Кіріспе
Годин-Тепе - Иранның батысындағы археологиялық сайт, Керманшах провинциясындағы Кангавар аңғарында орналасқан. Бұл жердің маңыздылығы оның ерте Месопотамия сауда желілеріндегі сауда заставасы ретінде атқаратын рөліне байланысты болуы мүмкін.
Тарих
Годиннің тұрып жатқандығы туралы ең алғашқы деректер XI-VII дәуірлерге жатады, олар ерте және орта халколит дәуірлеріне жатады. Бұл жерде б.з.д.
Сех Габи
Годиннің стратиграфиясы терең болғандықтан, жақын маңдағы Сех Габидің де осыған ұқсас жерін зерттеу керек деп шешті. Сех-Габи Годин-Тепеден солтүстік-шығысқа қарай 6 км жерде, Кангавар аңғарында орналасқан. Ондағы терең жерлерге жету оңайырақ болды. Бастапқыда Годиндегі қазба жұмыстары ІІ деңгейге шоғырландырылды (б.з.д. V ғасырдан (шамамен б.з.д. 3200-3000), бірақ неолиттен халколитке көшу негізінен Сех Габиде зерттелді. Ең ерте кездескен қыш бұйымдары боялған қыш салт-дәстүрлері, соның ішінде Халаф мәдениетінің қыш бұйымдарына қатысты J ware (Godin pre XI) болды. Далма (Далма Тепе) (Годин XI/X) көркем бұйымдары Годиннің солтүстігіндегі таулы аймақтардағы, әсіресе Урмия көлі аймағындағы қыш ыдыс салт-дәстүрлеріне өте ұқсас. Надали Бейгі (Над Али Бейгі) - осы Кангавар аймағындағы Годиннің солтүстік-батысында орналасқан тағы бір тарихқа дейінгі орын. Сондай-ақ, онда Далма керамикасы бар.
VIII деңгей
VIII деңгей 42004000 жылы, Терминал Убайд кезеңінің замандасы. Митчелл Ротманның айтуынша, осы уақытта, соңғы халколит 1 кезеңінде (LC 1) аймақта металдар мен асыл немесе жартылай асыл тастар саудасы үшін кейбір елеулі сауда желілері пайда болды. "Годин VIII, LC 1 кезінде осы тауарлардың қозғалысының нақты өсуі бүкіл аймақта айқын көрінеді. Мысалы, Лапис лазули, жартылай бағалы көк тас, табиғи түрде тек Ауғанстанның солтүстік-шығысындағы Бадакшан аймағында кездесетінін білетін, LC1 сайттарында едәуір мөлшерде пайда бола бастады (Герман 1968). Осылайша Годин-Тепедің маңыздылығы оның шығыстан, тіпті Ауғанстаннан Месопотамияның су тасқынынан басталған саудаға қызмет еткеніне байланысты болуы мүмкін. Мысалы, лазурит Афғанстанның Бадахшан аймағынан Месопотамияға әкелінді.
"During the time of Godin VIII, the LC 1, a real increase in the movement of these goods is evident across the region. For example, lapis lazuli, a semi precious blue stone known to occur naturally only in the Badakshan area of northeastern Afghanistan, began to appear in LC1 sites in significant amounts (Herman 1968)." Thus, the importance of Godin Tepe may have been due to its position serving the early trade from the east, from as far as Afghanistan, and to the Mesopotamian flood plain. For example, lapis lazuli was brought from Badakhshan in Afghanistan to Mesopotamia.
VI/V деңгейі
1973 жылғы науқан кезінде V деңгей цитадельден терең кесу арқылы қазылған. Бұл қала б.з.д. V деңгейдің соңында есеп айырысу реті бойынша айқын саңылау пайда болды. Өрт белгілері бар, мысалы, 22 бөлмедегі шатыр күйді. Үйлер әдетте жақсы сақталған және көптеген артефактілер бар, бірақ қымбат металдан жасалған заттар жетіспейді. Археологиялық деректер елді мекен тез арада, бірақ тәртіпті түрде тасталып кеткен деген пікірді қолдайды. Осыдан сәл бұрын, VI деңгейдің соңғы кезеңдерінде "Овалдық қоршау" деп аталатын үлкен сәулеттік нысан ашылды. V деңгейдегі қыш бұйымдары Урук мәдениетінің әсерін көрсетеді, Суза, Урук (IV) және Ниппурда параллельдер бар. Дегенмен, Ниппурдан белгілі типтік Джемдет Наср биік сақтау ыдыстары мен Уруктың бұрышты сақиналары жоқ. Куйлер Янг осы кезеңде Сузадан келген саудагерлер құрған Элам сауда орындарының бар екенін айтты. V деңгейінде 13 мөр басылған және екі цилиндрлі мөр табылды. Мөрлердің бедерлері Урук, Суза және Хузестанның басқа да жерлерімен паралельді көрсетеді. Олардың кейбіреулері бұрғылау тесіктерімен безендірілген. Кейде оларды қатайту арқылы өңделген стеатит шикізат ретінде пайдаланылған. V деңгейінде 43 балшық тақташа табылды, оның 27-сі бір бөлікте сақталған. Олар негізінен Иранның батысы мен Месопотамиядағы уақытша прото-эламдық және уруктық кезеңдерінде табылған сияқты есептерді қамтиды.
