Кіріспе
Лондон мен оның маңындағы аймақтарды қамтитын көлік желісі Лондонның кең және дамыған көлік желісі бар, ол мемлекеттік және жеке қызметтерге де ие. 2017 жылғы деректерге сәйкес, қоғамдық көліктерде жолаушылар санының 37% құрайды, ал жеке көліктерде 36% -ды, жаяу жүруде 24% -ды, велосипедпен 2% -ды құрайды. Лондонның қоғамдық көлік желісі теміржол, әуе және автомобиль көлігі бойынша Ұлыбританияның орталық хабы болып табылады. Қоғамдық көлік қызметтерінде қаланың көлік жөніндегі атқарушы агенттігі, Transport for London (TfL) басым. TfL көпшілік қоғамдық көліктерді, соның ішінде метро, автобустар, трамвай, Доклендс жеңіл темір жолы, Лондон өзен қызметі, Элизабет желісі және Лондон жерүсті желісін басқарады. Басқа темір жол қызметтерін көлік департаменті (DfT) пойыздарды басқаратын компанияларға франшизалық түрде береді немесе Eurostar және Heathrow Express сияқты ашық қолжетімділік негізінде жүзеге асырады. TfL сонымен қатар Лондонның негізгі жолдарының көпшілігін, бірақ кіші жолдарды бақыламайды. Сонымен қатар, Лондонға қызмет көрсететін бірнеше тәуелсіз әуежайлар бар, соның ішінде Еуропадағы ең көп жолаушы жүретін Хитроу әуежайы.
public transport in general in London
London has an extensive and developed transport network which includes both public and private services. Journeys made by public transport systems account for 37% of London's journeys while private services accounted for 36% of journeys, walking 24% and cycling 2%,according to numbers from 2017. London's public transport network serves as the central hub for the United Kingdom in rail, air and road transport. Public transport services are dominated by the city's executive agency for transport, Transport for London (TfL). TfL controls the majority of public transport, including the Underground, Buses, Tramlink, the Docklands Light Railway, London River Services, Elizabeth line and the London Overground. Other rail services are either franchised to train operating companies by the Department for Transport (DfT) or, like Eurostar and Heathrow Express, operated on an open access basis. TfL also controls most major roads in London, but not minor roads. In addition, there are several independent airports serving London, including Heathrow, the busiest airport in Europe.
Метро және жеңіл темір жол
TfL Лондон бойынша үш түрлі темір жол жүйесін басқарады. Ең үлкені Лондон метросы, жер асты желілерінде және терең деңгейдегі "құбыр" желілерінде жұмыс істейтін жылдам транзит жүйесі. TfL сонымен қатар Docklands Light Railway (DLR) автоматталған жеңіл темір жол жүйесін және Tramlink жүйесін басқарады. Лондон метросы мен DLR ішкі Лондон мен сыртқы Лондон арасындағы сапарлардың 40 пайызын құрайды, оларды бүкіл Лондонның ең көп пайдаланылатын жүйелері етеді. Бұл үш жүйе Лондонның көпшілік нүктелеріне дейін созылып, жан-жақты және кең жүйе жасайды. Бұл жүйелердің жоғалған бір негізгі аймағы - Оңтүстік Лондон, онда үлкен қала маңындағы темір жол желісі басым.
Лондон метросы
Түтік деп аталатын Лондон метросы 1863 жылы іске қосылған әлемдегі алғашқы жылдам транзит жүйесі болды. Күн сайын метрода 3 миллионнан астам жолаушы жүреді, бұл 2006 жылы алғаш рет жылына 1 миллиардтан астам жолаушыны құрайды. Метроның 11 желісі бар, олардың көпшілігі қоныстарды Лондонның орталық бөлігіне жалғастырады және бірге Лондонның орталық бөлігінде ірі темір жол станцияларын, орталық бизнес аймақтарын және иконаларды байланыстыратын тығыз желі құрайды. Метро Солтүстік Лондонға Оңтүстік Лондонға қарағанда әлдеқайда кеңінен қызмет көрсетеді. Бұл қолайсыз геологияның, жер үсті темір жолдарының тарихи бәсекелесуінің және Темза өзенінің солтүстігіне бағытталған Лондонның тарихи географиясының нәтижесі. Оңтүстік Лондонға негізінен жер үсті темір жолдары қызмет көрсетеді (Лондон метросының бағытының көпшілігі шын мәнінде туннельде емес, жер үстіне). Лондонның жолаушыларының 50% -ға жуығын тасымалдайтын метро бұл аймақтағы ең көп қолданылатын қоғамдық көлік түрі болып табылады. DLR-дің ең көп пайдаланылатын станциялары - Банк, Канарьи Уорф, Каннинг Таун, Левишам және Вулвич Арсенал. Canary Wharf-тің табысына байланысты, жүйе бірнеше рет кеңейтілді және қазір бес негізгі тармағы бар, олар Ит аралы мен Корольдік доктарды бір-бірімен және Лондон, Стратфорд, Вулвич және Льюишам қалаларымен байланыстырады. Сондай-ақ, Лондон Сити әуежайы мен Стратфорд халықаралық әуежайына қызмет көрсетеді. Дагенхэм докқа қосымша кеңейту ұсынылды, бірақ кейіннен 2008 жылы Лондон мэрі Борис Джонсон оны тоқтатты. Дагенхэм докты кеңейту кейінгі жоспарларда көрініс тапты, бірақ оның мәртебесі белгісіз. Ұзартулар қарастырылуда.
