Кіріспе
Неміс жазушысы, тарихшысы және философы Кристиан Генрих Артур Дрюс (1 қараша 1865 жыл - 15 шілде 1935 жыл) - неміс жазушысы, тарихшысы, философы және неміс монисттік ой-пікірінің маңызды өкілі. Ол қазіргі Германияның Холштейн штатындағы Уэтерсен қаласында дүниеге келген.
Christian Heinrich Arthur Drews (; 1 November 1865 – 15 July 1935) was a German writer, historian, philosopher, and important representative of German monist thought. He was born in Uetersen, Holstein, in present day Germany.
Өмірбаян
Дрюс Карлсруэдегі Техникалық жоғары мектепте философия және неміс тілі профессоры болды. Өзінің еңбек жолы барысында философия, діндер және мифология тарихына қатысты көптеген еңбектер жазды. Ол Эдуард фон Хартманның шәкірті болды, ол шындық - "білімсіз әлем рухы" деп мәлімдеді, бұл тарихта діндер мен философтардың санасында сананың қалыптасуы арқылы да көрініс тапты. Дрюс көбінесе дін туралы өзінің дәстүрлі емес идеялары мен Ницшеге шабуыл жасауы және Вагнерді жалынды қолдауымен айтыс-тартысқа ұшырады. Ол өзінің "Христос мифы" (1909) атты кітабымен халықаралық танымалдыққа ие болды. "Христос мифы" туғызған халықаралық дау-дамай Дрюс өмір бойы иудаизм мен христиан діндерін тастауды жақтаған, ол екеуін де ежелгі дәуірдегі ежелгі сенімдерге негізделген және діни дуализммен қалыптасқан деп санайтын. Ол монизм мен неміс идеализміне негізделген сенімнің жаңаруын [Glaubenserneuerung] шақырды. Ол шынайы дінді, тіпті егер ол протестанттық либералды теологтар айтқандай, тарихи Исаның "бірден-бір және ұлы тұлғасына" табынуға негізделген болса да, жеке тұлғаны құлшылық етуге дейін азайтуға болмайды деп мәлімдеді. Ол 19-ғасырдағы романтизмнің алға қойған Ұлы адам теориясының тарихқа бейімделуі ғана деп дәлелдеді. Дрюс қарсылық білдіруші ретінде қарастырылды. Көптеген неміс академиктері оның "дилетантизмін" (abweichungen von der communis opinio, яғни "жалпы пікірлерден ауытқу") қабылдамады. Дрюс реформатор болды және өмір бойы діни белсенділікпен айналысты. Ол өзінің соңғы жылдары еркін дін қозғалысының ғибадат етудің либералды түріне шабыт беру әрекетіне куә болды және оған қатысты. Бұл оның неміс сенім қозғалысынан айырылу себебі болды, бұл неміс сенімінің оянуын (жетістіксіз) ынталандыруға тырысқан іс-шара, индуистік асқынулары бар ұлттық және нәсілшіл сенімнің ерекше түрі - ол өзінің соңғы кітабында түсіндірілген элиталық неміс идеализмінен алыс. Неміс діні (Deutsche Religion, 1935) ол христиандықты және оның бастапқы ырым-жырымдарын алмастырады деп үміттенген. Кейіннен Дрюс осы тақырыпқа қайта оралды Исаның тарихилығын жоққа шығару өткенде және қазіргі уақытта (1926), бұл Исаның тарихилығын жоққа шығаратын шамамен 35 басты адамның тарихи шолуы, ол 1780-1926 жылдар аралығын қамтиды.
Әсерлер
Дрюс өмір сүрген кезде Германия саяси және мәдени жағынан да дүрбелең кезеңдерден өтіп жатты. Фридрих Ницше белгілі мәдени тұлғаға айналды, ал Ричард Вагнер өте даулы тұлға болды. Ницше христиан дінін және оның моральдық ұстанымдарын қатты сынға алды, ол оларды әлсіздік пен өлімді дәріптеу деп санады. Бастапқыда ол Вагнердің досы және құрметті адамы болды, бірақ көп ұзамай өзінің бұрынғы досына қарсы шығып, наразы сыншы болды. Ол Вагнерді антисемиттік христиандыққа айналуы және ортағасырлық сағаларды және рухани пәктікті құрып, құрып бара жатқан мәдениеттің белгісі ретінде дәріптеуі үшін айыптайды. Ол Вагнердің "тұрақты әуені" тек театралды кейіпке айналдырады және Дионистің өмірлік күшін нығайтуға қарсы келеді деп болжады. Ницше Вагнердің өнері германдық емес, Италияның Рим католиктік дініне жақын деп мәлімдеді. Ницше Вагнердің идеяларын қызу сынға алды, ол Ницше против Вагнерде егжей-тегжейлі баяндалған. Дрюс Вагнердің берік қолдаушысы болды және Вагнердің діни және ұлтшылдық идеялары туралы көптеген кітаптар мен мақалалар жазды, оларды кейбір ғалымдар әлі күнге дейін осы тақырыптағы маңызды еңбектер деп санайды. Ол сонымен қатар өмір бойы христиан діні мен христиандық моральды сынға алған Ницшеге сын айтты. Дрюс Ницшеге тыйылмайтын индивидуализмнің елшісі болғаны үшін айып тақты - бұл Дрюсті неміс мекемелерінде ыңғайсыз жағдайға келтірді. Оның сын-пікірлерін академиктер де, жалпы неміс қоғамы да жақсы қабылдамады, өйткені Ницше ұлттық тұлғаға айналды. 1904 жылы Дрюс Мюнхенде Ницше философиясы туралы сын лекция оқыды. "[Ницше] адамгершілікке жол бермеуді мақсат етпейді, тек жеке адамға өз өсиеттерін таңдайтын сыртқы адамгершілікке ғана, ал бұл өзін-өзі ыдырау мен бағындыруға әкеледі. Ол осы ескі моральдық жаудың өзіне қарсы жеке ерік-жігерден туындайтын және оның табиғатына сәйкес келетін жаңа моральдық нормалар енгізгісі келеді". Дрюс Ницшеге философиялық сын-пікірін Ницше аль Антиподы Вагнерс, 1919 жылы жалғастырды. 1931 жылы Вагнер туралы кітабы Ницше мен Вагнер туралы қосымшамен шықты, ол үшін Бернхард Хофферс Дрюстің көптеген көзқарастары кейіннен Вагнер туралы стандартты стипендиямен қарыз алынғанын, оған кредит бермегенін мәлімдеді. Дрюс Ницшеге қатысты соңғы ашық сын-пікірін өзінің "Ницше - философ национал-социализм" мақаласында айтты. "Ницше, ұлттық социализм философы ма?" журналында No. 4 (1934: 172 79). Дрюс Ницшеге философиялық негізде тағы да шабуыл жасады, бұл нацистердің Ницшеге өз үгіт-насихаттарына қатысуға тырысуына тікелей қарсылық білдірді және мүмкін болатын салдарларға алаңдамады. Вулфанг Мюллер Лаутер Ницшемен тәжірибеде Дрюсті келтіреді: Ницшеде ұлттық жанашырлық та, әлеуметтік сана да жоқ [Дрюс мәлімдеді]. Ницше, керісінше, әсіресе Ричард Вагнермен қарым-қатынасын үзгеннен кейін, немістердің барлық нәрселерінің жауы; ол "жақсы еуропалық" құруды қолдайды және тіпті яһудилерге барлық халықтарды жоюда жетекші рөлді беруді ұсынады. Сонымен қатар, ол жеке тұлға, "Ұлттық социалистік кредо: "жеке пайдалылығынан ұжымдық" деген түсініксіз. Осылардың бәрінен кейін Ницше Ұлттық социализмнің философы ретінде құрметке ие болғаны сенбейтін сияқты, өйткені ол барлық жағынан Ұлттық социализмнің қарама-қарсысын уағыздайды", - деп бірнеше шашыраңқы сөздерді бір жағына қалдырамыз. Мұндай құрметке ие болудың басты себебі - Ницше туралы сөйлейтін адамдардың көпшілігі оның философиясының торттарынан "тұншықты" ғана жинап алады және оның афористік стиліне байланысты оның бүкіл ойларының үйлесімділігі туралы нақты түсінік жоқ. [Арғымақ қосылды]
