Кіріспе
Podarcis hispanicus, сондай-ақ Иберия қабырғалық кекірегі деп аталады, Podarcis тұқымдасына жататын қабырғалық кекірегінің шағын түрі. Ол Пиреней түбегіндегі, Африканың солтүстік-батысындағы және Францияның Лангедок-Руссильон аймағындағы жағалау аудандарында кездеседі. Испан тілінде бұл кекілді көбінесе лагартиха Иберия деп атайды. Подарсис испанкус Подарсис вирессенспен көптеген қасиеттерді бөліседі. Подарсис испанкустың жоғары таксондары: Ласертидалар, Ласертиналар, Ласертини, Саурия, Ласертоидалар және Скваматалар сияқты кеміргіштер отбасы.
Podarcis hispanicus, also known as Iberian wall lizard, is a small wall lizard species of the genus Podarcis. It is found in the Iberian peninsula, in northwestern Africa and in coastal districts in Languedoc Roussillon in France. In Spanish, this lizard is commonly called lagartija Ibérica. Podarcis hispanicus shares many traits with Podarcis virescens. Higher taxa for Podarcis hispanicus include family of lizards such as Lacertidae, Lacertinae, Lacertini, Sauria, Lacertoidea, and Squamata.
Сипаттама
Ересектердегі Podarcis hispanicus қоңыр немесе сұр қоңыр түсті терісі бар, олардың арқасында және бүйірінде қараңғы дақтар немесе үлгілер бар. Бұл кеміргіштердің құйрығының көлемі әр түрлі болғандықтан, олардың көлемі әртүрлі болуы мүмкін. Бұл өте кішкентай, жұқа және біршама жалпақ түр, мұрны мен шанақ ұзындығы (SVL) орташа және құйрығы денесінен екі есе ұзын. Подарсис испанкустың басқа түрлерге қарағанда түстерінің әртүрлілігі шектеулі. Бұл кеміргіштердің жолақтары немесе торлары болуы мүмкін. Жазық кеуделер желілі кеуделерге қарағанда қараңғырақ және қара түсті болады. Түсі әдетте сұр немесе қоңыр, бірақ кейде жасыл түсті болады. Көптеген адамдарда үш ендік жолақ бар, біреуі омыртқа бойымен, ал қалған екеуі екі жағында орналасқан. Кейде бұл сызықтар немесе белгілер сериясына бөлінеді. Тауық, әсіресе бүйірлеріне жақын жерде, кішкентай дақтармен шашыраңқы, ал іш әдетте ақшыл, бірақ қызғылт, қызғылт сары, қызыл немесе қызғылт болуы мүмкін. Жас кекірттердің көк құйрықтары болуы мүмкін. Podarcis hispanicus морфологиясы қоршаған ортаға байланысты сәл өзгешеленеді. Салқын аймақтардағы кемірушілер әдетте, жылы және ылғалды ортадағы кемірушілерге қарағанда, салмағы ауыр, көлемі үлкен және терісінің түсі қараңғы болады. Подарсис испанкус - жәндіктер, құрттар және басқа омыртқасыз жануарлармен қоректенетін жәндік жегіш. Бұл түрде каудофагияның оқшауланған жағдайлары байқалды, онда Pordacis hispanicus сол түрдің басқа мүшесінің құйрығымен қоректенгені анықталды. Pordacis hispanicus - еркектер жыныстық серіктестермен өздерінің резиденттік аумағындағы агрессия сияқты аумақтық үрдістерді көрсететін аумақтық лацеридті кекілек.
Құйрықтың түсі
Подарсис испаникінің құйрықтары автоматты түрде өшіріледі. Құйрықты кетірудің пайдасы жоқ, бірақ құтылудың соңғы амалы ретінде құрбандыққа шалуы мүмкін. Podarcis hispanicus көк немесе жасыл құйрық түсіне ие болуы мүмкін, бұл олардың қараңғы сұр немесе қоңыр тері кешеніне қарама-қарсы келеді. Құйрықтың боялуы басқа басым түрлерге бағынуды немесе басқа жыртқышқа жегілмейтін болып көрінуді көрсетеді. Сол сияқты, көбею кезеңінде жазық жерлердегі Podarcis hispanicus түрінің арқасы жарық түске ие болады. Бұл олардың терморегуляциясына көмектеседі, Подарсис испаникс биіктікте жиі қараңғы түске айналады, бұл оларды УФ-сәулеттен қорғайды. Олар қоршаған ортаға немесе фонға бейімделу үшін түстерін де өзгертеді. Бұл оларды жыртқыш аңдар оңай байқай алмау үшін. Бұл кемірушілердің терморегуляциялық механизмі дене температурасын жақсы ұстауға көмектеседі, бұл олардың қозғалыс қабілетін жақсартады. Бұл көгершіндер тау-тасқа, жартастарға, қабырғаларға, қабырғаларға, жолдың қиыршықтарына, кейде ағаштардың түбірлеріне дейін көтеріледі. Алайда, егер ондағы еркек еркек еркек болса, онда басқа әйелдің болуы бұл агрессияның нәтижесіне әсер етпейді. Әйелдер аумақтың құнын ұлғайтады, ал еркек балдырлар үшін аумақты иемденудің құнын өзгертпейді. Еркектер қажетсіз агрессиядан аулақ болу үшін мойынсұнушылықпен әрекет етеді. Аяқ тербелісі мен құйрықтың қимылдауы - бұл бағынуды білдіретін кейбір мінез-құлық, бұл ордалық еркек байқап, агрессивті жауап бермейді. Подарсис испанкус сондай-ақ өз сезімдерін қауіп төндірмейтін көршілерді тану үшін пайдалана алады. Иісі бар бұл белгілер кекірегенге көршілерінің орнын анықтауға мүмкіндік береді. Иіс белгілері сигнал беруші болмаған кезде байланыс ақпаратын беруге пайдалы. Иісік белгісінің жиілігі мен орналасуымен бірге, осы ақпаратты пайдаланып, қауіпті бағалайды. Тұрақты аумақтың ортасында жиі кездесетін иіс белгісі, оның аумағының шекарасында жиі кездесетін иіс белгісінен әлдеқайда үлкен қауіп ретінде қабылданады. Қауіпті сезінудің қаншалықты үлкендігіне байланысты, қоныс терісі жауап бермеуді, жақындауды, қуып жетуді, үстемдікті көрсетуді, соғуды, шағуды немесе шағуды және жарақат алу үшін ұстануды таңдай алады.