Трамвай желісі
Tramlink - Кройдон мен оның маңындағы аймақтарды қамтитын трамвай және жеңіл темір жол жүйесі. Ол Бромли, Кройдон және Мертон мен Саттон аудандарында жұмыс істейді және 39 станциясы бар. 2011 жылы ол 28 миллионнан астам жолаушыны тасымалдады, 2001 жылы 18 миллионнан астам. Желі желісі жол бойындағы 39 аялдамадан тұрады, олар басқа көліктермен бөлісетін көшелік жол, қоғамдық жолдардағы арнаулы жол және жаңа жолдан тұратын көшеден тыс жол, бұрынғы темір жол желілері және Tramlink жолы үшінші рельсті электрлендірілген Network Rail желісіне параллель жүретін жолдан тұрады. Жүйе өздігінен жүреді, аралас пайдаланылатын рельстер және көшедегі көлік. Желі желісі Лондон метросымен, Лондон метросымен және Ұлттық темір жол жүйесімен байланыста. Жүйені кеңейту және оны метро жүйесіне одан әрі қосу сияқты бірнеше кеңейтулер жоспарланған.
Ауыр рельс
Лондон британдық темір жол желісінің түйіні болып табылады, 18 ірі станциясы қала маңындағы, қалааралық, әуежай және халықаралық қызметтердің үйлесімін қамтамасыз етеді; Бұл станциялар 14 терминалды және 5 станциялар арқылы, ал тағы екеуі екеуі де. Қаланың метро немесе DLR қызмет етпейтін көпшілік аймақтары осы станциялардан біріне қала маңындағы ауыр теміржол қызметтерін көрсетеді. Бұл қала маңындағы теміржол қызметтерінің Лондонға арналған көлікке кірмейтіндігі (Лондон жер асты және Элизабет желісінен басқа), бірақ бірнеше жеке теміржол компанияларына тиесілі және басқарылады және TfL Oyster картасы жүйесін пайдаланады. Терминал (тек) станциялары: Каннон көшесі, Чаринг-крос, Эстон, Фенчурч көшесі, Кингс-крос, Ливерпуль көшесі, Мэрилебон, Мургейт, Паддингтон, Виктория және Ватерлоо. Өтетін станциялар: Вотерлоо-Ист, Сити-Темзлинк, Олд-Стрит, Воксхолл. "Қатты" станциялар - Сент-Панкрас, Блэкфриарс және Лондон Бридж. Лондон сонымен қатар теміржол арқылы материктік Еуропаға арналы жылдамдықты 1 (HS1) арқылы Ла-Манш туннелі теміржол желісі арқылы байланысты. Жоғары жылдамдықты Eurostar пойыздары Париж, Брюссель және Амстердам орталық вокзалдарына қызмет көрсетеді. Eurostar-дың Лондондағы аялдамасы St Pancras International-да орналасқан, ал HS1 бағыты Stratford International және Кент графтығындағы екі станциядан, Ashford International және Ebbsfleet International арқылы өтеді.
Қала маңы және аймақтық
Лондон кең ауқымды радиалды жолаушылар темір жолы желісінің орталығы болып табылады, ол Парижмен бірге Еуропадағы ең көп жұмыс істейтін және ең үлкен болып табылады, Лондонның саяхат картасы аймақтарында 368 темір жол стансасынан тұрады, Ұлы Лондонға және оның айналасындағы астаналық аймаққа қызмет көрсетеді. Әрбір терминал осы аймақтың белгілі бір сегментінен жолаушылар қызметтерімен байланысты. Лондонның орталық бөлігіне жолаушылардың көпшілігі (болжам бойынша 1,1 миллионның 80% -ы) жерасты пойызымен (күнделікті 400,000) немесе осы терминалдарына жер үсті теміржолымен (күнделікті 860,000) келеді. Тарихи себептер бойынша Лондонның жолаушылар теміржолы желісі радиалды түрде орналастырылған, сондықтан Лондонға кіретін қызметтердің көпшілігі қала орталығындағы терминал станцияларының бірінде аяқталады. Қазіргі уақытта Лондон арқылы екі ұзын қашықтықтағы Ұлттық темір жол желісі өтеді: Теймслинк бағыты солтүстіктегі Бедфорд пен оңтүстік жағалаудағы Брайтон қалаларының арасында өтеді, Лондон қаласының солтүстік-оңтүстікке, Лондон маңындағы, сондай-ақ Лутон әуежайының парк-жолы мен Гатвик әуежайы арқылы өтеді, ал Елизавета желісі қаланың шығыс-батысына өтеді және батыстағы Рединг пен шығыстағы Шенфилд арасында жүретін МТР Елизавета желісімен жұмыс істейді. 2013-2018 жылдары Thameslink бағытын кеңейту жоспарланып отыр, онда бірқатар қолданыстағы өңірлік темір жол қызметтерін Лондон Thameslink дәлізінен қайта бағыттау жоспарлануда. Жол жүруші теміржол жүйелеріне және метроға жолаушыларды тығыз орналасқан терминалдардан тарату үшін үнемі өсіп келе жатқан қысым Элизабет желісін дамыту үшін миллиардтаған фунт Crossrail жобасына әкелді. 2022 жылдың мамыр айында ашылғанда, Елизавета желісі Паддингтон мен Ливерпуль көшесі арқылы өтетін Лондон желісін қосады. Жаңа немесе жаңартылған станциялар метромен байланыстыратын қаланың негізгі орталықтарында орналастырылды. Лондонның орталық бөлігіндегі бекеттердің көпшілігі терминалды болса да, бірнеше ерекшеліктер бар. Лондон көпірінің станциясында Каннон көшесі мен Чаринг-Кросттегі орталық терминалдарына бірнеше желі бар, ал соңғысына қарай пойыздар да Уотерлоо-Истке тоқтап, Уотерлоомен жаяу жүргіншілер көпірімен байланысты. Лондон көпірінің платформалары арқылы Говия Темеслинк темір жолының Темзлинк қызметі де қолданылады, олар қала орталығын кесіп өтіп, Блэкфриарс, Сити Темеслинк, Фаррингдон және Сент-Панкрас қалаларына кіреді.