Эдуард фон Хартман
Кант философиясының абстрактілік рационалдылығына қанағаттанбаған Дрюс дінге тартылды, бірақ христиан дінінің рухани құрғақтығы (геистік Дюрер) деп санаған нәрсеге ұшырады. Дрюс Берлинде философия профессоры Эдуард фон Хартманның (1842-1906) мононизмінде өз зәкірін тапты. Хартманн Шопенгауэрдің және оның пессимизміне қатты әсер еткен және Дарвинизм мен тарихты қабылдады. Хартман өзінің "Бес саналының философиясы" атты еңбегін 1869 жылы жариялады. Беймәлім ақыл-ойы (das Unbewusstsein) ұғымы түпкілікті шындықтың жаңа түрі болды, Абсолют немесе Гейст немесе Гегельдің әлем рухы, пантеизмді рационалдық идеализммен (ерік пен ақыл-ойының қос атрибутымен) біріктірді. Оның пікірінше, адам ақыл-ойы осы санасыз шындықтан бөлек емес, бірақ ол өзін-өзі тануға (Selbstbewusstsein) жақындаған кезде, әсіресе философиялық қоғамдастық пікірінде. Дрюс өзінің көзқарасын "Диниет ретінде өзін-өзі тану: философиялық зерттеу" ("Диниет ретінде өзін-өзі тану: Діннің мәніне философиялық зерттеу", 1906) деген еңбегінде кеңейтті. Мәтінде діндер - санасызның саналы көрінісі, философия мен дін ақырында бірігуі мүмкін екені айтылған. Абсолюттік Рух басқа жеке тұлға емес еді, және Хартман мен Дрюс кез келген жеке Құдай мен ақыл-ой материясының дуализмі туралы идеяны қабылдамады.
Либералды теологияны сынға алу
Дрюс академиялық либералды теологтардың "қате тарихи әдісі" деп атаған нәрсеге қатты сыншы болды. Оның яһуди діні мен христиан дінін сынға алған басты себебі - олардың көне, ескірген мифтері ескірген, ал "олардың түсініктері қазіргі ғылыми дәуірде біздің ой-өрісімізге жат". Ол Исаға қатысты романтизмнің тұлғалық табынуына қарсы болды. Ол Альберт Швейцер сияқты либералды теологтардың тарихи Исаны бірегей тұлға ретінде құдайландыруға тырысуын қабылдамады, бұл оның айтуынша, "Ұлы адам теориясы" тарихи теология мектебінің ғалымдарымен қазіргі заманғы манипуляцияларға ұшырады. Бұл көзқарасты Швейцердің өзі өзінің "Тарихи Исаны іздеу" (1906) атты кітабында Германиядағы тарихи сынды қарастырған кезде алға тартқан болатын. Дини көзқарас ретінде дін: философиялық зерттеу діннің мәні туралы (Дини көзқарас ретінде дін: діннің мәні туралы философиялық зерттеу, 1906) Дрюс өз философиялық көзқарасы арқылы дін құбылысын адамзат санасы арқылы Құдайдың өзін-өзі тану ретінде көрді. "Құдай адамдары" Георг Фридрих Гегельдің "Әлем рухы" адаптациясы "Құдай адамзаты"мен ауыстырылуы керек еді. "Күшті тұлға" кітабы, с. 12 "Евангелиелердің куәлігі", IV бөлім, II миф Христос, Дрюс христиан дінінің таралуының қайнар көзі ахумандық Исаның тұлғалық күші бола алмайды деп дәлелдейді: [Біріншіден, Дюпуидің сөздерін келтіріп] Әр адам өз химерасы үшін күреседі, бірақ тарих үшін емес, дін мәселесінде көптеген ұрпақтардың сенімі өздерінің сеніміне ғана дәлелдейді. Олар: "Бізде (Құдайдың игілігі мен сәлемі бар)!" - деп, ақиқатты жария етеді. [Христос культі Митра культін жеке басының күшінен басқа себептермен алмастырды] Парсы Митрасы Исаның жанында өте көлеңкелі форма болды, ол жүрекке, әсіресе әйелдерге, мүгедектерге және әлсіздерге, оның адамдық ерекшеліктері мен оның өлімінің әсерлі сипаттамасына жақын болды. Бірақ бұл ең көп дегенде нақты идеяның рухани күресте жеңіске жету мүмкіндігі абстрактілірек екенін көрсетеді; бұл идеяның тарихи шындыққа қатысты ештеңе дәлелденбейді. Тарихтан білгеніміздей, Митраның ең құлшынысты ізбасарларының бірі император Юлианның Парсы соғысында қаза табуы сияқты саяси сипаттағы сыртқы және кездейсоқ себептер христиан дінінің митраизмді жеңуіне себеп болды. Ол өз пікірін дін туралы өте айқын түрде баяндап берді "Идея және тұлға: діни дағдарысты реттеу" кітабы, Ch. 14 "Жершілердің куәлігі" және "Христос туралы аңыз" кітабының IV бөлімі. Дрюс адамзат қазіргі заманды "болашақтағы ежелгі дәуірлердегі ырым-жырымдар" деп атаған нәрсеге бұғаулап қоюға жол бере алмайтынын мәлімдеді. Ол болашақ дін деп атаған нәрсені атап өтті, ол Гегельдің Құдай ретінде жариялаған Дүниежүзілік рухты (гейт) мойындауы керек деп айтты. Бұл Құдай тарихта өзін-өзі танытады. Ол "үлкен тұлғаларға" табынуды арам ой деп қабылдады; жеке адамдарды енді құдайлар ретінде, сондай-ақ құдайлықтардың ашылушылары мен оракулдары ретінде қарастыруға болмайды. Исаның тарихи тұжырымдамасы біздің заманымыздың діни санасын қанағаттандыра алмайды. Ол ескірген. [Адамзаттың] тек қана христиан дінінің шығу тегі туралы геоцентрикалық және антропоцентрикалық көзқараспен ғана емес, сонымен қатар шіркеулік христологияның ырым-жырымдық табиғаты арқылы көрді. Қазіргі заманғы адамзаттың міндеті - қайтадан құдайлық құтқарылу идеясын жалпыға таныту немесе құдайлық адам идеясын құдайлық адам идеясына кеңейту. Бұл белгілі бір мағынада христиан дінінің және оның көптеген "құдай адамдарына" қайта оралады, олар бір шындық пен оның рухани табиғаты туралы идеямен