Кіріспе

1611 жылы Лондоннан Жапонияға аттанған алғашқы ағылшын сапарында британдық теңізші Джон Сарис басты саудагер болды. Ол Йеменде тоқтап, Үндістанды (алғашқыда ол сапар шегуді жоспарлаған) жіберіп, Азиядағы жалғыз тұрақты ағылшын сауда станциясы (немесе "зауыты") бар Яваға барды. Сарис бұған дейін бес жылдан астам уақыт саудагер ретінде, Генри Миддлтонның басқаруымен Шығыс Үндістан компаниясының екінші сапарына қатысқан болатын. Ол сол жерде бас фактор болды, бірақ 1610 жылы Лондонға оралды. 1612 жылы Сарис басқа кемелерін үйге қайтаруды шешті, тек бірін, Клоувты, Жапонияға жіберді, ол 1613 жылы жазда келді.

Ерте өмір

Сарис 1579 немесе 1580 жылы Оңтүстік Йоркширде туған. Әкесі 1588 жылы қайтыс болды.

Бантам экспедициясы

Сарис 1604 жылы 25 наурызда Бантамға баратын ағылшын флотына қосылды және 1605 жылы 24 шілдеде Индонезияға келді. Ол 1605 жылдың қазан айында экспедиция жетекшісі Генри Миддлтон Англияға оралғаннан кейін де сол жерде қалды. Сарис күнделікті жазып, Ост-Инд компаниясына есептер жіберіп жүрді. 1608 жылы ағылшын миссиясының бас факторы қызметіне көтерілді. Августин Сполдинг бұл рөлді 1609 жылдың қазан айында, ал Сарис 1610 жылдың 10 мамырында Англияға оралды.

Жапония экспедициясы

Саристің Индонезиядағы тәжірибесі сэр Томас Смайтқа мәлім болды, ол Сариске Жапонияға барып, деректерді іздестіруді тапсырды. 1580 жылы Москов компаниясы Солтүстік-Шығыс өткеліне ұмтылғаннан бері ағылшындардың Жапонияға жету ниеті болды. Уильям Адамс 1600 жылы сәуір айында Liefde (Мейірім) голланд кемесінің навигаторы ретінде Жапонияға қоныс аударды, жапондық шогун Токугава Иэясуға қызмет етті және жақында ағылшындармен байланыс орнатып, сауда қатынастарын ашуға мүмкіндік жасады. Саристің күнделіктері Англияға қайтып келгенге дейін Адамстың бар екендігін білмейтінін көрсетеді. Сарис 1611 жылы 18 сәуірде Англиядан Клоувпен кетіп, 1 тамызда Оңтүстік Африкадағы Табл-Бейге, 26 қазанда Комор аралдарына және 1612 жылы 16 ақпанда Сокотраға жетті. Ол 1612 жылы сәуір айында Қызыл теңізде сэр Миддлтонмен кездесті, онда олардың біріккен флоты бірнеше апта бойы үнділік жонкалармен күшпен сауда жасады. Сарис тамыз айында Қызыл теңізден шығып, 1612 жылы 24 қазанда Бантамға келді. "Клоув" 1613 жылы 12 маусымда Хирадоға келіп, Жапонияға жеткен алғашқы ағылшын кемесі болды. Шөгуннің сыртқы істер жөніндегі кеңесшісі болған Адамс 29 шілдеде Сариске қосылды және әлі де билікті қолға алған зейнеткерлік шогун Иэясумен және оның ұлы Токугава Хидетадамен кездесулер өткізуге көмектесті. Олар 7 тамызда Хирадодан шығып, қайықпен Осака мен Фушимиге сапар шегіп, сол жерден Сунпу қамалындағы Иэясудың үйіне барды, онда 6 қыркүйекте келді. Сунпуда болған кезде Адамс Иэясудан Жапониядан кету рұқсатын алды және Сариспен бірге Англияға оралуға келісті, бірақ ол белгілі бір сәтте Жапонияда қалуға шешім қабылдады, ал Сарис Адамсты Хирадодағы компанияда жұмыс істеуге жалдады. "Клоув" 1614 жылдың 3 қаңтарынан 13 ақпанына дейін Бантамға тоқтады, содан кейін тікелей Англияға оралды. Қазан айында Компания Саристі Лондонға қайтару туралы бірнеше рет талқылады, бірақ 25 қазанда "екіпажды тәртіпте ұстау үшін оның борттағы болуы қажет екенін және ұзақ сапардың соңында оған осындай қиын сапарды беру өкінішті болатынын" шешті. Сарис сонымен қатар Иэясудың Джеймс патшаға телескоп үшін алғыс білдіру үшін, керемет суреттер және шогунның өзінен екі қару-жарақ (ол сақталған) сыйлығын әкелді. 13 желтоқсанда кеме жүгін тексергеннен кейін Компания Сарис сапарында "жеке саудамен" айналысқан деген қорытындыға келді және "Сарис комиссиясын қарауға" комитет тағайындады. Көп ұзамай Томас Смайт Саристің Жапониядан келген эротикалық өнер коллекциясын тапты.