Әуежай қызметтері
Heathrow, Gatwick және Stansted әуежайларына арнайы пойыз қызметтері қызмет көрсетеді, сондай-ақ стандартты жолаушылар қызметтері қызмет көрсетеді. Паддингтоннан Хитроу Экспресс қызметін әуежай операторы Хитроу Аэропорт Холдингс көрсетеді, ал Викториядан Гатвик Экспресс және Ливерпуль Стриттен Станстед Экспресс франчайзингтік пойыз операторы компаниялар көрсетеді. Аэропорт Пойыз операторы Орталық Лондон станциясы ЕскертулерCityDLRBank/Tower Gateway GatwickGatwick ExpressVictoria Тоқтаусыз қызмет, Govia Thameslink Railway суббрендіОңтүстік Виктория Clapham Junction Thameslink арқылы жартылай жылдам және жылдам қызметSt Pancras/Farringdon/City Thameslink/Blackfriars/London BridgeThameslink маршруттық қызметHeathrow Heathrow Express Paddington Орталық Лондон мен әуежай арасындағы тоқтаусыз қызмет, 2 және 3-терминалдарда қызмет көрсетеді, содан кейін 5-терминалда аяқталады Лондон метросының бірнешеуі, соның ішінде Корольдің Кресті St PancrasPiccadilly желісі қызмет Елизавета желісі Паддингтон, Бонд көшесі, Тоттенхэм Корт Роуд, Фаррингдон, Ливерпуль көшесі 2-терминалда қызмет көрсететін барлық қала маңындағы қызмет, содан кейін 4-терминалда аяқталады. 5 терминалына жеке қызметLuton Thameslink St Pancras/Farringdon/City Thameslink/Blackfriars/London Bridge Thameslink маршрут қызметіEast Midlands Railway St Pancras International St Pancras-дан Corby-ге дейінгі өңірлік қызметтерСтанстедЭкспрессСтанстед Ливерпуль көшесіШерек аялдама қызметі, Ұлы Англияның суббрендіSouthendGreater Anglia Ливерпуль көшесі
Халықаралық
St Pancras халықаралық Eurostar қызметтерін арналық туннель арқылы Париж, Брюссель, Лион және Марсель қалаларына ұсынады, Парижге 2 сағат 15 минут ішінде және Брюссельге 1 сағат 50 минут ішінде жол жүріп өтеді. Амстердамға да сапарлар басталды. Сондай-ақ, Нидерландыға Dutchflyer қызметімен және Ирландия Республикасына Irish Ferries қызметімен пойыз бен паромға арналған билеттерді сатып алуға болады.
Билеттер шығару
Лондонға жұмыс істеуге келетін жолаушылар көбінесе Лондонның қоғамдық көліктеріне Transport for London компаниясы ұсынатын жол жүру билеттерінің бірін пайдаланып қол жеткізе алады. Oyster card - бұл несие картасы мөлшеріндегі электрондық билет, ол Лондон метросында, Лондон жерүсті, Доклендс жеңіл темір жолы, Трамвай желісі, Лондон автобустары және Ұлы Лондон аймағындағы Ұлттық теміржол қызметтерінде шамамен шексіз пайдалануға мүмкіндік береді. Лондонға алыстан кіретін жолаушылар ескі қағаз Travelcard-қа (Ұлттық темір жол билетімен біріктірілген) арқа сүйеуі мүмкін, ол бірдей интермодалды қол жетімділікті ұсынады, бірақ электрондық билеттерді ұсынуға әлі жабдықталмаған өңірлік темір жол станцияларында жарамды. Oyster картасы Лондон тарифтік аймақтарынан тыс жерлерде немесе кейбір әуежай экспресс қызметтерінде жарамсыз. Travelcard және Oyster карталары бойынша тарифтер Лондонның көлік желісін 16 нөмірленген концентрикалық шеңберлерге бөлетін тарифтік аймақтар жүйесін пайдалану арқылы есептеледі. Жеке көлік операторлары бір көлік түрінде жол жүру үшін өздерінің билеттер мен тарифтерін ұсына алады. Лондон картасы туристерге Лондонға сапармен бара жатқан туристерге Travelcard картасын және бірқатар туристік жерлерге алдын ала белгіленген ақы төлеп кіруді ұсынады.
