El Pípila

Кіріспе

Эль Пипила (ˈpipila) - Мексикадағы Гуанахуато қаласының жергілікті батыры. Оның шын аты Хуан Хосе де лос Рейес Мартинес Амаро (17821863), Педро Мартинес пен Мария Руфина Амароның ұлы. Ол Мария Викториана Бретадилло есімді әйелге үйленді және Мануэла, Доротео және Франсиска атты үш балаға ие болды. Оның лақап аты оның майда-шүйде бетін (мамыр жұмыртқасына ұқсас) немесе құстың ерекше жарқырауына ұқсайтын күлкісін білдіреді. Пипила - кенші. Ол жақын маңдағы Сан-Мигель қаласынан (қазіргі Сан-Мигель-де-Альенде) келген. (Раяс және Мелладо шахталары Гуанахуатодағы алғашқы шахталар болды, олар 1558 жылы ашылды). Гуанахуато штатында және қаласында кеншілер өте маңызды, ол 18-ші ғасырдың соңында әлемдегі ең ірі күміс экспорттаушы болды. Күміс пен басқа да пайдалы қазбалар әлі күнге дейін осында қазылады. Пипила 1810 жылы 28 қыркүйекте Мексиканың Тәуелсіздік соғысының басында ерлікпен жасағаны үшін танымал болды. Көтеріліс жақын маңдағы Долорес қаласында басталды, оны Пэньямода туған криолл діни қызметкері Мигель Идальго басқарды. Көп ұзамай ол Гуанахуато қаласына көшіп барды, онда испандықтар өздерін - көптеген күміс пен басқа байлықпен бірге - Альхондига де Гранадитас деп аталатын астық қоймасына бөгеді. Астық қоймасы тас қамал болған, оның қабырғалары биік, бірақ ағаш есігі жоқ. Испания әскерлерінің мылтығынан қорғану үшін арқасына ұзын, жалпақ тас байлап, Пипила катран мен от шамымен Альхондиганың есігіне барып, оны өртеп жіберді. Жаудың саны испандықтардан әлдеқайда көп болған көтерілісшілер қоймаға шабуыл жасап, барлық жауынгерлер мен азаматтық испан босқындарын өлтірді. Кейбір деректерде Пипила жалғыз емес, испандардан бостандық алу үшін күресуге дайын болған басқа да жергілікті кеншілермен бірге болған, бірақ бүгінгі күні Гуанахуатода айтылғандай, Пипила есікті бұзу үшін жалғыз тұрды.

El Pípila (ˈpipila) is the nickname of a local hero of the city of Guanajuato in Mexico. His real name was Juan José de los Reyes Martínez Amaro (1782–1863), son of Pedro Martínez and María Rufina Amaro. He married a woman named Maria Victoriana Bretadillo and had three children, Manuela, Doroteo and Francisca. Word for a hen turkey, it is said his nickname stands for his freckled face (similar to that of a turkey egg) or his laughter resembling the bird's peculiar gargle. Pípila was a miner. He came from the nearby town of San Miguel, now San Miguel de Allende, and worked in the Mellado mine. (The Rayas and Mellado mines were the first in Guanajuato, opened in 1558). Miners are of great importance in the state and city of Guanajuato, which was the largest exporter of silver in the world at the end of the 18th century. Silver and other minerals are still mined there today. Pípila, became famous for an act of heroism near the very beginning of the Mexican War of Independence, on 28 September 1810. The insurrection had begun in the nearby town of Dolores, led by Miguel Hidalgo, a criollo priest born in Pénjamo. He soon moved to the city of Guanajuato, Guanajuato, where the Spanish barricaded themselves–along with plenty of silver and other riches–in a grain warehouse known as the Alhóndiga de Granaditas. The granary was a stone fortress with high stone walls, but its wooden door proved to be a shortcoming. With a long, flat stone tied to his back to protect him from the muskets of the Spanish troops, Pípila carried tar and a torch to the door of the Alhóndiga and set it on fire. The insurgents–who far outnumbered the Spanish in the warehouse–stormed inside and killed all the soldiers and the civil Spanish refugees. Some accounts say that Pípila was not alone but went accompanied by other indigenous miners ready to fight for their freedom from the Spanish, but as the story is told today in Guanajuato, Pípila stood alone to break through the door.

Ескерткіш

Қаланың шетіндегі төбеде жалындаған отты көтеріп тұрған мықты адамның тас ескерткіші тұр. Ол көтерген от "бостандық отшаңы" деп аталады. Келушілер монументке жету және қайту үшін фуникулермен жүруге немесе жоғарғы жағына бірнеше тік баспалдақтардың бірімен жүруге болады. Ескерткіштің түбінде кең тас алаңшалар туристер мен жас ғашықтар жүретін көптеген камераларға көп орын береді. Ескерткіштің табанынан бүкіл Гуанахуато қаласының тамаша көрінісі ашылады. Бұл ескерткіш Мексиканың Гуанахуато, Гто, 36000-үйінде орналасқан.