Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тонганың дәстүрлі тоқыма киімі Таовала - тонгалық киімнің бір түрі, бұл белге оралған кілем, оны ерлер мен әйелдер барлық ресми жағдайларда киеді, батыс мәдениетіндегі ерлер үшін галстукке ұқсас. Та'овала Фиджи Лау аралдары мен Уоллис аралында жиі кездеседі. Бұл екі аймақ тағандықтардың үстемдігі мен мәдени таралуының ықпалында болған.
Tongan traditional woven garment
A taovala is an article of Tongan dress, a mat wrapped around the waist, worn by men and women, at all formal occasions, much like the tie for men in the Western culture. The ta'ovala is also commonly seen among the Fijian Lau Islands, and Wallis island, both regions once heavily influenced by Tongan hegemony and cultural diffusion.
Шығу тегі
Тонга жерінде айтылған аңыз бойынша, бірде тоңғалықтар Тои Тонғаға қайықпен келген. Олар қатты жол жүріп, киімдері, егер олар қалған болса, сыйлы емес еді. Олар қайықтың желкенін (полинезиялық желкендер де кілем) бөлшектеп, оны айналдыра орады. Патша олардың қымбат желкенін құрбандыққа шалуына қатты қуанғандықтан, осы киімді сол кезден бастап сарайлық киім ретінде қолдануға бұйырды. Тонга белбеуінің матысы, ықтимал, самоалық валатау немесе вала белбеу сияқты ортақ шығу тегі немесе илхам алады. Оны ораторлар, негізінен ұлдары (маная) және қыздары (таупу) мерекелік оқиғалар мен рәсімдерде жиі киеді.
According to a Tongan story, a group of Tongans once arrived by boat at the Tui Tonga. They had had a rough ride and their clothing, if any remained, was not respectable. They cut the sail of their boat (Polynesian sails are also mats) in pieces and wrapped them around. The king was so pleased by the sacrifice they had made to him of their expensive sail that he ordered this dress to be court dress from then on. The Tongan waist mat probably shares a common origin or inspiration as the Samoan valatau or vala waistband often donned by orators and chiefly sons (manaia) and daughters (taupou) on festive occasions and rituals.
Қолданылуы
Салоте Тупу ІІІ патшайым таоваланы мемлекеттік қызметкерлердің киім-кешегінің бір бөлігі болуға бұйырды. Сондықтан Тонгада ерлер үшін таоваланы қолдану өте кең таралған. Әйелдер үшін бұл аз таралған, өйткені олар квикиді артық көреді. Стандартты таовала - бұл формальды және жартылай формальды киімді жамбастың ортасына дейін жететін қысқа матрац. Ол белге оралып, қафамен байланады, бұл көбінесе өлген ата-бабаға тиесілі тоқыма кокос немесе адам шашынан жасалған дәстүрлі арқан. Той-томалақ, мейрам, той-томалақ сияқты мерекелік жағдайда киетін кілем әлдеқайда үлкен, жақсы тоқылған және әдемі безендірілген. Бұл та'оваланың жақсы нұсқасы нагафингафи деп аталады және ол Самоаның 'Ие Тогасына сәйкес келеді. Жеке нафингафидің құндылығы оның түсімен анықталады, ол оның жасына байланысты ақ түстен қалың қоңыр түске дейін немесе тіпті кофеге дейін болуы мүмкін; түсі неғұрлым қараңғы болса, жасы соғұрлым үлкен, ал жақсы кілемнің құны мен беделі соғұрлым жоғары болады. Сол сияқты, жерлеуге арналған таовала да үлкен кілем, бірақ әлдеқайда дөрекі және безендірілмеген, панданус жапырағының қатты жағымен тоқылған. Егер киген адам марқұмнан төмен болса, онда киетін кілем ескі, жақсы киінген және дененің жоғарғы бөлігін орауға және басын бүркеуге арналған. Ол неғұрлым ескі және жыртылған болса, соғұрлым жақсы. Бұл арнайы кілемдер құнды мұралық бұйымдар ретінде сақталады. Таовала - бұл әйелдер қолөнерін жасайтын коллоаның бір бөлігі. Кез келген әйел жасай алады. Егер қыздар үйде үйренбесе, онда мектепте оқытылады. Алайда соңғы кездері кейбір әйелдер қолөнерге маманданған және өз өнімдерін нарықта сата бастады.
Queen Salote Tupou III ordered the taovala to be part of the civil servants' uniform. The use of the taovala for men is therefore extremely common in Tonga. For women, it is somewhat less common, as they prefer a kiekie. The standard taovala, for formal and semi formal wear, is a short mat coming halfway up the thighs. It is wrapped around the waist and tied with a kafa, a traditional rope often made of woven coconut coir or human hair belonging to a deceased ancestor. The mat worn on festive occasions, such as to one's own wedding, is much larger, finely woven, and often very nicely decorated. This fine variant of ta'ovala is known as the ngafingafi, and corresponds to the 'Ie Tōga of the Samoans. The value of individual ngafingafi is determined by its colour, which may range from bleached white to a rich shade of tan or even coffee, depending on its age; the darker the colour, the greater the age, and the higher the value and prestige of the fine mat. Likewise, the taovala for a funeral is also a huge mat, but much coarser and undecorated, woven from the rougher side of the pandanus leaf. If the wearer is of an inferior rank to the deceased, then the mat to be donned would be old, well worn, and tied in such a way as to wrap around the upper body and veil the head. The older and more torn it is, the better. All these special mats are kept as precious heirlooms. Taovala are part of the koloa, the handicraft goods made by the women. Every woman can do it. If girls do not learn it at home, it will be taught at school. More recently, however, some women specialise in the handicraft and sell their products on the market.
Тарих
Батыс ықпалы пайда болғанға дейін ерлер жергілікті материалдан жасалған ұзын юбка киетін. Әйелдер дәстүрлі түрде екі кілемді, әрқайсысы бір шаршы метрге жуық, панданус пен гибискус жапырақтарын бірге тоқу арқылы жасалатын. XIX ғасырдың аяғында аралға христиан миссионерлері келіп, арал тұрғындарының кішіпейілділік туралы түсінігіне ықпал етті.
Before the advent of Western influence, the men wore a fringe skirt of native materials about long. Women traditionally wore two mats about a yard (metre) square each, made by weaving pandanus and hibiscus leaves together, Children were usually naked. The Christian missionaries who began arriving in the late 19th century influenced the islanders' notions of modesty.