Жолдар
Лондонның негізгі радиалды және орбиталды магистральдық жолдардан бастап кішігірім "жағалық көшелерге" дейінгі жолдар иерархиясы бар. Жоғарғы деңгейде автомобиль жолдары мен екі жүріс жолы бар, оларды екі жүріс жолы жоқ қалалық жолдар, ірі бір жүріс жолы бар жолдар, жергілікті тарату жолдары және шағын жергілікті көшелер толықтырады. Лондонның орталық бөлігіндегі көшелердің көпшілігі көліктер ойлап табылғанға дейін салынған, ал Лондонның жол желісі жиі тығыздалады. Бұл мәселені шешудің жолы 1740-шы жылдары қаладан солтүстікке қарай New Road саланы арқылы салынған кезде басталды; ол қазір Лондонның орталық бөлігінде жай ғана басқа тығыз жол болып табылады. 19 ғасырдың аяғы мен 20 ғасырдың басында Виктория бөгеті, Шафтсбери даңғылы және Кингсвей сияқты жаңа кең жолдар құрылды. 1920-1930 жылдары Лондонның жаңа қала маңындағы аудандарда Батыс даңғылы мен Шығыс даңғылы сияқты бірқатар жаңа радиалды жолдар салынды, бірақ тығыз орналасқан орталық аймақта аз жұмыс жасалды. 1938 жылы Сэр Чарльз Бресси мен Сэр Эдвин Лютиенстің Көлік министрлігі үшін жасаған "Магистральдық дамуды зерттеу" және Сэр Патрик Аберкромбидің 1943 жылғы Лондон округінің жоспары мен 1944 жылғы Үлкен Лондон жоспары көптеген шақырым жаңа жолдар салуды және қолданыстағы жолдар мен түйіндерді жақсартуды ұсынды; бірақ ұсыныстарды іске асыру үшін аз жұмыс жасалды. 1960 жылдары Ұлы Лондон кеңесі Лондонның айналма жолдарының желісі үшін күрделі жоспар дайындады, оның ішінде Лондон автокөлік жолының қорапшасын салу, бұл автокөлік жолдарын қаланың жүрегіне әкелу үшін үлкен бұзылу мен үлкен шығындарды қажет ететін. Орталық үкімет тарапынан шығындарға қарсылық көрсетіп, жергілікті тұрғындардың наразылық білдіру науқаны 1973 жылы жоспарлардың көпшілігін тоқтатуға әкелді. XX ғасырдың аяғында қоғамдық көліктерді жақсартуға басымдық берілді, бірақ 1973-1986 жылдары М25 орбиталық автожолы Лондонның қалалық аймағын айналып өту үшін жолды қамтамасыз ету үшін салынған.
Негізгі бағыттар
Рингвей жоспарына қарсылық таныту және бұрынғы ұсыныстардан кейін қала орталығына кіретін бірнеше сыныптан бөлек маршруттар бар. Тек батыс A40, солтүстік-шығыс A12 Leyton By pass, шығыс A13 және оңтүстік-шығыс A2 Лондонның орталық бөлігіне дейін бір-бірінен бөлек. Сонымен қатар шығыс A1203 бар, ол Docklands аймағын айналдыратын қос көлік жолындағы туннель, ол тікелей A13-ке жалғасады. Автомобиль жолдары агенттігі басқаратын автокөлік жолдары мен TfL-дің Transport for London Route Network (TLRN) ретінде басқаратын басқа да негізгі бағыттары арасында техникалық айырмашылық бар. Лондонның көптеген негізгі радиалды бағыттары ұлттық автокөлік жолдары мен магистральдық жол желісінің бөлігі ретінде қаладан тыс жерде жалғасады. Солтүстіктен сағат жүрісімен (соңғы пунктке емес, әрқайсысы қызмет көрсететін негізгі жолаушылар орналасуын атап өту), негізгі радиалды бағыттар: A10 (солтүстікке қарай Хертфордқа), M11 (солтүстікке қарай Кембриджке), A12 (солтүстік-шығысқа қарай Челмсфордқа), A127 (шығысқа қарай Саутхендке), A13 (осыдан шығысқа қарай Саутхендке), A2 / M2 (шығысқа қарай Чатэмге), A20 / M20 (шығысқа қарай Мейдстоунға), A23 / M23 (оңтүстікке қарай Гатвик әуежайы және Брайтон), A3 (оңтүстік-батысқа қарай Гилфордқа), A316 / M3 (оңтүстік-батысқа қарай Бейсингстокке), A4 / M4 (батысқа қарай Хитроу және Рединг әуежайы), A40 / M40 (батысқа қарай Оксфордқа), M1 (солтүстікке қарай Льютон және Милтон Кейнске) және A1 (солтүстік-батысқа қарай Стивенге). Сонымен қатар, бұл бағыттарды орбиталық байланыстыратын үш айналма жол бар. Ішкі айналма жол қаланың ортасындағы тығындардан ақы алу аймағын айналып өтеді. Жалпы сыныпталған Солтүстік айналмалы жол (Ганнерсбериден Ист-Хамға дейінгі A406) және бөлінбеген Оңтүстік айналмалы жол (A205) шамамен 10 км радиуста қала маңындағы сақинаны құрайды. Ақырында, M25 қала аумағының көп бөлігін шамамен 25 км радиуста қоршап тұрады. М25-тің батыс бөлігі Хитроу әуежайынан өткен Еуропаның ең көп жүретін жерлерінің бірі, күніне 200 000-ға жуық көлік жүреді. Бұл жолдардың ешқайсысында жол ақысы жоқ, бірақ M25-тің шығыс бөлігін Лондонға жалғастыратын Дартфорд өткелінде жол ақысы бар. Blackwall туннелі мен Silvertown туннелі 2025 жылдан бастап төленеді, ал ақылар Дартфорд өткелінің бағасына ұқсас болады деп күтілуде.
