Кіріспе
Джон Стейнбек кітабы Кортез теңізінен шыққан журнал - американдық жазушы Джон Стейнбектің 1951 жылы жазған ағылшын тіліндегі кітабы. Онда ол алты апта бойы (11-наурыз-20-сәуір) 1940 жылы Калифорния шығанағындағы (Кортез теңізі деп те аталады) әртүрлі жерлерде өзінің досы, теңіз биологы Эд Риккетспен бірге жасаған теңіз үлгілерін жинау экспедициясы туралы егжей-тегжейлі баяндалады. Бұл Стайнбектің ең маңызды фантастикалық емес шығармаларының бірі болып саналады, себебі Рикеттс қатысқан, ол Стайнбектің ойлауын қалыптастырды және оның көркем шығармасындағы көптеген маңызды кейіпкерлердің прототипін ұсынды, және ол екі адамның философиясына түсінік береді. Кортез теңізінен журнал - бұл бұрынғы жұмыстың баяндау бөлігі, Кортез теңізі: Саяхат пен зерттеудің бос уақыты журналы, оны Стейнбек пен Рикетс Калифорния шығанағынан оралғаннан кейін көп ұзамай жариялады және Стейнбек қайта өңдеген жинақтау экспедициясының журналдарын Рикетстің түрлер каталогымен біріктірді. 1948 жылы Рикеттс қайтыс болғаннан кейін, Штайнбек түрлер каталогын бұрынғы жұмыстан алып тастады және оны өзінің досына мақтау сөзін кіріспе ретінде қосып, қайта жариялады.
The Log from the Sea of Cortez is an English language book written by American author John Steinbeck and published in 1951. It details a six week (March 11 – April 20) marine specimen collecting boat expedition he made in 1940 at various sites in the Gulf of California (also known as the Sea of Cortez), with his friend, the marine biologist Ed Ricketts. It is regarded as one of Steinbeck's most important works of non fiction chiefly because of the involvement of Ricketts, who shaped Steinbeck's thinking and provided the prototype for many of the pivotal characters in his fiction, and the insights it gives into the philosophies of the two men. The Log from the Sea of Cortez is the narrative portion of an earlier work, Sea of Cortez: A Leisurely Journal of Travel and Research, which was published by Steinbeck and Ricketts shortly after their return from the Gulf of California, and combined the journals of the collecting expedition, reworked by Steinbeck, with Ricketts' species catalogue. After Ricketts' death in 1948, Steinbeck dropped the species catalogue from the earlier work and republished it with a eulogy to his friend added as a foreword.
Өмірбаян
Штайнбек Рикетспен 1930 жылы теңіз биологиясына қызығушылық таныту арқылы танысты. Рикетс кәсіби биолог ретінде, теңіз аралық фаунаның үлгілерін дайындап, лабораториялар мен университеттерге Cannery Row-дегі кішкентай зертханасынан сату арқылы қарапайым өмір сүрді, ал Стейнбек Рикетстің компаниясындағы зертханада көп сағатты өткізді. Рикеттс Монтерейде және оның айналасында орналасқан романдарында пайда болған "Док" атты мас, жақсы жүректі кейіпкердің илхам көзі болды. Оның жеке басының элементтері Стейнбек романдарындағы көптеген маңызды кейіпкерлерде көрініс тапты. 1939 жылы Стайнбек пен Рикетс өз кәсіптерінде белгілі бір қауіпсіздік пен танылуға қол жеткізді: Стайнбек өзінің алғашқы табысты романы "Тортилла Флат" романын "Қасқырдың жүзімдері" атты романымен пайдаланды, ал Рикетс "Тынық мұхиты аралық" романын жариялады. Бұл кітап АҚШ-тың Тынық мұхиты жағалауындағы су аралық фаунаны зерттеудің түпкілікті нұсқаулығына айналды. Штайнбек шаршап, жаңа бастама іздеді, Рикетс жаңа қиындық іздеді. Екі адам ұзақ уақыт бойы кітап шығаруды ойлады және екеуінің де қарқыны өзгерген кезде олар Сан-Франциско шығанағының кең таралған аралық түрлерінің нұсқаулығында жұмыс істей бастады. Кітаптың пайдасы болмады, бірақ ол оларды Кортез теңізіне саяхатқа баруға талпындырды. Бастапқыда олар қолжазбадағы жұмыстан үзіліс ретінде Мексика қаласына автокөлікпен сапар жоспарлаған, бірақ уақыт өте келе олар Калифорния шығанағын аралап, жинақтау сапарына көбірек қызығушылық танытты. Рикеттс өзінің күнделігінде: Тынық мұхит жағалауы мен Мексикаға дейінгі экспедиция оларды демалуға мүмкіндік берді, ал Штайнбекке "Қасқыр жүзімдері" туралы айтыс-тартыстан қысқаша құтылу мүмкіндігі берді. Монтерейдегі үйленген әйелмен ұзақ уақытқа созылған қарым-қатынасының аяқталуынан зардап шеккен Рикеттс де қашып кетуіне қуанышты болды. Олар тау жыныстары мен су бассейндерінен және су ағыны мен су ағыны арасында ашық жатқан жағалаудан үлгілер жинауды жоспарлады, бұл оларға шығанақтың макро деңгейіндегі экожүйесін суретке түсіруге мүмкіндік береді. Олар жинаған жануарлар дүниесінің сақталған үлгілері анықталып, каталогтауға немесе қайтып оралған кезде сатылуға болады. 1940 жылдың басында Штайнбек пен Рикетс Монтерей шығанағындағы сардиндар аулайтын қайықты, "Western Flyer" атты төрт адамнан тұратын экипажды жалдап алды және алты апта бойы Калифорния шығанағының жағалауында биологиялық үлгілерді жинаумен айналысты. Рикеттс пен кітапта аталған төрт адаммен бірге Штайнбекті әйелі Кэрол ертіп келді. Штайнбек сапар олардың құлдыраған некелерін құтқаруға көмектеседі деп үміттенген, бірақ керісінше әсер етті: неке олар оралғаннан кейін көп ұзамай аяқталды. Стайнбектің адвокаты және досы Тоби Стрит Сан-Диегоға дейін кемеде болды.
