Кіріспе

Прокофий "Алюша" Апрасионович Джапаридзе немесе Жапаридзе, (, Прокофий Апрасионович Джапаридзе; 15 қаңтар 1880 20 қыркүйек 1918), грузин тектес большевик революционер. Ол Ресей революциясы кезінде Қызыл Армия мен Әзірбайжандағы большевиктер партиясының жетекшілерінің бірі болды. Жапаридзе 1898 жылы большевиктерге қосылды, ол Алиоша деген лақап ат алды, содан кейін Бакуге көшіп барды. Әзірбайжан социалистік партиясы "Хуммет" партиясының құрылуына көмектесіп, ол Лондондағы РСДРП-ның 3-ші съезінде РСДРП-ның Кавказ одағының делегаты болды. Ресей империясындағы патшаға қарсы әрекеттері үшін бірнеше рет тұтқындалған немесе жер аударылған. Ақпан төңкерісінен кейін Кавказ аймақтық комитетінің мүшесі болды және Баку коммунасының 26 басшыларының бірі болды. Ол коммунада бірнеше түрлі лауазымдарды атқарды. Джапаридзе Степан Шаумианмен, Машади Азизбековпен, Иван Фиолетовпен және басқа да комиссарлармен бірге бүкіл Кавказ бойынша коммунистік идеологияны таратуға тырысты. Коммуна құлағаннан кейін көп ұзамай, 20 қыркүйекке қараған түні, ол басқа комиссарлармен бірге Транскаспий темір жолындағы Переваль мен Ахча Куйма станцияларының арасындағы шалғай жерде атылған. Джапаридзе Кеңес Одағында Ресей революциясының құлаған батыры ретінде елеулі мәртебеге ие болған негізгі төрт комиссардың бірі болды. Сочидегі (Ресей) бір көшеге оның есімі беріліп, Мәскеуде оның кішкентай бюсті тұр. Әзірбайжан Республикасының астанасы Бакудегі оның ескерткіші 2009 жылы қиратылды.

Ерте өмір

Прокофий Джапаридзе Ресей империясының Кутаис губернаторындағы Рачаның Шардомети ауылында (қазіргі Грузия Республикасы, Рача Лечхуми және Квемо Сванети) грузин жер иелері отбасында дүниеге келген. Әкесі ерте қайтыс болды. Ауылдық мектепке барып, аяқкиім жасау мамандығын меңгерген. Тбилисидегі Александровск мұғалімдер институтында білім алған Джапаридзе 1898 жылы Ресей социал-демократиялық еңбек партиясына қосылды. Ол 1900 жылы 1 мамыр демонстрациясын дайындауға қатысты. Ол тұтқындалып, 11 ай түрмеде отырды, содан кейін үйіне жіберілді. 1901 жылы Кутаисиде темекі өндірушілердің ереуілін басқарды. 1904 жылы Бакуге көшіп келіп, мұсылмандар арасында саяси жұмыс жүргізу үшін құрылған Гуммет ұйымының негізін қалаушылардың бірі болды. Оның ең танымал мүшелері - Мешади Әзізбеков, Нариман Нариманов және Сұлтан Мәжит Афандиев. Ол Лондондағы РСДРП 3-ші съезінде РСДРП-ның Кавказ одағы делегатын басқарды. Бакудегі жұмысшылардың желтоқсан ереуілінің жетекшілерінің бірі болды, сондай-ақ "Бакиснки Рабчи", "Гудок" және "Бакиснки пролетари" большевик журналдар мен журналдарды шығаруға белсенді қатысқан. 1909 жылы ол тұтқындалып, бес жылға Солтүстік Кавказға жер аударылды. Ол Дондағы Ростовта тұратын. 1913 жылы қазіргі Грузияның астанасы Тбилисиге оралды. 1915 жылғы 1 мамыр демонстрациясына дайындық барысында Вологда провинциясына айдалды, 1916 жылы Петроградқа, одан кейін Тбилисиге қашты.