Таратушы және кішігірім бағыттар
Жоғарыда аталған негізгі жолдар жоғарыда аталған TLRN құрамында жұмыс істейтін стандартты бір жүріс жолы бар көптеген негізгі жолдармен толықтырылады. Бұл жолдар әдетте бір-бірімен қала маңындағы аудандарды байланыстырады немесе негізгі жолдардың шеттерінен қала орталығына көлік тасымалын қамтамасыз етеді. TLRN жергілікті билік органдары, Лондонның аудандары басқаратын жергілікті тарату жолдарымен толықтырылады. Бұл стратегиялық емес жолдар тек жергілікті көліктерді тасымалдайды.
Тоқтамалық және эмиссиялық алымдар
2003 жылы TfL көлік тығыны азайту және автобустар, автомобильдер мен жеткізу көліктерінің жол уақытын жақсарту мақсатында тығындар кезінде Лондонның орталық бөлігіне кіретін барлық босатылмаған көліктер үшін тығындар төлемақысын енгізді. Үш жыл ішінде операциялық аймақтағы көлік кептелісі 30% -ға төмендеді, ал кідіру бір километрге 2,3-тен 1,8 минутқа дейін төмендеді, бірақ оның тиімділігі сыншылар тарапынан күмән тудырады. 2005 жылы күн сайынғы төлемақы 8 фунтқа дейін көтерілді. 2007 жылдан 2010 жылдың желтоқсанына дейін аймақ Кенсингтон мен Челсидің көп бөлігін қамтуға кеңейтілген. 2019 жылдың қорытындысы бойынша, күн сайын 90 000 көлік көлікке толы аймаққа кіреді, бұл 2017 жылы 100 000-нан астам болды. 2019 жылдың сәуір айында Лондонның орталық бөлігінде Ultra Low Emission Zone (ULEZ) күшіне енді, ол 24/7 жұмыс істейді және бензин үшін Euro 4 және дизель үшін Euro 6 стандарттарына сәйкес келмейтін көліктерге қолданылады. ULEZ ескі Euro 4 стандарттарын талап ететін T төлемақысын алмастырды. 2021 жылдың 25 қазанынан бастап ULEZ Солтүстік және Оңтүстік шеңберге дейін кеңейтіледі, ол 3,8 миллион адамды қамтитын аумақты қамтиды. Аймақ кеңейтілгеннен кейін күн сайын шамамен 100 000 автокөлік, 35 000 ван және 3 000 жүк көлігі салық төлейді. 2023 жылдың тамызында ол бүкіл Үлкен Лондонды қамтуға кеңейтілді және әлемдегі ең үлкен төменгі эмиссиялы аймақ болып табылады.
Велоспорт
Лондондағы велосипедпен жүру - Лондонның ішінде кеңінен танымал көлік және демалыс түрі. 2008 жылы бір миллионнан астам лондондық велосипедке ие болды, бұл 2000 жылмен салыстырғанда 83% -ға өсті. Қазіргі уақытта елордада күн сайын шамамен 480 000 велосипедпен саяхат жасалып жатыр. Велосипедпен жүрудің өсуі 2010 жылы Transport for London (TfL) арқылы елорданың орталық бөлігінде велосипедтерді жалға беру жүйесін іске қосуға байланысты болуы мүмкін. 2013 жылы бұл бағдарлама ай сайын шамамен 500 000 жолаушыны тарта бастады, сол жылдың шілдесінде миллион жолаушы болды. Santander Cycles (алғашқы аты Barclays Cycle Hire) Лондонның 750 док стансаларында қол жетімді.