толтырылған, әртүрлі адамдар оған тек моди, құбылыс немесе аян ретінде ғана қатысты, әлемнің құдайлық бақылауына, сондықтан оның ұтымдылығы мен жақсылығына сенім артады. Осылайша адам өзіне, өзінің құдайлық табиғатына, болмыстың ұтымдылығына сенім артады; ол өзін құтқаруға қабілетті, демек, ол арадашысыз, тек өзінің құдайлық табиғаты есебінен Болашақтың діні не өзімнің құдайлық табиғатына сену болады, не оған ешқандай Мәсіх қажет болмайды, және діннің Иса Мәсіхтің тарихи табиғатын жоққаруға байланысты жойылуы мүмкін екендігіне алаңдаудың негізі жоқ. Ол діни сананы күмәнді тарихи балластпен жүктейді; ол өткенге қазіргі діни өмірге билік береді және адамдардың өздерінің Монисттік діни қағидаларының нақты салдарын анықтауына кедергі жасайды. Сондықтан мен Исаның тарихи шындыққа сенуін діни прогресске басты кедергі деп санаймын [Гегельге жүгінудің қажеті жоқ], оған осы жоғарыдағы тарихты жоғар...
He had been outspoken in presenting his views on religion with extreme clarity in Idea and Personality: Settlement of the Religious Crisis, Ch. 14 of The Witness of the Gospels, and Part IV of Christ Myth II. Drews asserted that mankind cannot let the present be still shackled by what he called "past superstitions of ancient times". He outlined what he called the religion of the future, which he said must acknowledge the World Spirit (geist) proclaimed by Hegel as God mankind, which is God manifesting himself through history with human actors and oracles who are merely major agents. The cult of "great personalities" he dismissed as an illusion; individuals could no longer be seen as godmen, just as revealers and oracles of the divinity. <blockquote>The purely historical conception of Jesus cannot satisfy the religious consciousness of our age. [It is] obsolete. [Humanity] has not merely broken with the geocentric and anthropocentric view of the origin of Christianity, but has seen through the superstitious nature of ecclesiastical Christology. Modern humanity has, therefore, the task of again universalising the idea of divine redemption, or enlarging the idea of a god man to the idea of a god humanity
[It] returns in a certain sense to pre Christian religion and its numerous "god men," filled with the idea of the one reality and its spiritual nature, to which the various individuals are related only as modi, phenomena, or'revelations, confiding in the divine control of the world, and therefore in its rationality and goodness Thus man secures a faith in himself, in the divine nature of his being, in the rationality of existence; thus he is placed in a position to save himself, without a mediator, simply on account of his own divine nature The religion of the future will either be a belief in the divine nature of the self, or will be nothing no Christ is needed for it, and there is no ground for concern that religion may perish with the denial of the historicity of Jesus
[The belief in Christ"] is not only superfluous, but mischievous. It loads the religious consciousness with doubtful historical ballast; it grants the past an authority over the religious life of the present, and it prevents men from deducing the real consequences of their Monistic religious principles. Hence I insist that the belief in the historical reality of Jesus is the chief obstacle to religious progress
[No need to appeal to Hegel] to whom this high appreciation of the present above history may be traced, as well as this vindication of "personalities of world history." The great personality has clearly a value even in our own view: in it the unity of God and man, the God mankind, attains a clearer expression. It serves as proof to the religious consciousness that God raises up the right man at the right time. It reveals the living connection of the common individual life with the universal spiritual life. The divinity lives in history, and reveals itself therein. History is, in union with nature, the sole place of divine activity one continuous stream of divine activity flows through time To bind up religion with history, as modern theologians do, and to represent an historical religion as the need of modern man, is no proof of insight, but of a determination to recognise the Christian religion alone. One of Drews's concerns was about restoring the authenticity of religion in mankind. Both William Benjamin Smith and Arthur Drews denied the historicity of Jesus Christ, but, unlike most exponents of the myth thesis, they were dedicated theists who thought that by purging religion of all its legendary accretions, they were providing an important cleanup service and equipping it with the tools to efficiently withstand the onslaught of modern materialism. Drews felt an urgent need to reform the structure of established religion, free it from its attachment to the primitive features of the early mythical Christianity. In Christ Myth II he glorifies the greatness of the German mind and complains: "How, then, can we be asked to admit that the salvation of modern times depends on a belief that has, in the Churches, degenerated into a stupid superstition? Why, then, should we be compelled to take our religious possessions from the past? Are the ideas of a remote age and a degenerate culture to keep us under their power for ever?" Drews's books were released during a phase of profound turmoil in Germany and a restructuring of its religious scene. Repeatedly, Drews came back to the same theme of reform and started thinking about the nature of religion in the future.