A specimen collecting expedition along the Pacific Coast and down into Mexico provided them with a chance to relax, and, for Steinbeck, a chance for a brief escape from the controversy mounting over The Grapes of Wrath. Ricketts, suffering as a result of the breakup of his long term relationship with a married woman in Monterey, was glad to get away too. They planned to collect specimens from the rock and tide pools and the shore line uncovered between tides, which would allow them to build up a picture of the macro level ecosystem in the Gulf. The preserved specimens of the fauna they collected could be identified and catalogued or sold on their return. Early in 1940, Steinbeck and Ricketts hired a Monterey Bay sardine fishing boat, the Western Flyer, with a four man crew, and spent six weeks travelling the coast of the Gulf of California collecting biological specimens. Along with Ricketts and the four crew members mentioned in the book, Steinbeck was accompanied by his wife, Carol. Steinbeck hoped that the trip would help rescue their failing marriage, but it seems to have had the opposite effect: the marriage ended soon after they returned. Steinbeck's lawyer and friend, Toby Street, was also on board as far as San Diego.
Кортез теңізі
1941 жылы сапардан оралғаннан кейін, Штайнбек пен Рикетс "Кортез теңізі: саяхат пен зерттеудің бос уақытты журналы" атты басылымын шығарды, онда Штайнбек сапардың күнделікті журналдарын Рикетстің аннотацияланған үлгілер тізімімен біріктірді. "Кортез теңізі" деген атау "Калифорния шығанағы" дегенге қарағанда жақсы естілетін және қызықтырақ атау ретінде артық көрінді. Көптеген адамдар Стейнбек сапар кезінде күнделік жүргізді деп ойлады және кітап тек оның журналы мен Рикетстің таксономиялық тізімінің бірігуі болды деп болжады; бірақ екі автор журналдың Рикетстің екенін көрсетті. Штейнбек сапар барысында оған қосымшалар қосқанмен, қайта оралғаннан кейін оны редакциялаудың нақты жұмысын жасады. Бұл журнал Рикетс саяхат барысында сақтаған түрлі жазбалардан жинақтаған саяхат туралы есеп деп атаған мәтінге негізделген. Соңғы баяндаманың көп бөлігі Рикетстің жазбаларынан аз өзгерді; Штайнбек бірінші тұлғалық жеке тұлғадан бірінші тұлғалық көпшілікке ауысты және Рикетстің кейбір құрғақ прозасына поэтикалық бұрылыс берді, бірақ көптеген көріністер күнделікті журналдан өзгермеген. Штайнбектің редакторы Паскаль Ковичидің мақаланың бетінде Стайнбектің автор екендігі айтылып, қосымшалардың Рикетстің жазғанын қосу керек деген ұсынысы Стайнбектің ашық қарсылығына тап болды: "Мен сіздің жоспарыңызды мақұлдамай қоймаймын, оған тыйым салам". жеке организмдер мен үлкен экожүйе арасындағы өзара байланыстар, үйден кету және үйге оралу тақырыбы. 1940 жылы сирек кездесетін бірқатар экологиялық мәселелер айтылады, мысалы, жапондық балық аулау траулерінің теңіз түбінде ұзақ уақытқа созылатын зақымдануының қиялданған, бірақ қорқынышты көрінісі. Бұл кітапта Стайнбектің саяхат кезінде жүргізген күнделігі сияқты жазылған болса да, ол белгілі бір дәрежеде көркем шығарма: күнделіктер Стайнбектің емес, ал саяхатта онымен бірге болған әйелі аталмаған (бірақ бір сәтте Стайнбек қашып кетіп, жеті адамға арналған тамақ мәселесін айтады). Үйге оралу бүкіл аңыздың тақырыбы болғандықтан, үйдің символы болған әйеліне кіру әсерін жоятын. Штайнбек пен Рикетс ешқашан аты-жөндерімен аталмайды, бірақ олар журналды баяндаған бірінші адам "біз" болып біріктіріледі. Рикетттің философиялық еңбегінің "Эссе о нетелеологическом мысли" нұсқасы, ол белгілі бір дәрежеде екі автордың да көзқарасын білдірді, Пасхалық жексенбілік тарау