Автобустар
Лондонның автобус желісі кең, әр апта сайын 6800 жоспарлы рейстермен, 700-ден астам түрлі маршруттарда шамамен алты миллион жолаушыны тасымалдап, оны әлемдегі ең кең автобус жүйелерінің бірі және Еуропадағы ең үлкені етеді. Негізінен жергілікті сапарларға арналған, ол метроға қарағанда көп жолаушыларды тасымалдайды. Бұл ауқымды күндізгі жүйеден басқа, 100 маршрутты түнгі автобус қызметі 24 сағат қызмет көрсетеді. 8700 автобустың 800-ден астамы аккумуляторлы электр және сутектік отын элементтері автобустары, Еуропадағы нөлдік шығарындысы жоқ автобустар паркі (Мәскеуден кейін) 2006 жылы Лондон әлемдегі ең алғашқы ірі қалалардың бірі болды, онда қолжетімді, төменгі қабатты автобус паркі болды. Лондон автобус желісі мен оның брендтік қызметтерін, Red Arrow және East London Transit жүйелерін TfL өзінің London Buses Ltd. компаниясы арқылы басқарады. 1990 жылдардың ортасында Лондон автобус қызметтерін жекешелендіру нәтижесінде Лондондағы автобус операциялары конкурстық конкурсқа шығарылады; маршруттарды бірқатар жеке компаниялар басқарады, ал TfL маршруттарды, жиіліктерді, тарифтерді және пайдаланылатын көлік түрлерін белгілейді (Ұлыбританиядағы автобус реттеуінен Ұлы Лондон босатылды). Көлік компаниялары Лондон автобус қызметтерін бірнеше жыл бойы тұрақты бағамен, белгілі бір критерийлерге сәйкес жақсы өнімділікті ынталандыру үшін ынталандырулар мен айыппұлдармен қамтамасыз етуге болады. Аудиторлық жүйе әлемдік нарықтағы көлік операторларына ашық, нәтижесінде Лондонның кейбір автобус қызметтерін қазір RATP Group сияқты халықаралық топтар басқарады, бұл Париждің қоғамдық көлік жүйесінің мемлекеттік операторы. Қара такси әлі күнге дейін жиі көрінетін көрініс. Олармен әлемдегі жалғыз такси жүргізушілері жүріп, "Білімді" алу үшін қаладағы жол желісін кем дегенде үш жыл бойы үйреніп жүр. Лондон таксилерінің барлығына TfL-дің қоғамдық көлік кеңсесі (PCO) лицензия береді, олар такси тарифтерін және көлік құралдарының ең жоғары шығарындылары стандарттарын белгілейді. Қара таксилерді көшеде шақыруға немесе таксилер тұрағынан (барлық негізгі темір жол терминалдарында және ірі бизнес, сауда және туристік орталықтардың айналасында) жалдауға болады. Таксидің бағасын TfL белгілейді және көлік құралында орналасқан таксометр арқылы (осыдан "такси" деген атау шыққан) және жол жүру аралығы мен уақыттың комбинациясын пайдалану арқылы есептеледі. Жеке жалға берілетін көліктер (PHV немесе миникаб) - көшеде адамдарды алуға лицензиясы жоқ көліктер. Оларды әрқашан алдын ала телефон арқылы немесе интернет арқылы немесе оператордың кеңсесінде тапсыру керек. 2023 жылдың 1 қаңтарынан бастап бірінші рет лицензия алған барлық PHV-лер нөлдік шығарындыға қабілетті болуы және Euro 6 ластану стандарттарына сәйкес болуы тиіс.
Велосипедтік таксилер мен педикабтер
Педикабтар - бұл жақында пайда болған, негізінен туристер және орталық аймақтарда жұмыс істейтін көліктер. Cambridge Trishaws Ltd 1998 жылы Кембриджден Лондонға көшіп келді, бұл қалада жұмыс істейтін алғашқы осындай компания болды. Қазіргі уақытта бәсекелестік қызмет көрсететін 5-10 компания бар. Лицензияланған такси жүргізушілерінің қауымдастығы (LTDA) оларды лицензия алуға мәжбүрлеу үшін жоғары сотқа барды, бірақ 2004 жылы істі жоғалтты. Лондондық такси операторлары қауымдастығының төрағасы Крис Смолвудтың басшылығымен осы салаға қатысты заңнаманы енгізу туралы шешім қабылданды. Смолвуд Лордтар палатасына ұсынылатын заң жобасына түзету енгізуге көмектесті, бұл "жеңіл" педикаб ережелерін енгізеді. 2005 жылы Көлік комитеті осы саланың болашағын анықтау үшін тексеріс жүргізді. Бұл өз кезегінде 2006 жылы "балалар таксилері мен олардың жүргізушілеріне арналған лицензиялық режимді енгізу үшін" TfL консультациясына әкелді.