Дін еркіндігі қозғалысы
Дрюс өз идеяларын көпшілікке жеткізуден тартынбайтын ғалымдар мен зиялылардың бірі болды, әсіресе, егер бұл христиан шіркеулерінің ықпалына қарсы тұру үшін болса. Ол діни белсенді, көпшілік алаңына шығып, өз көзқарасын қорғап, көпшілікке сөйлеуге дайын еді. Дрюс басқа да көптеген неміспен бірге бүкіл өмірін діннің жаңартылуына арнады. Германияда қоғамдық мәселелерді, соның ішінде дінді де қамтыған түрлі қауымдастықтар құруға деген құштарлық кең етек алды. Германияда қалыптасқан шіркеулермен қатар, дінге еркін көзқараспен қараған бірнеше маңызды қозғалыстар пайда болды. 1859 жылы Германияда еркін діндер қауымдастығы (Bund Freireligiöser Gemeinden Deutschlands) құрылды. Одан кейін 1881 жылы Германия еркін ойлаушылар қауымдастығы (Deutscher Freidenkerbund), ал 1906 жылы Германия монистер қауымдастығы (Deutscher Monistenbund) құрылды. Дрюс еркін дін қозғалысының (Freireligiöse Bewegung) бір бөлігі болған еркін дін қауымдастығы мен монист қауымдастығына қатысты. Сонымен қатар, Дрюс 1909 жылы құрылған жаңа "Иілімсіз комитет" (Komitee Konfessionslos) мүшесі болды, 1912 жылы оның президенті болды. Комитет 1905 жылы құрылғаннан бері басқа шіркеулердің құлдырау мүшелерін, сондай-ақ ғалымдарды, академиялық тұлғаларды және мәдени атақтыларды тарту үшін өте табысты болған Church Exist Movement [Kirchenaustrittsbewegung] қозғалысын қолдады. 1924 жылы Карлсруэдегі еркін дін қоғамының басшысы болған Дрюс оңтүстік-батыстағы басқа бірнеше қоғамдарға қосылып, оңтүстік-батыстағы еркін дін қауымдастығын құрды.
Вёлькиш қозғалысы
Діни ағымдарға қарсылық ретінде діни емес мәдени ағым белгілі бір серпінге ие болды: 1850-ші жылдардың романтикалық қозғалысына жататын Völkische Bewegung (Völkish қозғалысы), бұл кезде неміс революциялық қозғалыс Бисмарктың келуімен талқандалды. Уве Пушнер бұл қозғалыстың әйгілі тарихшысы. Бұл қозғалыстың халықтық негізі болды және әртүрлі элементтерді біріктірді: экстремалды ұлтшылдық, христиандыққа қарсылық, мифтік тевтондық өткенге құрмет, расизм, антисемитизм және германдық пұтқа табынушылықтың қайта жаңғыруы. Бұл үрдіс Хьюберт Канчик пен Уве Пушнердің "Антисемитизм, пагандық, халықтық дін" (Антисемитизм, пагандық және халықтық дін, 2004) және Стефан Бройердің "Германиядағы халықтық қоғамдар" (Die Völkischen in Deutschland, 2008) кітаптарында сипатталған. Вёлькиш қозғалысы идеология жағынан национал-социализмнен ерекшеленсе де, Уве Пушнер екі қозғалыстың үлкен ұқсастықтары бар екенін және Вёлькиш нацистік партияның сәттілігіне елеулі үлес қосқанын атап өтті.
Неміс нәсілінің жоғарылығы туралы жаңа миф
Дрюс философ және философия тарихшысы болды, ол өзінің идеалистік монизмнің брендін насихаттау үшін прозелитизмге ұмтылды. Оның дінге және мифологияға деген қызығушылығы оны әлеуметтік-мәдени нанымдардың діни "мысалы" үшін сезімтал етті. Романтикалық скандинавтық мистика 19-ғасырдағы неміс элитасының арасында кең тараған қызығушылыққа айналды, мысалы Ричард Вагнер және қазіргі заманғы суретшілер, тарихшылар мен жазушылар. Бұл оқиғалар Дрюстың назарын Солтүстік Еуропада кең тараған тевтондық ағымның ежелгі наным-сенімдеріне аударды. Дрюс ертедегі христиандықта жеңілген және қысымға ұшыраған ел үшін қайта туу мен өзгеруді уәде ететін дінді (Құдай Патшалығының келуін жариялап), ежелгі басып алынған Палестина еврейлеріне үміт беретін ұлттық аңыздың құрылуын (мессиандық басшы мен азат етушінің күтімі) көрді. Яһудилер Палестина өзінің өлім мен қайта туындысы арқылы өтеді деп күтті. Германияда өрлеу кезінде нацистік партия өзінің идеологиясына жоғары білімді көркемдік және әдеби элитаның ескі тевтондық мистицизмін қосты, ал оның пропагандасы оны квази-діндік реңктермен германдық арийдік үстемдіктің шикі, танымал жаппай мифологиясына айналдырды, бұл германдық неопаганизм деп аталатын шеткі дамуды ынталандырды. Қартайған және өлімге жақын Дрюс ерте христиан дінінің қазіргі ұлттық социалистік мистикамен теориялық параллеліне таң қалды, бұл қанауланған мемлекеттен ұлттық қайта туу мен өзгерудің уәдесі және жаңа харизматикалық азаттықшының басшылығымен жеңілген елге жаңа үміт, бұл оның неміс монист идеализміне негізделген болашақ дін туралы өз түсінігімен үндесті.
