильм 2006 жылдың 28 наурызында DVD-де кең және толық экран нұсқаларында дебют жасады. Бұл релиз 2 диск жинағы болды, екінші диск арнайы ерекшеліктерге арналған. Фильм Blu-ray форматында 2007 жылдың 25 қыркүйегінде жарық көрді. Blu ray нұсқасы видео мен дыбыс сапасы үшін және 2 дискті DVD-ден шыққан әрбір қосымшаны көшіру үшін оң пікірлер алды.
Қабылдау
Батыс жарты шарда фильмге әртүрлі пікірлер айтылды. Қытай мен Жапонияда киноны қараушылар мен сыншылар арасында фильмнің актерлік құрамы мен Жапония тарихымен байланысы туралы пікірталастар туындағандықтан, сын-пікірлер көбірек теріс болды.