Кіріспе

Ония IV (Хонийо) - Ония III ұлы және Исраилдің діни қызметкерлері Садокит әулетінен шыққан. Ол Птолемей дәуіріндегі Мысырдағы Леонтополисте жаңа яһуди ғибадатханасын салдырды, онда ол Иерусалимдегі иерархияға қарсы шыққан Бас діни қызметкер ретінде билік жүргізді. Ол Яһудеяда ешқашан басшылыққа ие болмағанымен, Мысырда әлі де ықпал етті; яһудилер ең көп тұратын аймақ оның ықпалына байланысты Онияс елі деп аталды.

Өмірбаян

Онияның әкесі III Ония б.з.д. Бас діни қызметкердің қызметі де үкімет тарапынан атқарылатын, бірақ ол қызметіне патшалар араласпайтын. Алайда, 175 жылы III Оний бас діни қызметкерліктен босатылып, оның орнына ағасы Ясонға билік берілді. Неге екенін толық түсінбеуге болады; мүмкін Ясон Антиох IV Эпифанға үлкен сыйлық ұсынған, мүмкін Ония III Птолемей әулетіне тым достық ретінде қаралған, ол жақында Яһудеяны билеп, оны қайтарып алуды мақсат еткен, бұл ақырында 170 жылы алтыншы сириялық соғысқа айналды. Ония III Селевкидтердің астанасы Антиохияға қашып кетті, мүмкін ол патша Антиохия IV-ге оны қалпына келтіруге өтініш жасады деп үміттенген шығар, ол Аполлон мен Артемиданың ғибадатханасында пана алуға тырысқанда, жаулары оны өлтірді. 167-166 жылдары шамамен б.з.д. макабилер көтерілісі басталды, оның басты себептерінің бірі - бас діни қызметкер Менелайдың саясатына наразылық білдіру. IV Оний Яһуда Макавейдің бүлікші күштерінің жеңісіне үміттенген болса керек. Ония IV-тің таңдаған сценарийінде маккабилер жеңіске жетіп, содан кейін Ония IV-ті аталарының орнын алуға шақырады. Сонымен қатар, Селевкидтер үкіметі халық арасында заңдылықты қайта қалпына келтіру үшін оны тағайындады. Бұл оқиғалардың ешқайсысы да орын алмады, оның орнына Селевкидтер Алкимды шамамен б.з.д. Ония IV Яһудеядан Птолемейлік Мысырға белгісіз бір уақытта, әсіресе Алким бас діни қызметкер болып тағайындалған кезде, көшіп барған. Иосиф Флавий екі қарама-қайшы салт-дәстүрді ұсынады: "Жұрт соғысы" кітабында Мысырға қашып кеткен III Оний (мүмкін, ұлын өзімен бірге алып кеткен шығар?). Яһудилік көнеліктерде Ония IV Антиох V Евпатордың тұсында, Алькимнің билікке көтерілу уақытында Мысырға кетеді. Тарихшылардың көпшілігі "Ежелгіліктер" деген нұсқаны қолданады, бірақ оны нақты білу қиын. Бұл б.з.д. 145 жылы болған болуы мүмкін. Дегенмен, Виктор Чериковер сияқты кейбір ғалымдар ғибадатхана тек жергілікті ғибадат орталығы болған және Иерусалим ғибадатханасының қарсылығы тым күшті болды деп дәлелдеді. Мысыр патшасының ықыласына ие болған Ония IV мысырлық яһуди дінін мәртебелі әрі маңызды орынға көтеруге қол жеткізді. Онияны Мысырға ертіп келген көптеген жүйүттер, сол жердегі Катоики ("тұрғындар") деп аталатын шетелдіктер, әскери қызмет атқару және елдің ішкі бейбітшілігін сақтау шартымен, өздерінің жер учаскелерін алды, олар өз отбасыларымен бірге өмір сүрді. Олар мекендеген аудан Мемфис пен Пелузиумның арасында орналасқан және ұзақ уақыт бойы "Онияның елі" деп аталды. Колонияның тұңғыш ұлдары аталарының артықшылықтары мен міндеттерін мұра етті. Оний IV-нің ұлдары Хелкия (Хилкия) мен Анания бен Оний (Ханания) әскери қызметте болды және Клеопатра III-нің қол астында генерал ретінде қызмет етті. Клеопатра III мен Птолемей Фискон (б.з.д. 146 - 117 жылдары билік құрған) арасындағы билік күресінде Онияның ұлы Клеопатра патшайымға адал болды. Бұл бас діни қызметкер болу үшін үміткерлердің әскери қызметте жоғары лауазымға ие болғанын білдіреді. Уақыт өте келе Онияның отбасы беделінен айырылып, кейінгі алабархтар бас діни қызметкер болу құқығына ие болмаған басқа бір отбасынан шыққан. Ония ғибадатханасы 73 жылы Еврейлер мен Рим арасындағы бірінші соғыстан кейін Веспасианның бұйрығымен жабылды.