Неміс ұлтшылдығы және христиан дінінен бас тарту
Нацистік партияның елге үгіт-насихат жасауымен, Дрюстің соңғы теологиялық жазбаларындағы тілі ежелгі Таяу Шығыстың халқына қарсылық білдіру арқылы даңқталған немісдік тұжырымдамаларына көбірек назар аударды, олардың мәдениеттері грек-рим классицизмін (оның ішінде Дрюстің сүйікті Плотин), сонымен қатар христиан дінін де құнсыздандырды және шетелдік нәсілдер деп атады. Дрюс санасыз әлем рухы Жерорта теңізінен Германияға көшіп келгеніне және философтың да онымен бірге кетуге мәжбүр болғанына сенімді болды. Германияда ұлттық қайта туу мен болашаққа деген үмітпен байланысты болған Дрюс неміс ұлтшылдығы тақырыбында ізгі хабарды жариялай бастады, оны христиандыққа қарсы тағы бір дәлел ретінде қолданады. Ол былай деп жазды: "Біздің діндеріміз неміс, римдіктер емес, [соған сенушілер] біздің Киелі кітапқа және оның білімдеріне деген сенімдеріміздің берік негізіне негізделген. Исаның скандинавтық шығу тегі бар деп ойлауға ешқандай негіз жоқ. [Бірақ Исаның шығу тегі туралы мәселе Дрюс үшін екінші орында] [Білімге сенушілер үшін Палестина - "Қасиетті жер", ал еркін дінге сенушілер үшін Германия - "Қасиетті жер". [Германиялық] арий ретінде, негізінен монист, (пантеист), [дуалистік мәсіхшілерге қарама-қайшы. Бұл - біздің неміс халқымыздың мән-мағынасының көрінісі. Дрюс христиан дінін қарсы күресте мононизмді жүйелі түрде қолданды. Дрюс діни еркіндікті "неміс халқының болмысының көрінісі" деп түйді. Өзінің жеке мүддесі үшін ұлттық қызулықтың барлық құрал-жабдықтарын пайдаланып, Дрюс өзінің биік идеалдарын әлі де қолдады, бірақ қазір ол неміс монолистік идеализмі түрінде болды.
Drews systematically used monism in his battle against Christianity. Drews concluded that free religion was "the very expression of the being of our German people". Using the accoutrements of the rampant nationalistic fervor for his own agenda, Drews was still upholding his lofty ideals, but now in the form of a German monist idealism.
Бердяевтің сын-пікірі
Николай Бердяев (1874-1948) - ресейлік философ, дін және саясат. Ол 1927 жылы Германия қатерлі Парижде болшевиктерден қашып жүрген кезде жазған хатында Дрюс діни антисемит ретінде арийлердің діни өміріне қарсы тұрғанын айтады. Дрюс - Хартман мектебінің философы. Хартманнистік ұстанымы бойынша ол таза рухты уағыздайды. Ол Иса Мәсіхтің тарихилығымен рухтың дініне қарсы күрес жасайды, ол жек көретін діни материализммен күреседі. Ол Мәсіхтің, яғни "Логос"тың бар екенін мойындауға дайын. Ол үшін Логос ешқашан да жер бетінде, жер тарихында адам болып өмір сүре алмады. Христиан дінінің материализмі - иудаизмнен мұра, ол семиттік жалғандық, ал Дрюс өзінің діни антисемит ретінде осы материалистік семиттік жалғандықпен арий дінінің діни өмірі үшін күреседі, ол Үндістанда өзін таза түрде білдіреді. Дрюс, Э. Хартман сияқты, протестантизмге және Исаның дініне қарсы қатал қарсыласы. Ол үшін Иса Мәсіхтің шынайы болғаны сияқты, ол да шынайы адам болған жоқ. Ол - Харнактың антиподы, ол - протестанттардың иезуизміне қарама-қарсы келетін Құдай адамының бөлінуінің нәтижесі. (Христиан мифымен Дрюс пен Э. Хартманның санасыз құдай туралы ілімі байланысты, ол ақымақтық кезінде болмыстың аңғарынан пайда болды және адам арқылы санаға келеді. қараңыз. Дрюс, Дини сенім - Құдайдың өз-өзіне деген санасы.) Дрюс ежелгі еврейлердің теологиясына христиан дініне қарсы болғандай қарсы болды, ал одан да либералды протестантизмге қарсы болды. Бұл Дрюстің әлеуметтік антисемит болғанын, өйткені ол әлеуметтік антисемитизмге қатаң қарсы болды деген пікір ретінде түсіндірілмейді. Дрюс неміс элитасымен неміс санасының (өнерде, әдебиетте, философияда және ғылымда) биік екендігіне деген сенімін бөлісті, бұл оның "Дас Ворт Готс" кітабында қайталанып жазылған. Алайда ол дінді ата-бабаларының жерінде терең тамыр жайған қоғамда қалыптасқан санасыз әлем рухының көрінісі деп қарастырды. 1920-ші жылдардың аяғы мен 30-шы жылдары Германияның христиан дінінен алыстағанын көруге үміттенген оның жазбалары нацистердің соңынан қалған неміс ұлтшыл құлшынысын одан да күшейтті.
