Кіріспе

Назми Зия Гюран (1881 11 қыркүйек 1937 ж.) - түрік импрессионист суретшісі және өнер мұғалімі.

Өмірбаян

Ол Стамбулда дүниеге келген. Әкесі мемлекеттік қызметкер еді. Түркияның алғашқы әскери емес орта мектебінде оқыған, содан кейін мемлекеттік қызмет академиясында (қазіргі Анкара университетінің саяси ғылымдар факультеті) оқыған. Бала кезінен өнерге қызығушылық танытқан ол отбасына Стамбул көркемсурет академиясының сабақтарына қатысуға рұқсат беруді сұрады, бірақ оның өтініші қабылданбайды және ол академияны 1901 жылы бітірді. Ол Хока Али Ризадан жеке сабақ алады, содан кейін 1902 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін академияға кіреді. Бірақ мектептің консервативті әдістеріне бейімделу қиынға соқты, директор Осман Хамди Беймен қақтығысқа түсті. Сорбонның стиліне оның Средизем теңізімен жүріп-тұрып, Стамбулға келген француз суретшісі Пол Сигнакпен кездесу әсер еткен болуы мүмкін. Соғыс жалғасып, 1907 жылы соңғы емтиханды тапсырған кезде, ол бітіруін бір жылға кешіктірді. Күтуден шаршап, ол 1908 жылы Парижге кетті. Académie Julian-да қысқа уақыт сабақ бергеннен кейін, Марсель Баше мен Лионель Ройер студияларында жұмыс істеді. Содан кейін ол Эколь-националь-супериор-де-Бейкс-ар-т-те оқыды және Фернан Кормоннан сабақ алды. Ол Луврдегі суреттердің дәлірек көшірмелерін жасап, екі ай бойы Антуан Койпельдің Демокрит портретіне жалғыз өзі жұмыс істеді. Германия мен Австрияға саяхаттағаннан кейін 1914 жылы еліне оралып, Измирде тұрып, мұғалімдер колледжінде жұмыс тапты және провинциялық білім басқармасының инспекторы болып жұмыс істеді. Соғыс жылдарында отбасын асырау үшін ол құс өсіру, аяқ киім жасау сияқты басқа да кәсіптерге кірісті. Соғыстан кейін бірнеше жыл қатарынан емес "Өнеркәсіптік көркемсурет мектебінің" директоры болып қызмет етті. Сонымен қатар жеке өнер мектебін ашқан. 1928 жылы оның бір суреті Ауғанстанның патшасы Аманулла ханға сатып берілді. Жыл сайынғы "Галатасарай көрмесіне" қатысқанмен, 1937 жылға дейін көп көрме өткізбеді, содан кейін оған Өнер қоғамы өткізген ірі көрмеде өз бөлімдері берілді. Ол көптеген жұмыстардың қозғалуына және оларды ұйымдастыруға зор ынтамен көмектесті. Тамыз айының аптап ыстығында осылай күш жұмсау оның қатты шаршауына әкелді, ол ешқашан толық қалпына келмеді, көп ұзамай жүрек соғысынан қайтыс болды.