ретінде енгізілді. Штайнбек түпнұсқаны өзгерткенмен, Рикетс нәтижеге қанағаттанғанын білдірді. Ол ғылым мен сенім әдістерінің арасындағы алшақтықты және олардың ортақ негізін зерттейді және экологияға екі адамның тұтастай көзқарасын түсіндіреді: Штайнбек кітап жазуды ұнатты; роман жазу қабілетін ғылыми тақырыпқа қолдану қиын болды. Алайда ол кітабы жақсы сатылатындығына күмәнданады. Ол оны жақсы оқып шығады деп есептеді, бірақ "кітапты төсекке жату" үшін емес. Ол кітапты оқыған сайын, оның қызығушылығының шектеулі екенін түсіне бастады, бірақ ол жақсы кітап екеніне және өзінің жасаған ең жақсы еңбегі екеніне сенімді болды. Ол өзінің жазуын жаңа бағытқа апарып, сыншылардың өзін топтастыруға тырысуын бұзады деп қуанышты болды және сәл мазохистік қуанышпен олардың "қаһарлануын және менсінбеуін" күтті. Бұл ретте оның қателігі дәлелденді; пікірлер аралас, бірақ негізінен оң болды, оның кең ортадағы адамзаттың орнын растауына назар аударды және Стейнбек пен Рикетстің өз тақырыптарына деген қызығушылығын білдірді. Көпшілігі Стейнбектің ең жақсы сәттері болғанымен, философия, саяхаттық жазбалар мен биологиялық жазбалардың араласқандығы біркелкі оқылмайды деп ойлады: Рикетстің каталогынан баяу бөлігінен тыс қараған сыншылар таң қалды. Теңіз биологы Джоэл В. Хеджпет Сан-Франциско хроникасында жазған хатында Калифорния шығанағындағы теңіз омыртқасыздарын зерттеушілер үшін бұл өте қажет болады деп болжады. Алайда, Стейнбек танымалдықтың жоқтығы туралы дұрыс айтты: таксономиялық деректер мен саяхаттық деректердің ерекше қоспасы кітаптың аудиторияны табуға тырысқанын білдірді. Ол аз ғана данада басылып, көп ұзамай ұмытылып кетті. Елдің соғысқа кіруі мен кітап сатудың төмендеуі де әсер етті. Рикетстің сатудан түскен табыстан алған үлесі оған тіпті сапарды қаржыландыру үшін Штайнбекке төлейтін ақшаны да бермеді.
Steinbeck enjoyed writing the book; it was a challenge to apply his novel writing skills to a scientific subject. However, he doubted from an early stage that the book would sell well. He considered it would be a good read, but not for the "take a book to bed public". As he progressed further, he began to see that the book would have very limited appeal, but equally he was convinced that it was a good book and the best work he had done. He was happy that it took his writing in a new direction and would confound the attempts of the critics to pigeonhole him, and, with a slightly masochistic joy he looked forward to their "rage and contempt". In that, he was proved incorrect; the reviews were mixed, but largely favorable, focusing on his affirmation of humankind's place in the wider environment, and picking up on the excitement Steinbeck and Ricketts felt for their subject. Most felt that even though there were moments when Steinbeck was at his best, the blending of philosophy, travelogue and biological recording made for an uneven read:
Those critics who looked beyond the narrative portion were impressed by Ricketts' catalogue. Marine biologist Joel W. Hedgpeth, writing in the San Francisco Chronicle, predicted it would be indispensable for students of the marine invertebrates of the Gulf of California. Steinbeck was right about the lack of popular appeal, however: the unusual mixture of taxonomic data and travelogue meant the book struggled to find an audience. Few copies were printed and it was soon all but forgotten. The country's entry into the war and plummeting book sales also had an effect. Ricketts' share of the revenues from sales did not even provide him with the money to pay back Steinbeck for financing the journey.