Drews was opposed to the theology of ancient Hebraism as much as he is opposed to Christianity, and even more opposed to liberal Protestantism. This cannot be construed as a claim that Drews was a social anti semite, as he was firmly opposed to social anti semitism. Drews shared the intense belief with the German elite of the sublimity of German consciousness (in art, literature, philosophy, and science), again re iterated in his book Das Wort Gottes. However, he saw religion as an expression of the unconscious World Spirit anchored in a community tightly rooted on an ancestral territory. In the late 1920s and '30s, hoping to see Germany pull away from Christianity, his writings took on an even stronger German nationalist fervor left in the wake of the Nazis.
Неміс сенім қозғалысы
Бұл діни қозғалысты толық сипаттауды 1993 жылы Ульрих Нанко өзінің қозғалысы туралы кітабында ұсынды. Көптеген авантюристтер жаңа рухани / діни қозғалыстарды құру үшін нацистік табыстың құйрығына мініп жүруге тырысты. Олардың арасында жаңа неміс сенім қозғалысының негізін қалаушылар (Deutsche Glaubensbewegung) болды, оны Жакоб В. Хауэр (18811962) және Эрнст Граф зу Ревентлоу (18691943) құрды. Хауэр Үндістанда протестанттық миссионер болған, ол индуизмнің руханилығымен суреттелген санскрит ғалымы және Тюбинген университетінің профессоры болды. Оның досы Эрнст Граф зу Ревентлоу әскери офицер, журналист және 1927 жылы НСДАП-қа қосылған рейхстаг депутаты болған. Ол нацистік партияның беделді мүшесі болды, бірақ Гитлер оған ешқашан сенбеді және нацистік үкімет тарапынан ешқашан лауазымға ие болмады. Бұл қозғалыстың ресми эмблемасы ретінде "Күннің айқасы" қабылданды, ол нацистік свастикамен бірге дөңгелек пішінді күн бейнесі. Хауэр діни қозғалысты бастаған еді, ол оны Вьелкиш қозғалысының үлкен тобымен кеңейткісі келді. Ревентлоуның мәдени (бірақ нәсілдік емес) антисемитизмі оны 1933 жылдың шілдесінде басқа бір ұйымды - Неміс сенім қозғалысын құруға мүмкіндік беретін конференция ұйымдастыруда Хауэрмен одақ құруға итермеледі. Бұл жаңа діни топ 1934 жылы белсенді болды. Хауэрдің мақсаты Ревентлоудың НСДАП байланыстарын пайдаланып, Еркін дін қозғалысын Вьелкиш қозғалысымен біріктіру болды. Қозғалыс дамыған сайын оның мақсаттары келесідей ашылды: Мемлекеттік дін, индуизм түсіне ие христианға қарсы, күнді құрметтеу және Германия үшін "нағыз сенімнің түрін" ұстанатын (Дрюстың неміс дінінің пайда болуын көру үмітімен үндескен мақсат). Сондай-ақ, қан мен топырақ (Blut und Boden), расистік құндылықтар (қанның шығу тегі), ұлтшылдық (ата-бабалар жерін иемдену), Велкиш популизмі (расистік / антисемиттік Велкиш қозғалысымен бірігу) және неміс неопаганизмі. Оңтүстік-Батыс еркін дін қауымдастығы, оның ішінде Дрюстің Карлсруэ қоғамы құрылды және Дрюсті осы жаңа қозғалыстың жұмыс комитетіне шақырды. Алайда, бұл ынтымақтастық ұзаққа созылмады. Жаңа топтың саяси мақсаттары (мемлекеттік дін болу арманы) еркін діннің шектеулі мүдделерін көздеген еркін дін қауымдастықтарының негізгі бағдарламасымен қайшылықта болды. Сонымен қатар, саяси билікке жеткеннен кейін НСДАП-тың ұлттық саясатында расизмі мен антисемитизмі тез арада Хауэр мен Ревентлоудың басты мақсаты ретінде көріне бастады. Нәтижесінде, Дрюстің Карлсруэдегі еркін дін қоғамының мүшесі болған Оңтүстік-Батыс еркін дін қауымдастығы көп ұзамай неміс сенім қозғалысынан шығып кетті. Жаңа топтың екі басшысы олардың саяси ықпалы жеткіліксіз екенін дәлелдеді. Хауэр Вёлькиш қозғалысымен жоспарланған бірігуді жүзеге асыра алмады. Ревентлоудың байланыстары нацистік үкіметке ешқандай пайда әкелген жоқ. Олардың үміттеріне қайшы, неміс сенім қозғалысы ешқашан нацистік партия ұйымы ретінде бекітілмеген, Хауэр іздеген артықшылықтарды ешқашан алған емес және НСДАП-тың мемлекеттік діні ретінде заңдылықтанудың жасырын мақсатына ешқашан қол жеткізбеген, бұл Рим императоры Теодосий I-нің 380 жылы Католик шіркеуінің қолдауымен қайталануға үміттенген. Көңілі қалмаған Хауэр 1936 жылы кетіп, 1937 жылы партияға кірді; Ревентлоу да христиан дінін қайтадан ұстану үшін қозғалысты ерте тастап кетті және әлі де Гитлердің ықыласына ие бола алмады. Антрополог Карла Поуэ өзінің "Жаңа діндер және нацистер" (2005) атты кітабын Хауердің ұлттық дінді құруға деген әрекетіне арнады. Ричард Штейгман Галл, "Киелі рейх: христиандықтың нацистік тұжырымдамалары, 1919 1945" (2004) кітабының авторы, осы кезеңнің тағы бір сарапшысы. Ол Поуэ "Хоуердің ұлылық сезімін" бөлісіп, Хауерді өзі болғаннан гөрі маңыздырақ етіп бейнелейді, бұл "Хауерді өзінің институционалдық инкарнациясынан гөрі нацизмнің "нағыз" үлгісі" етеді" деп мәлімдейді. Хауэр нацистердің жолдасы, үлкен амбициялы, "қажет болып көрінуге тырысқан, бірақ ақырында бас тартқан" адам болғанмен, қозғалыстың шағын эзотерикалық шеттік топ мәртебесінен артық ештеңе болмады. Ол ешқашан Мартин Лютер еліндегі христиан дінін жоя алмады, тіпті оны алмастыра алмады. Бұл тек қана 30 жылдардың ортасында Германияның діни өмірінің күрделі пейзажындағы қызығушылықтың көрінісі болды. 1938 жылы НСДАП үкіметі оның атын өзгертіп, оны Германиядағы екі күшті христиан шіркеуін алмастыра алмайтын, тек оларды жаңа режимге қарсы шығаруға қаупі бар деп тастады. Сонымен, Дрюс идеалистік монизмге ж...
