Кіріспе

Charkaoui v Canada (Minister of Citizenship and Immigration), 2007 SCC 9, Канаданың Жоғарғы Сотының қауіпсіздік сертификатының орындылығын анықтау және сертификат бойынша қамауға алуды қайта қарау рәсімдерінің конституциялықлығы туралы маңызды шешімі. Соттың пайымдауынша, куәлік беру процесінде аталған адамның куәлік беру үшін пайдаланылған дәлелдемелерді тексеруіне тыйым салынған, бұл Канада жарғысының 7, 9 және 10-баптарына сәйкес бостандыққа және хабеас корпусқа құқық бұзылған. Алайда Сот апелляция арызын берген адамның тұтқындау мерзімін ұзарту мерзімінің шектелмеуі құқығының бұзылуына, теңдік құқығының бұзылуына, тұтқындаудың заңның үстемдігін бұзуына қатысты дәлелдерін жоққа шығарды. Сот бұл мәселені шешу үшін "аттестаттарды сот арқылы бекіту және қамауға алуды қайта қарау" деген шешімді күшсіз деп танып, иммиграция және босқындарды қорғау туралы заңның 33-бабын және 77-ден 85-ке дейінгі баптарын алып тастады, бірақ шешімді бір жылға тоқтатты.

Шарқауи

2003 жылы 1995 жылдан бері Канадада тұрақты тұратын Адил Чаркауи Канаданың солист-генералы (ол кездегі Уэйн Истер) және иммиграция министрі (ол кездегі Дени Кодер) берген қауіпсіздік куәлігі бойынша тұтқындалып, түрмеге жабылды. Куәлікті берген дәлелдер құпия болып табылады, ол Шаркауиге де, оның адвокаттарына да жарияланбаған. Федералды соттың дәлелдемелерінің жалпыға ортақ жинақтауында "Бин Ладен желісі"мен байланыс бар деп айтылған. 2005 жылы ақпанда төртінші рет босатылғанға дейін Шаркауи үш рет арызданған. Ол өте қатаң кепілдікпен босатылды. Шаркауиге ешқашан айып та, сот та тақпаған. Шаркауиге қарсы куәлік ешқашан сот арқылы тексерілген емес; Федералды сот 2005 жылдың наурызында Шаркауидің депортациялануы туралы Иммиграция министрінің жаңа шешімін күтіп, оның тексеру процесін тоқтатты (соның ішінде Шаркауиге қауіп төндіретін шешім).

Алмрей

Хасан Альмрей - 2000 жылы маусым айында Канадада босқын мәртебесін алған шетелдік азамат. Кейіннен ол Альмрейдің Усама бен Ладенді қолдаған террористік желіге қатысы бар екені және саяхат құжаттарын жасампаздыққа қатысы бар екені туралы хабарланды. Алмрей 2001 жылы 19 қазанда қауіпсіздік сертификаты бойынша тұтқындалған. Содан бері Федералды сот бұл куәлікті жарамды деп таныды. 2001 жылдың желтоқсан айында үкімет Альмрейді "Канаданың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін" деп жариялап, оны Сирияға депортациялауға тырысты. 2003 жылдың желтоқсан айында мәлімдеме жасалды. Алмрей оны елден шығарып жіберу туралы шешімді сот арқылы қайта қарауды өтінді, ал 2003 жылдың қарашасында сот шешімін тоқтатты. Бұл жағдайда канадалық сертификаттар қабылданды.

Харкат

Азаматтық және иммиграция министрі Канадада тұратын алжирлік Мохамед Харкатқа иммиграция және босқындарды қорғау туралы заңның 34-бабына сәйкес қауіпсіздік сертификатын берді, өйткені олар оның террористік қызметті қолдап отырғанына сенімді. Куәлікті IRPA-ның 77-бабына сәйкес Федералды соттың судьясы қарады. Федералды судья куәліктің ақылға қонымды екенін анықтады. Харкат қауіпсіздік сертификатын қараған IRPA ережелерінің конституциялық негізділігін даулады. 2005 жылдың 20 қазанында Жоғарғы Сотқа шағымдануға рұқсат берілді.

Соттың шешімі

Бас судья МакЛачлин бір ауыздан сотқа жазған хатында IRPA-ның 33 және 77-85 баптары Канаданың Құқықтар мен бостандықтар туралы хартиясының 7, 9 және 10-баптарын негізсіз бұзады деп санайды. 1-бөлімде бұзушылықты негіздеу үшін жасалған талдау бойынша Сот сертификаттау процесі ең аз зиян келтірмейтінін айтты. Сот Ұлыбританиядағы белгілі бір заңгерлерді айыптаушының атынан дәлелдемелерді қарауға тағайындайтын рұқсат беру жүйесін келтірді. Сот сондай-ақ IRPA 84 (2) бапты конституциялық емес деп тапты, өйткені ол 120 күндік ембаргомен босату туралы кез-келген өтінішті жариялау арқылы шетелдік азаматтарды тез арада тыңдаудан бас тартты. Сот бұл кемшілікті міндетті күту мерзімін алып тастау арқылы түзетті.

Шешімнен кейінгі оқиғалар

2008 жылы 26 шілдеде Шаркауиді қамауға алудың қауіпсіздігі туралы куәлік ретінде белгілі болған құралы Шаркауи Канадаға қарсы (азаматтық және иммиграция) 2008 SCC 38-де бұзылған. 2009 жылдың 31 шілдесінде Корольдік сот төрешісі Тремблэй Ламерге Серкауиге қатысты қауіпсіздік сертификатын бекіту үшін жеткілікті дәлелдер жоқ екенін мойындады. Бұл сот үкімінің ашықтығын арттыруға бағытталған, ал соттың бұйрығына қарсы Crown өзінің көптеген дәлелдемелерін алып тастағаннан кейін болды. Осыған жауап ретінде Tremblay Lamer J. 5 тамызда 2009 жылы нұсқаулық шығарды, ол сертификатты жою керек пе, жоқ па, немесе министрлерге оны қыркүйек айының басында демалыстан оралғаннан кейін қайтарып алуды тапсырады. 2009 жылдың 24 қыркүйегінде Tremblay Lamer J. ол күні аяғына дейін Шаркауиге қатысты барлық шектеулерді алып тастайтынын мәлімдеді.