Әуежайлар
Лондон әуежайы жүйесі әлемдегі ең көп жолаушыны қамтитын жүйе болып табылады, 2017 жылы оның алты әуежайын 170 миллионнан астам жолаушы пайдаланған. Бұл әуежайлар көлемі бойынша Хитроу, Гатвик, Стэнстед, Лютон, Лондон Сити және Саутхенд болып табылады. Хитроу мен Гатвик ұзақ қашықтыққа, Еуропаға және ішкі рейстерге қызмет көрсетеді; Саутхенд көбінесе Еуропалық рейстер үшін қолданылады; Станстед пен Лютон арзан Еуропалық және ішкі қызметтермен айналысады; Лондон Сити қысқа қашықтыққа және ішкі бағыттарға бизнес жолаушыларға қызмет көрсетеді. Ұзақ қашықтыққа ұшатын ұшақтар аз санда Станстед пен Лондон Ситиден ұшып шығады. Қала орталығындағы ең жақын әуежай Лондон Сити, Лондон Сити қаржы ауданынан 10 км шығысқа қарай орналасқан Доклендс аймағында орналасқан. Доклендс жеңіл темір жолының тармағы әуежайды қаламен 25 минут ішінде байланыстырады. Екі басқа әуежай қала шетінде, бірақ Ұлы Лондон шекарасында: Биггин Хилл, орталықтан оңтүстік-шығысқа қарай 23 км және Лондонның басты әуежайы, Хитроу, Лондон орталығынан 20-25 км қашықтықта. Хитроу әуежайы жылына 70 миллионға жуық жолаушыны тасымалдайтын Еуропадағы ең көп жолаушы жүретін әуежай. Қаланың батыс шетінде, Лондонның Хиллингдон ауданында, екі ұшу-қону жолақтары мен бес жолаушылар терминалы бар, 2008 жылы £ 4 млрд-қа шаққандағы бесінші терминал ашылды. Ол Лондонның орталық бөлігіне арналған Хитроу Экспрессі теміржол қызметімен, Элизабет желісі жергілікті теміржол қызметімен және Лондон метросының Пикадилли желісімен байланысты, және М4 және М25 автокөлік жолдарымен байланысты. Гатвик Лондонның оңтүстігінде 40 км-ден аз жерде, Лондон шекарасынан тыс жерде орналасқан. Бір ұшу-қону жолағы мен екі терминалы бар, ол жылына 32 миллион жолаушыны ішкі, қысқа және ұзақ қашықтыққа ұшады. Ол Лондонға Гатвик экспресі, Тэмзлинк және Оңтүстік темір жол қызметтерін және М23 арқылы байланыстырады. Бұл әлемдегі ең көп жолаушы жүретін бір ғана ұшу-қону жолағындағы әуежай. Саутхенд Лондонның шығысында орналасқан және 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына қысқа қашықтықтағы жолаушылар рейстерін пайдалануға арналған. Ол Лондонға A127 жолы арқылы және Стретфорд арқылы Лондон Ливерпуль көшесіне қызмет көрсететін әуежай станциясымен байланысты. 2012 жылдың сәуірінен бастап жолаушылар саны едәуір өсті, ол кезде 13 еуропалық бағытқа арзан рейстер басталды. Станстед - Лондонның ең алыс әуежайы, орталықтан солтүстікке қарай 50 км жерде, Эссекс қаласында. Бір ғана ұшу-қону жолағы мен терминалы бар, ол жылына шамамен 20 миллион жолаушыны, негізінен арзан қысқа қашықтыққа және ішкі демалыс рейстерінен өткізеді. Ол Лондонмен Станстед экспресс темір жолы және M11 автожолы арқылы байланысады. Лутон әуежайы Лондоннан солтүстік-батысқа қарай 45 км жерде орналасқан. Оған жақын орналасқан Лутон әуежайының Парквей станциясынан М1 және Темзлинк пойыздарымен байланысты. Оның бір терминалы және басқа Лондон әуежайларына қарағанда айтарлықтай қысқа ұшу-қону жолақтары бар және Станстед сияқты ол негізінен арзан қысқа қашықтыққа арналған демалыс рейстеріне арналған. RAF Northolt батыс Лондонда жеке ұшақтармен, ал London Heliport Battersea жеке тікұшақтармен қолданылады. Сонымен қатар Биггин Хилл және Фарнборо әуежайы бар. Кройдон әуежайы бастапқыда Лондонның негізгі әуежайы болды, бірақ Хитроумен алмастырылды және 1959 жылы жабылды. Лиддтегі әуеайлақ Лондон Эшфорд деп қайта аталды, бірақ қазіргі уақытта трафигі аз. 2009 жылдың тамызында Лондонның қала орталығынан 95 км қашықтықта орналасқан Оксфорд әуежайы өзін Лондон Оксфорд әуежайы деп атады, ал Кент халықаралық әуежайы қысқа уақытқа Лондон Манстон деп аталды; ол Лондоннан 120 км қашықтықта орналасқан. Сонымен қатар, Фолкленд аралдарына тікелей рейстермен RAF Brize Norton автокөлікпен екі сағаттан аз қашықтықта орналасқан. Лондон әуежайлары деп қарастырылмаса да, Бирмингем әуежайы мен Саутгемптон әуежайы Лондонға арналған балама әуежайлар ретінде ұсынылды.
Әуежай транзитінің
Лондонның төрт әуежайы жолаушыларды терминалдар арасында тасымалдау үшін бағытталатын жолдар бойынша автоматтандырылған адамдар қозғалысының (APM) әртүрлі түрлерін ұсынады. Бұл шағын көлік жүйелері Лондонның негізгі көлік желісінен тәуелсіз жұмыс істейді. 1983 жылы салынған және 2010 жылы жаңартылған Гатвик әуежайының терминаларалық транзиті АҚШ-тан тыс алғашқы әуежайдың жүргізушісіз пойыз жүйесі болды; ұқсас жүйе, Станстед әуежайының транзиттік жүйесі, 1991 жылы Станстед әуежайында әуежай терминалына трансферлерді қамтамасыз ету үшін ашылды. Лутон әуежайында 2023 жылы ашылған Лутон DART (Direct Air Rail Transit) жолаушыларды Лутон әуежайының Парквей станциясынан әуежай терминалына дейін жеткізеді. Хитроу әуежайында Транзит деп аталатын автоматтандырылған адамдар қозғалысы жүйесі жаңа Хитроу 5-терминалдың әуе жағында жұмыс істейді, ал 2011 жылдан бері Хитроу Под деп аталатын жеке жылдам транзит жүйесі 5-терминал мен автокөлік тұрақтары арасында жұмыс істейді.
