Кіріспе

Илья Муромец, сондай-ақ The Sword and the Dragon (АҚШ) және The Epic Hero and the Beast (Ұлыбритания) деп аталады, 1956 жылы шыққан совет фантастика фильмінің режиссері Александр Птушко. Ол ертедегі орыс ауызша эпостық жырларына негізделген.

Сюжет

Орта ғасырдағы Ресейде қартайған алып боратыр Святогор жаңа боратырға тапсыру үшін өзінің семсерін кейбір саяхатшы паломшыларға береді. Святогор мен оның аты өлгенде тауға айналады. Бұл арада Азиялық пұттар, тугарлар жерді талан-таражға салып, тонап жатыр. Олар сақаллы, мықты Илья Муромец тұратын ауылға шабуыл жасап, оның болашақ әйелі Василисаны тұтқындап алады. Илья оны қорғай алмайды, өйткені бала кезінен бері аяғы жұмыс істемеген. Тугарлар ұстаған Мишатичка деген адам, егер олар оны аман қалдырса, оларға қызмет етуге өтініш білдіреді және олардың қос агенті болуға уәде береді. Қажылар Святогордың семсерін алып, Илья Муромецтың үйіне келіп, оның ауруын сиқырлы сусындармен және сиқырлы әнмен емдейді. Олар оған семсерді де береді. Кейіннен ол Киевті туғарлардан қорғау үшін отбасын тастап, эпикалық саяхатқа шығады. Осы мақсатта оған көрші (Микула Селянинович) үш күн ішінде сиқырлы түрде жылқыға айналатын төл береді. Ол орманды аралап өтіп бара жатқанда, оған Найтингейл деп аталатын қарақшы жынды қарсы шығады. Ол орманды кері қарай бөліп тастайтын қатты жел соғады. Осы арада, астана Киевте, княз Владимир "Асыл Күн" алдында Разумей есімді шаруаға рұқсатсыз ағаш кескені үшін сот қаралады. Разумейдің мақсаты - жауларға қарсы қару жасау екенін естіген Владимир оны босатқаннан кейін, жұмысты жалғастыру үшін ағашпен қамтамасыз етеді. Илья Киевке келіп, орман жындысын княз Владимирге ұсынады, ол оның іс-әрекеттеріне таңғалады. Илья басқа екі богарь Добрыня Никитич пен Алоша Поповичпен богарлар бауырластығының бір бөлігі болады. Қалаға тугар елшісі Идолишче Поганое, адам секілді үлкен цеппелин, үлкен жылжымалы платформаға келіп, князге он екі жыл бұрын алым төлеп, оларды құтқаратынын ескертеді. Илья елшіні қорлап жауап береді, Илья оған семсерін лақтырып жібергенде, оны елшінің құрсағына лақтырып, елші қашып бара жатқанда оны кесіп тастайды. Илья Киевтен шығып, Василисаны үш тугардың тұтқындағанын тауып, оны босатып жібереді. Бірнеше уақыттан кейін Ілия жүкті Василизадан шығып, Тургарлармен шайқасады. Кетіп бара жатқанда ол оған ержүрек жауынгерге айналатын Сокольничек (кішкентай сокольник) деп аталатын ұл тууын тілейді. Өкінішке қарай, Василисаны қайтадан тугарлар ұрлап алады. Мишатичка княздің маңызды кеңесшісі болып табылады және ол князды Ильяның өзіне адал емес екеніне сендіреді. Ілияны қамалдың тұмшасына қамап, онда он жыл бойы Мишатичканың тамағынан айырады. Никитич пен Поповичтің ашуы көтеріліп, княздің сарайынан кетеді. Мишатичка тұңғиық кілтін Калинге жіберуге тырысады, бірақ ол Разумейдің қолына түседі. Василизаның Тогар ханның тұтқынында болған кезінде Сокольничек есімді ұлы туады. Калин Сокольничекті өз ұлы ретінде асырап алады және оны күшті тугарлық жауынгер ретінде тәрбиелейді. Үлкен тугар әскері Киев қаласының сыртына қостарын тігеді. Қаланың аман қалуы үшін Калинге 700 арба алтын төлеп, өте үлкен төлем талап етеді. Илья босатылады, ол бұрын Василиза тоққан сиқырлы үстел матасымен қамтамасыз етілген тамақпен өмір сүрді. Мишатичка сатқынның тамырынан шығарылып, пішінде қайнатылуға бұйырады, ал Владимир барлық Рус жауынгерлерін тугарлар тобына қарсы шайқасқа жиналуға шақырады. Никитич пен Попович Ілияның босатылғанын естіп, Киевке оралды. Көмекке келудің баяу болуына байланысты, Илья жыртылған қаптар мен сынған арбаларды пайдаланып, Калинді алдап, барлық алтын сый ретінде төленгенін сезінуге тырысады. Жауынгерлер Қалинге қазынаны (өздерінің зергерлік бұйымдарын) бергеннен кейін, патша оған Ильяны да беруді талап етеді. Илья Киевке адамдарды жібереді, бірақ олар ешнәрсе алмай қайтпайды. Содан кейін Калин Ильяны әкелген жағдайда кетуге уәде береді. Илья өзін Калинге танытады, ол осы алдаудан қорланғандай сезінеді, Ильяны тұтқынға алады және Киевке шабуыл жасауға шешім қабылдайды; Илья қашып кетеді және Киевке қайта оралады. Жоғарыда айтылған барлық манипуляцияларды ескере отырып, Рус әскерлерінің келуі үшін жеткілікті уақыт өтті. Сокольничек қазір Ілиямен күресуге жіберілген күшті тугар жауынгері. Олар дуэльге түсіп жатқанда, Илья ұлының саусағындағы сақинаны көріп, оған өзінің шынайы мұрасын ашады. Ұятқа қалады, ол әкесі жағына қосылады және Василисаны, сондай-ақ Калин тұтқындаған барлық ресейліктерді босатуға барады. Никитич пен Попович бір-бір әскерді басқарады, Илья орталық әскерді тугарлар тобына қарай бастап барады, ал Владимир өзінің жеке күзетшісімен р�...

Өндіріс

Роджер Корман 1960-шы жылдардың басында АҚШ-та түсірілуі үшін фильмді қайта өңдеп, көптеген атауларды өзгертті: Ұры Найтингейл Жел Жынға айналды, Святогор Инвинкорға айналды, Жылан Гориных От Аждаһасы Зума деп аталды, Добринья Дурбарға айналды, ал Хан Халинге өзгертілді. Бұл нұсқада Майк Уоллес баяндаған, ал Шукур Бурхановтың (Халин) дауысын танымал актер Пол Фрис берген.

Танымал мәдениетте

Корманның редакциясы Mystery Science Theater 3000 эпизодында The Sword and the Dragon ретінде көрсетілген. MST3K тобы фильмнің шыққан елін Финляндия деп қате түсінді және эпизодты фин туралы әзіл-сықақпен толтырды.