Іздеушілік мінез-құлық және химиосенсорлық
Podarcis hispanicus - бұл аймақтық түрлер және жаңа ортаны тез зерттейді. Жаңа ортаға келген соң, тілінің қимылдары уақыт өте келе әлсіреп, жаңа ортаға бейімделеді. Тілмен қозғалу - бұл кекірегеннің қоршаған ортадан субстратты химиялық заттарды жинап, иіс белгілерін танитын мінез-құлық. Бұл зерттеуші мінез-құлық, сондай-ақ, басқа көршілерді немесе аумағына кіргендерді байқағанда да байқалады. Тілмен қозғалу - бұл зерттеуші және жыртқышқа қарсы мінез-құлық, өйткені шаяндар жыландар сияқты жыртқыштардың химиялық ынталандыруларын байқай алады. Қашықтықты жыланмен бөліп алуы мүмкін, себебі жыландардан да иіс шығады, оны қашықтықты тілмен бөліп алуы мүмкін. Podarcis hispanicus түрлер арасындағы қарым-қатынасты қамтамасыз ететін химиялық заттарды бөліп шығарады. Бұл химиялық заттар адамның жынысын және басқа генетикалық ақпаратты көрсетеді. Химиялық секреция әр түрлі климаттық жағдайларға байланысты да өзгереді. Ылғалды ортада, Podarcis hispanicus химиялық секрециялары әдетте ұшпалырақ және химиялық тұрақтылығы жоғары. Химосенсорлық әсерімен еркек балдырлар ұрықтану кезінде әйелдерді анықтап, әйелдің ерекшелігін анықтайды. Ерекше сәйкестіктегі үйлесімділік сәтті жұптасу үшін маңызды. Химосенсорлық тану еркектерде анағұрлым сезімтал, өйткені олар жыныстық агрессияда көп қолданылады. Бұл еркектерге көршілерін тануға мүмкіндік береді және ол жыртқышқа қарсы мінез-құлыққа жол бермейді. Тұрғын үй іздеу кезінде әйелдер химиялық-сенсорлық механизмдерін қолданады. Бір түрдегі аталықтардың болуы әйелдер кекірткелерге баспана, ресурстар бар екенін және жыртқыш жоқ екенін көрсетеді. Әйел жыныстық қатынас үшін репродуктивтік маусымда өзінің түріне тән Podarcis hispanicus аталық аймағын таңдайды. Подарсис испанкуста жыныстық қатынас аралық агрессия жиі байқалмаса да, әйелдер басым еркектерден жыныстық қатынасқа түсуден аулақ болу үшін кіші еркек кекірткелерді артық көреді.
Қорғау мәртебесі
Иберия қабырғалы кекірегі кең таралған және сол аумақтың көп бөлігінде таралған. Оның жалпы саны көп, мекен-жайының өзгеруіне бейімделе алады және оған ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ деп есептеледі. Халықаралық табиғат қорғау одағы оның сақталу мәртебесін "ең аз алаңдаушылық тудыратын" деп бағалады. Қалалық жерлерде тұратын кекірттер жыртқыштардың шабуылынан кейін жасырынуға аз уақыт жұмсайды, сонымен қатар, жасырыну мерзімі ауылдағы кекірттерге қарағанда қысқа болады. Адамның көбірек әсері болуы мүмкін жыртқышқа қатысты әртүрлі деңгейдегі сақшылыққа әкеледі. Сонымен қатар, шегірткелер өздерінің қауіп-қатерлерін бағалауды қоршаған ортаның өзгеруіне және жыртқыш қысымға сәйкес бейімдейді. Адамға әсері жақын туысқан Podarcis muralis түрінде зерттелді, бұл олардың адамға бейімделгенін көрсетті. Бұл түрлер енді адамдарды жыртқыш ретінде танымайды, бұл урбанизация кеудеқұстардың тіршілік ету ортасын өзгертіп жатқанын көрсетеді, бірақ бұл кеудеқұстар осы экологиялық өзгерістерге баяу бейімделуде.