Антисемитизмге қарсы
Неміс сенім қозғалысына қатысты көптеген күдіктердің бірі, оны тастап кетудің бір себебі Дрюс пен басқалар ашық антисемитизм деп санайды. Дрюс антисемитизмдегі нәсілшілдік болжамға қарсылық білдірді Иса арий (Jesus der Arier, 1934), онда ол тарихта яһудилердің батылдығы мен моральдық талшығына және Забур, Нақыл сөздер және Даналық кітаптарында қаһардың бастапқы құдайынан мейірімді құдайға айналған ежелгі еврей пайғамбарларына құрмет көрсетті: [Дрюс] яһудиді бостандық пен батылдық жетелемейді [Дрюс Маккавейлердің бостандық үшін күресін, Иерусалимді римдіктерге қарсы өлімге ұшыраған қорғанысын және яһудилердің соңғы үмітсіз күресін атап өтті. [Дрюс ортағасырлық геттодағы] мыңдаған өлімді өз сенімінен бас тартуға қарағанда, төзімділікпен көтеруді таңдаған, әрі өздерін ұстап, бағанаға көтерілген кедей еврейлердің батылдықтарына назар аударды. [Иудей пайғамбарлары] бостандық пен батылдыққа құмар болды [біреулер] түрмеден, жер аударылудан немесе өлімнен ешқашан қорықпады [Иудей дінінің дамуы барысында] ежелгі Келісімдегі шөл құдайы Яхве үлкен, төзімді, адамгер, мейірімді болды [солай] ашулы және билеуші құдайдан ол мейірімді құдайға айналды, ол барлық жақсылық пен махаббат, Забур, Нақыл сөздер және даналық жазбаларындағы құдай. НСДАП-тың үгіт-насихаттарын қайта-қайта айтатын басқа да еркін дінге табынушылардың айырмашылығы, Дрюс еврей зиялылары мен ғалымдарымен шынайы талқылауға қатысты. Ол еврей дінін құрметтеді, бұл бір жағынан оның еркін дінмен айырмашылығын көрсетті, бірақ басқа пікірде болған адамдарға құрмет көрсетті.
[Drews denies that] a Jew cannot be driven by liberty and courage [Drews mentioned the] fights for freedom of the Maccabees, the fatal defense of Jerusalem against the Romans and the last desperate fight of the Jews in the Bar Kokhba wars [the third and last Jewish war against the Roman army, that led to the final destruction of the Jewish state in Palestine]. [In the same vein, Drews referred to the courage of those] poor Jews of the medieval Ghetto who preferred to endure a thousand dead rather than renounce their faith, and climbed, still self controlled, to the stakes [the Jewish prophets] impassioned by freedom and courage [who] never feared jail, exile, or death [In the course of the progress of the Jewish religion] the desert god Yahweh of the Old Testament has become larger, more tolerant, more humane, more friendly [so that] from an angry and authoritarian god he changed into a merciful god, who is all goodness and love, the god from the Psalms, the Proverbs and the Wisdom writings. [emphasis added]
Contrary to other Free Religion devotees who parroted the slogans of the NSDAP propaganda, Drews engaged in a real discussion with Jewish intellectuals and scholars. He was able to deliver a tribute to the Jewish faith, which, on one hand, brought to light its differences with Free Religion, but also showed respect to people who had other thoughts.
Кейінгі теологиялық жазбалар мен расизм
Өмірінің соңында, нацистік партияның және нацистік үгіт-насихаттың көтерілуімен, Артур Дрюс ұлттық және нәсілшіл теологиялық ұстанымдарды қабылдады, бұл тағы да "нағыз" теологиялық тәжірибені неміс мақтанышына бағындырды. Дрюс өзінің соңғы жазбаларының бірінде былай деп жазады: "Христиандық - бұл құлаған заманның және бізге жат нәсілдің ой-өрісінің көрінісі []. Бернхард Хофферстің айтуынша, оның неміс сенім қозғалысына деген сүйіспеншілігі Дж.Геббельстің өз көзқарастарымен шектеседі. Дрюс сонымен қатар экстремалды консерватизмнің, ұлтшылдықтың және антисемитизмнің өсуінің ошағы болған Евгений Дидерикс Верлагтың негізгі кеңесшісі болды. Осылайша, Дрюс антисемитизмге қарсы болған болуы мүмкін, бірақ ол әлі де неміс үстемдігін білдірді және "шетелдік нәсілдің" дініне рухани қарсылық білдірді.
"Christianity is the expression of sunken times and of the mindset of a race foreign to us [ ] Christianity has nothing to do with Germanness." According to Bernhard Hoffers, his affinities for the German Faith movement bordered on that of J. Goebbels' own views. Drews likewise served as the primary advisor for Eugen Diederichs Verlag, which was a focal point for the rise of extreme conservatism, nationalism, and antisemitism. As such, while Drews may have been against antisemitism earlier in his life and even later, he still voiced a German superiority and had a spiritual opposition to the religion of a "foreign race" by his later life.
Өлім
Дрюс 1935 жылы 19 шілдеде 70 жасында Баденнің Ахерн қаласындағы (Бюльдің маңында) Ильенау қаласында қайтыс болды.