Қайта шығару
Рикеттс 1948 жылы темір жолдан өтіп бара жатқанда оның көлігімен пойыз соқтығысып, қаза тапты. Рикетттің өлімі Штайнбекке қатты зиян тигізді: "ол 18 жыл бойы менің миымның бір бөлігі болды". Стайнбек сапардан кейін көп ұзамай Нью-Йоркке көшіп кеткенімен, екі адам келесі жылдары бір-бірін көп көрмегенмен, олар пошта арқылы хат алысып, бұл жолы солтүстікке қарай Алеут аралдарына экспедицияны жоспарлап отырды. 1951 жылы Штайнбек Кортез теңізі повесінің баяндау бөлігін Кортез теңізіне арналған журнал деп қайта жариялады, Рикетстің түрлер тізімін тастап, досының өмірбаянын "Эд Рикетс туралы" деген алғы сөзді қосты. Паскаль Ковичи Рикеттті әрқашан ұстап тұруға тырысқан және түпнұсқалық кітаптың авторы екенін жоққа шығаруға тырысқан. Ол Стайнбекті Рикетстің ұлы, Эд-младшийге кітаптың баяндау бөлігінің авторлық құқығына қол қоюға итермеледі, осылайша қайта шығарылған нұсқада Стайнбекке ғана несие берілуі мүмкін. Ковичи сыйақы ретінде авторлық сыйақының 1520% үлесін ұсынды; бірақ Эд-младший, оқиғаның негізінен Рикетстің өзінен екенін білгендіктен, 25% -ға талап етті. Авторлық құқықты қамтамасыз еткеннен кейін Рикетстің есімі мұқабадан алынып тасталды, бірақ титул беті кітаптың "Джон Стейнбек пен Э. Ф. Рикетстің Кортез теңізінің баяндама бөлігі" екенін мойындады. Қайта басылған баяндама Кортез теңізінде басылған түпнұсқадан өзгеріссіз қалды. Қайта басып шығарылған нұсқасы түпнұсқаға қарағанда үлкен жетістікке қол жеткізді. 1968 жылы өлген кезде, Штайнбектің беделі өмірінің соңғы онжылдықтарында орташа өнімге ие болғандықтан және Американың Вьетнамдағы араласуын қолдағандықтан, оның кітаптары баяу танымалдылығын қайтадан алды. "Кортез теңізінен шыққан журнал" шығармашылығының маңызды бөлігіне айналды, ол қызықты саяхаттық жазба және фантастика емес шығарма ретінде ғана емес, сонымен қатар Эд Риккетстің бірінші қолымен жазылған есебі үшін, оның ойлауы Стайнбектің жазу барысына үлкен әсер етті және ол өзінің көптеген басты кейіпкерлерін негізге алды. Алдыңғы сыншылар көбінесе "Мистер Рикетс біраз биологияға, ал мистер Штайнбек барлық прозаға үлес қосты" деп ойлаған болса, 2003 жылы Рикетстің қайта табылған түпнұсқа жазбаларының жариялануы Штайнбектің Рикетстің журналына қаншалықты жақын болғанын көрсетті. Бұл "Кортез теңізі" повесінің авторлығын Стайнбекке жатқызу қаншалықты әділ екендігіне қайта бағалауды мәжбүр етті және сыншылардың Рикетттің атын мұқабадан алып тастауды Стайнбекке жаман әсер ету деп қарауына себеп болды. Чарлимен саяхат: Американы іздеу, тағы бір фантастикалық емес саяхатнама, оны Штайнбек 1962 жылы жазды, автордың өмірінің соңына қарай толығырақ қаралады, бірақ Кортез теңізінен шыққан журнал Эд Рикетстің және оның философиясының Стейнбекке тікелей әсерін көрсетеді деп саналады және оның романдарындағы кейбір оқиғалардың негізін құрайтын дәлелдерге сылтау береді. Әсіресе, "Эд Рикетс туралы" романы оның Штайнбек романдарындағы кейіпкерлермен қаншалықты тығыз байланысты екенін көрсетеді: бөліктер Cannery Row-дегі "Доктордың" сипаттамаларынан сөзбе-сөз алынған. Кітап сонымен қатар Эд Рикетттің өзін көру үшін де маңызды. Бұл оның өмірінде жарық көрген философиялық еңбектерінің жалғыз үлгісі болды. "Телеологиялық емес ойлау туралы эссе" сапардан бұрын жазған философиялық эсселер трилогиясының бөлігі болды және ол Стейнбектің көмегімен өлімге дейін жариялауға тырысты. 2004 жылдан бастап Кабо-Сан-Лукаста сәнді қонақ үйлер мен американдық рок жұлдыздарының үйлері орналасқан. Кішкентай ауылдардың көбі Перс шығанағының үлкен қалаларының маңындағы қалашықтарға айналды, бірақ адамдар әлі де келіп, Стейнбек пен Рикетстің Кортез теңізін айналып өткен саяхатының рухын түсіруге тырысады.