Кіріспе
R v S (RD), [1997] 3 SCR 484 – бұл Канада Жоғарғы Сотының сот жүйесіндегі судьялардың тараптылығына қатысты орынды алаңдаушылықты анықтау ережелерін белгілеген және сот шешімдерінде әлеуметтік контексті қолдану шектерін орнатып берген маңызды шешімі. Бұл істі Жаңа Шотландия провинциясының Галифакс қаласынан келген Бернли "Роки" Джонс қорғады.
Фактілер
1993 жылдың 17 қазанында Новая Шотландия провинциясының Галифакс қаласында қара терілі жас жігіт, басқа бір адамды қамауға тырысқан полиция қызметкері Стейенбургті ұрып-сапқылағаны үшін ұсталды деген айып тағылды. Полиция қызметкері, жас жігіт велосипедімен оған шағып, қамауға алынған адамды босатуға тырысқанын мәлімдеді. Ал жас жігіт, көпшілік жиналған оқиға орнында полиция қызметкерінің не істеп жатқанын көру үшін велосипедін тоқтатқанын, ешқандай сөз айтпай, ұсталған адамды танып, анасын шақыру керек пе деп бірнеше рет сұрағанын айтады. Полиция қызметкері жас жігіттің сөзін естіп, оны қамаумен қорқытады. Жас жігіт сөйлеп тұрғанда полиция қызметкері оны ұстайды.
Қаулы
Төрелік сотта судья Коррин Спаркс жас жігіттің кінәсіздігін жариялады, себебі жалғыз дәлел ретінде офицер мен жас жігіттің куәліктері болды және екеуінің де сенімділігі бар еді. Өкімінде судья қосты:
"I believe that probably the situation in this particular case is the case of a young police officer who overreacted. And I do accept the evidence of Mr. S. that he was told to shut up or he would be under arrest. That seems to be in keeping with the prevalent attitude of the day." The last phrase became the focus of all the appeals to follow. Judgements needs to be based solely on the evidence while the phrase suggests some preconceived notions. It was determined at the trial and appeal level that there was an "apprehension of bias" on the part of Sparks. However, the Supreme Court of Canada allowed the appeal and restored Sparks' acquittal of RDS. The Court noted that
A judge who happens to be black is no more likely to be biased in dealing with black litigants, than a white judge is likely to be biased in favour of white litigants. All judges of every race, colour, religion, or national background are entitled to the same presumption of judicial integrity and the same high threshold for a finding of bias. (para. 115)
A high standard must be met before a finding of reasonable apprehension of bias can be made. Troubling as Judge Sparks’ remarks may be, the Crown has not satisfied its onus to provide the cogent evidence needed to impugn the impartiality of Judge Sparks. Although her comments, viewed in isolation, were unfortunate and unnecessary, a reasonable, informed person, aware of all the circumstances, would not conclude that they gave rise to a reasonable apprehension of bias. (para. 158)
«Мен бұл жағдайда жас полицейдің шамадан тыс әрекет еткені мүмкін деп санаймын. С. мырзаның айтқанына, оған үндемеу керектігін, әйтпесе тұтқындалатынын қабылдаймын. Бұл сол кездегі басым көзқарасқа сәйкес келеді». Осы соңғы сөз тіркесі барлық келесі шағымдардың негізгі тақырыбына айналды. Сот шешімі тек дәлелдерге негізделуі керек, ал бұл сөз тіркесі кейбір алдын ала пікірлерді білдіреді. Сотта және апелляциялық сатыда Спаркс тарапынан «жан-жақтылықтың жоқтығы» анықталды. Алайда, Канаданың Жоғарғы соты шағымды қабылдап, Спаркс ақтаған RDS-тің шешімін қалпына келтірді. Сот, қара нәсілді судьяның қара нәсілді талапкерлерге қатысты шешім қабылдауы, ақ нәсілді судьяның ақ нәсілді талапкерлерге қатысты шешім қабылдауынан артық емес екенін атап өтті. Кез келген нәсілге, тері түсіне, дінге немесе ұлттық тегіне қарамай, барлық судьялар соттың адалдығына бірдей сенімділікке және бейтараптық анықтау үшін бірдей жоғары стандартқа құқылы. (115-параграф) Бейтараптық туралы негізді күдік тудыру үшін жоғары талаптар орындалуы керек. Судья Спаркс-тің сөздері қызықты болғанымен, Корольдік сот судья Спаркс-тің бейтараптығына күдік тудыру үшін жеткілікті нақты дәлелдер ұсынған жоқ. Оның пікірлері, жеке қарастырылғанда, өкінішті және қажетсіз болғанымен, барлық жағдайды білетін ақылға қонымды және хабардар адам, олар бейтараптық туралы негізді күдік тудырады деп қорытынды жасамас еді. (158-параграф)
"I believe that probably the situation in this particular case is the case of a young police officer who overreacted. And I do accept the evidence of Mr. S. that he was told to shut up or he would be under arrest. That seems to be in keeping with the prevalent attitude of the day." The last phrase became the focus of all the appeals to follow. Judgements needs to be based solely on the evidence while the phrase suggests some preconceived notions. It was determined at the trial and appeal level that there was an "apprehension of bias" on the part of Sparks. However, the Supreme Court of Canada allowed the appeal and restored Sparks' acquittal of RDS. The Court noted that
A judge who happens to be black is no more likely to be biased in dealing with black litigants, than a white judge is likely to be biased in favour of white litigants. All judges of every race, colour, religion, or national background are entitled to the same presumption of judicial integrity and the same high threshold for a finding of bias. (para. 115)
A high standard must be met before a finding of reasonable apprehension of bias can be made. Troubling as Judge Sparks’ remarks may be, the Crown has not satisfied its onus to provide the cogent evidence needed to impugn the impartiality of Judge Sparks. Although her comments, viewed in isolation, were unfortunate and unnecessary, a reasonable, informed person, aware of all the circumstances, would not conclude that they gave rise to a reasonable apprehension of bias. (para. 158)