Бернхард Хофферстің Дрюсті қайта бағалауы
Германия нацистік дәуірдің мұрасымен күресіп келеді және әлі де өзінің ерекше ғалымдарын қалпына келтіру процесінде. Бернхардт Хофферс 2003 жылғы өмірбаянындағы мақтау сөзінде Дрюстің абыройын қалпына келтіру мәселесін шешті. Ол келесі фактілерді атап өтті: Дрюс өзінің өмірінде көптеген неміс университеттерінің мамандарына: теология, филология, астрономия, мифология, музыка сыншысы және психологияға үнемі қол сұғатын, ашуландырушы болған. Мамандар оның араласуын құптамады, тіпті оны сырттан келген адам ретінде қабылдамады. Дрюс ерекше адам ретінде қарастырылды; оның философиясы академиядан тыс болды, ол оның дилетантлығын қабылдамады (Abweichungen von der communis opinio). Хартманның да модаға енбегені, Дрюстің осы егде профессорға тәуелділігі тағы бір кедергі болды. Дрюс мектеп құрмады және Германияда оның ізбасарлары болмады. Ол өмірінің соңына дейін Карлсруэдегі Техникалық жоғары оқу орнында ұстаздық етті. Дрюс Вагнерді қолдап, Ницшеге қарсылық білдіргені оның беделін арттырмады. Ол академиялық сарапшылардың зерттелген бей-жайлығына [das Ignorieren] және үнсіздікке [das Totschweigen] тап болды, ал оның халықаралық танымалдылығы мен баспасөзде жариялануы артып жатты. Тіпті ол өмір сүрген және сабақ берген Карлсруэ университеті де оның есімін атағысы келмеді. Оның академиктер тарапынан ұстануы АҚШ-тағы Уильям Б. Смит, Джон М. Робертсон және кейінірек Джордж А. Англияда Уэллс, Францияда Пол Луи Кушо. Ол өлгеннен кейін оның есімі елеулі түрде ұмытылды. Ол неміс БАҚ-ында негізінен дін жаңарту қажеттілігін жақтағаны үшін және Вагнер мен Ницше туралы әдебиетте аталды. Оның еңбегі не болмаса ірі неміс анықтамалық кітаптарында қате көрсетіліп, беделін кемітті. Оның кітаптарын Германияда табу қиын. Алайда, оның Плотин туралы кітабы әлі де сұранысқа ие, Мәсіх туралы аңыз ағылшын тілді әлемде кеңінен таралған, ал Radikalkritik-тің Герман Детернинг Исаның тарихилығын жоққа шығаруды әлі де қол жетімді етіп отыр. Дрюс Германияда қабылдау және тану үшін және университетте қызмет ету үшін өмір бойы күресіп келді. Оның ғалымдық еңбегі мен танымалдығына қарамастан, ол ешқашан университетке орналаса алмады. Адам өмірінің соңында Дрюстің неліктен Германияның қайта жаңғыруына үміт білдіргенін түсіну керек. Хофферс әділдік үшін Дрюс ешқашан нацистік партияның мүшесі болмағандығын және 1920 жылдары өсіп келе жатқан антисемитизмге қарсы ерте сөйлегенін айтты. Ол еврей зиялыларына, суретшілеріне және академиктерге қарсы ешқандай іс-қимылға ешқашан қатыспаған. Мысалы, Хайдеггер сияқты философ нацистік қозғалыста айқын белсенді болды, бұл туралы Рудигер Сафрански "Мартин Хайдеггер: жақсылық пен жамандық арасында" (1994) кітабында егжей-тегжейлі сипаттаған. Хофферс "Дрюс ғалым ретінде әрқашан объективті және адал болған" деп атап өтті. Ғылыми айырмашылықтарға қарамастан, ол Швайцермен біраз уақыт достық қарым-қатынасын сақтады. Ол бірнеше тілде сөйлеген және жапон суретінің үлгілерін жинаған. Ол талантты, күшті, еңбекке қабілетті адам еді. Ол голландиялық радикалды мектептің жетекшісі ван ден Берг ван Айсинганың құрметін алды, ол оны" жақсы жігіт" (ein netter Kerl) деп қарады. Қорытындылай келе, Хофферс ғалымдарды Дрюс кітаптарымен танысуды жаңартуға шақырды. Оның еңбегінде айтылған дәлелдер ескірген немесе жоққа шығарылған [überholt] деп айту негізсіз. Соңында Хофферс келесідей маңызды сұрақ қояды: "Исаның тарихта болғандығы туралы мәселе, теологиямен талқылауларда айтылғандай, мүлдем түсінікті әрі қызықты емес екені шынымен де рас па? (Иисус тарихилығы туралы мәселе шынымен де, өте анық және өте маңызды емес пе, ол туралы әңгімелесу теологтармен тыңдауға болады?). " Хофферс Дрюстің өмірі біздің заманымыздың тарихындағы қызықты тарау болды деген қорытындыға келеді.
Drews had been fighting all his life for acceptance and recognition in Germany and for tenure at a university. In spite of his enormous scholarly output, and his popularity, he never was able to obtain a university position. One has to understand why, at the end of his life, Drews was expressing a hope for a renewal of Germany. Hoffers, for the sake of fairness, remarked that Drews never was a member of the Nazi party, and spoke out early against growing antisemitism in the 1920s He never was involved in any action against Jewish intellectuals, artists, and academics. Whereas, for instance, a philosopher like Heidegger was more visibly active in the Nazi movement, as Rüdiger Safranski has described in detail in Martin Heidegger: Between Good and Evil (1994). Hoffers emphasized that "As a scholar, Drews had always been objective and honest." In spite of scholarly differences, he maintained a friendship with Schweitzer for a while. He was a polyglot and collected Japanese art prints. He was a gifted, energetic man, with a tremendous capacity for work. He gained the esteem of van den Bergh van Eysinga, the leader of the Dutch Radical school, who viewed him as a" good guy" (ein netter Kerl). In conclusion, Hoffers urged scholars to renew an acquaintance with Drews' books. Claiming that the arguments developed in his work were outmoded or refuted [überholt] is unjustified. As a parting shot, Hoffers asks a pertinent question: "Is it really true that the question of Jesus's historicity has been absolutely clarified and is moreover uninteresting, as can be heard in discussions with theologians? (Ist es wirklich so, dass die Frage nach der Historizität Jesu absolut geklärt und obendrein noch so nebensächlich ist, wie man in Gesprächen mit Theologen zu hören bekommt?)." Hoffers concludes that Drews's life was a fascinating chapter of the zeitgeschichte (history of our times).