Темза өзені
Темза өзенінде Лондон көпіріне дейін теңізге баратын кемелерге және Үлкен Лондонның жоғары ағысындағы едәуір кемелерге жүзуге болады. Тарихи тұрғыдан алғанда, өзен Лондонның негізгі көлік артерияларының бірі болды. Бұл жағдай қазір жоқ болса да, жолаушылар қызметі 1999 жылы Лондонның көлік қызметіне қарасты London River Services құрылғаннан бері қайта жанданды. LRS қазір өзенде шағын ауқымды автобус желісін және өзенде жұмыс істейтін көптеген демалыс круизі қызметін реттейді және ілгерілетеді. Қайықтарға жеке компаниялар иелік етеді және оларды басқарады, ал LRS Лондонның орталық бөлігіндегі 22 айлақтың бесеуін басқарады.
Құбырлар
Лондонның бірнеше арналары бар, соның ішінде Регент каналы, Темза өзенін Гранд Юнион каналына және осылайша Англияның көп бөлігіндегі су жолдары желісіне байланыстырады. Бұл арналар бастапқыда өнеркәсіптік революция кезінде көмір, шикізат және азық-түлік тасымалы үшін салынған. Қазір олар аз жүк тасымалдайтын болса да, олар жеке тар қайық пайдаланушылар мен демалыс крейсерлерімен танымал, ал жаз айларында Регент каналы бойымен тұрақты "су автобусы" қызметтері жұмыс істейді.
Жүк
Кейбір ірі жүк Темізде тасымалданады, ал Лондон мэрі бұл пайдалануды ұлғайтуды қалайды. Лондонның порты Орталық Лондон мен шығыс Лондонның док-лендтерінде орналасқан кезде елдің ең көп жұмыс істейтін порты болған. 1960 жылдан бастап контейнерлеу порттың барлық іс-әрекетінің төменгі ағысқа қарай жылжыуына және портпен байланысты қызметтің тоқтатылуына әкелді. Ұлы Лондон шекарасынан он шақырым қашықтықта орналасқан Эссектегі Тилбери қаласында арнайы салынған контейнерлік порт қазіргі таңда порттың ең көп жұмыс істейтін бөлігі болып табылады, бірақ Темзаның бөлігі бойымен, негізінен Темзаның бөгетімен төменгі ағысында белсенділік сақталады. Ұлы Лондонда 50 өзен жағалауындағы кемежайлар қорғалды. Бүгінде порт Ұлыбританиядағы жүктер бойынша екінші орында тұр (2008 жылы 53 млн. тонна). Лондон порт басқармасы Лондондағы Темза өзені мен Темза сағасындағы порттық қызметтің басым бөлігіне және кеме қатынасына жауапты.
Аэрокөтергіш
Лондон канат көлігі - Темза өзенінің арғы жағындағы канат көлігі. Қызмет 2012 жылдың 28 маусымында ашылды және оны Transport for London (TfL) компаниясы басқарады. Өзен арқылы көлікпен өтуден басқа, бұл қызмет "Лондонның бірегей көрінісін" жарнамалайды. Қызмет Гринвич түбегінен Лондонның батысына қарай Корольдік Виктория докына дейін Темза өзенін кесіп өтетін 1 км гондола желісін қамтиды. Кабельді көлік монокабельді ажыратылатын гондола (MDG) технологиясына негізделген, бұл жүйе қозғалтқыш пен қолдау үшін бір кабельді пайдаланады, сонымен қатар Колумбияның Медельин қаласындағы Metrocable-да қолданылады. ХҚҰ жүйесі күрделі үш кабельдік жүйеге қарағанда арзан және тез орнатылады, бұл үлкен сыйымдылықтағы көліктерге мүмкіндік береді.
Қоғамдық көлік статистикасы
Орташа уақыт адамдар жұмсайды қатынау қоғамдық көлікпен Лондон, мысалы, жұмысқа бару және қайту, жұмыс күндері - 84 минут, ал 30% жолаушылар саяхатта 2 сағаттан астам күн сайын. Халықтың қоғамдық көлік аялдамасында немесе станциясында күтуінің орташа ұзақтығы 10 минут. Қоғамдық көлікпен жүретін жолаушылардың орташа ұзақтығы 8,9 км, ал 20%-ы бір бағытта 12 км-ден аса жол жүреді. DfT деректері бойынша 2018 жылы Ұлыбританияда электр көліктерін зарядтау үшін 15000-нан астам құрылғы болған, ал Лондонда бір адамға шаққанда олардан көп. 2018 жылдың күзінде Лондонға жететін пойыздарда таңертеңгі және кешкі уақыттағы ең көп адам 2013 жылдан бері ең төменгі деңгейде болды. Англияда 4,8 миллиард жолаушы автобуспен жол жүрді, бұл жалпы қоғамдық көліктердегі жол жүрудің 58% құрайды. Англияда теміржолмен 1,8 миллиард жолаушы саяхат жасады. Жеңіл темір жол мен трамвай қатынастары да өсіп, 1983 жылы салыстырмалы есептер басталғаннан бері ең жоғары деңгейге (0,3 млн. сапар) жетті.