Алғашқы шарап жасау
31002900 жылынан бастап керамикадан табылған шарап пен сыраның іздері және Хаджжи Фируз Тепедегі табылған заттар Загрос тауларында бұл сусындардың ерте өндірілуіне дәлел болып табылады. Кейбір КураАракс мәдениетінің ыдыс сынықтары шарап жасаумен байланысты көрінеді.
IV деңгей
IV деңгей (30002650 б.з.д.) - солтүстік Яник мәдениетінің (немесе "Транскавказдық ерте қола I мәдениетінің", сондай-ақ КураАракс мәдениетінің) "жаулауы", Иранның Урмия көліне жақын Яник Тепеден жақсы танымал. (Солған қарамастан, басқа да Kura Araxes қыш құмырасы б.з.д. Бұл кезеңдегі жалғыз елеулі сәулет қалдықтары бірнеше пластмасса ошақтардан тұрады. Т. Куйлер Янг-младший IV деңгейге арналған қыш бұйымдарының үш негізгі тобын анықтады. Осы топтардың екеуі Транскавказ ерте қола дәуірі мәдениетіне жатады. Осы топтардың бірі екі түрлі, ірі қара шөппен қаталған, ірі қара бұйымдарды қамтиды. Бұл типтердің бірі - көбінесе ыдыстардың ішкі және сыртқы бетінде қарама-қарсы түстермен көк-қара боялған бетімен сипатталады. Бұл ірі бұйымдар тек табақтар үшін ғана пайдаланылған. Бұрандалған және кесілген үлгілермен безендірілген конустық ыдыстар кең таралған; кесілген үлгілер кейде ақшыл пастамен толтырылады. Қиыр бұйымдардың екінші түрі ашық түсті, көбінесе қоңыр немесе қызғылт түсті. Ыдыстардың бетін шағылған немесе жай ғана. Қасықпен қатар, шеттері шығыңқы, мойындары қуыс немесе ойылған ыдыстар да бар. Годин-Тепеде табылған Транскавказ керамикасының екінші тобы кәдімгі керамика болып саналды. Бұл топтың матасы орташа ұсақ шайырмен қатаңдатылған және жақсы отталмаған. Бұл топтағы қыш бұйымдарының түстері қарапайым бұйымдар сияқты. Беттері өте жақсы жылтыратылған, бірақ іштері ашық, сырты қараңғы ыдыстар басым. Формалар толығымен тостағаннан тұрады, оның ішінде ойық мойын түрлері. Қалған бұйымдардағы сәндік стиль мен техника бұрынғыға ұқсас, бірақ кесінділер аз кездеседі.
III деңгей
III деңгей (б.з.д. 26001500/1400 жж.) Сузамен және Луристанның көп бөлігімен байланыстарды көрсетеді және ол Элам конфедерациясына тиесілі деп болжанады. Лагашқа керамикалық байланыс орнатылған, бұл осы қабаттың хронологиясына әсер етуі мүмкін. 1400 жылы Годин-Тепе қаңырап бос қалды.
ІІ деңгей
ІІ деңгейді бір құрылым, қамалдан жасалған, саз кірпішпен қоршалған сәулеттік кешен (133 м х 55 м) құрайды. Бағаналы залдар кейінгі парсы залдарының (Пасаргадай, Суза, Персеполис) сәулет дәстүріне сәйкес келеді, олар алғаш рет Хасанлуда (V) тіркелген. II деңгейлі қыш бұйымдары (тек дөңгелекті микасты буфферлер) темір дәуіріне жататын Баба Жан Тепе (I), Джаме Шуран (IIa), Тепе Нуш и Ян және Пасаргада сияқты жерлермен тығыз байланысты. Годин б.з.б. VI ғасырда қайтадан тасталды, мүмкін Ұлы Кирдің (б.з.б. 550 ж.) (Браун 1990) кеңеюінің нәтижесінде немесе күту нәтижесінде немесе Ассирия құлдырауынан кейін әлеуметтік қабатталу мен екінші мемлекеттік қалыптастыру процесінің үзілуі салдарынан.
I деңгей
Исламның соңғы кезеңіндегі ғибадат орны (б.з.б.
Қазба жұмыстары
1961 жылы ашылған бұл жерді 1965 жылдан 1973 жылға дейін Т. Куйлер Янг-младший бастаған және Корольдік Онтарио мұражайы (Торонто, Канада) демеушілігімен Канада экспедициясы қазып шығарды.