Кіріспе

Сақтандырудың қайтару құқығы ипотекалық несиемен қамтамасыз етілген қарызды өтегеннен кейін ипотекалық несие алушының өз мүлкін қайтару құқығын білдіреді.

Шолу

Тарихи тұрғыдан алғанда, ипотека беруші (қарыз алушы) мен ипотека алушы (қаржы беруші) ипотека алушының пайдасына мүлікті заңдық меншік құқығын беруді жүзеге асырды. Егер қарыз қайтарылса, ипотека алушы мүлікті қайтарады; егер қарыз қайтарылмаса, ипотека алушы мүлікті борышты өтеу үшін ұстап алады. Сақтандыруға төлем құқығы - кепілдік берілген міндеттеме орындалғаннан кейін ипотека алушыны мүлікті ипотека берушіге қайтаруға мәжбүрлеу үшін сотқа өтініш беру құқығы. Қазіргі уақытта ипотекалық несиелердің көпшілігі ресми түрде емес, заңды түрде беріледі, бірақ теориялық тұрғыдан алғанда, екі тарапты ипотекалық несиелерді дәстүрлі түрде жүзеге асыруға ештеңе кедергі келтірмейді. Соттар әдетте ипотекаға ие болған адамның келісімшартқа ешқандай қолдан жасалған ережелерді енгізбеуіне, яғни ипотекаға ие адамның міндеттемелерін орындауға және мүлікті қайтарып алуға кедергі келтірмеуіне көз жеткізеді. Мұндай кедергілер өтелудің әділдіктеріне "бұға" болып табылады, ал әділдік соттары кез-келген ережелерді жоюда ерекше ақылды болды, немесе кейінгі жағдайларда бұл бөгет болуы мүмкін. Егер кепілдік негізгі брокерлік мәмілелерде кепілге берілген болса, брокер кепілдікті қайта ипотекаға беруі әдеттегі нәрсе. Алайда, қайта ипотекалау теориялық тұрғыдан алғанда несие беруші кепілдікке иелік ету құқығын жоғалтып алуы мүмкін деген қауіп сақталып, оны негізгі клиентке қайта беруге мүмкіндігі жоқ, сондықтан мұндай қайта ипотекалау заңсыз болуы мүмкін деген болжам жасалды. Бірнеше жылдан бері ипотекалық құжаттың әрбір шартын алып тастау туралы пікір қалыптасып келеді, бұл ипотеканы қайтару құқығына кедергі келтіреді. Сатып алу капиталы өзіндік жеке мүлік түрі ретінде танылады және оны ұстаушы сатып ала алады, сата алады немесе тіпті ипотекаға алады. Тарихи тұрғыдан алғанда, ипотекалық қарыз алушы төлем шарттарын бұзған кезде төлемнің әділ құны табиғи түрде тоқтатылады. Алайда, қазіргі заманда, төлемді өтеу (және ипотека алушыға мүлiкке абсолютті құқық беру) әдетте көпшілік юрисдикцияларда сот бұйрығын қажет етеді. Заңдық және практикалық себептер бойынша, заңсыз иемденуді түзету әдісі қолданылмайды. Егер ипотека алушы соттан ипотеканы алып тастау туралы бұйрық алса, соттар оның орнына мүлкін сот арқылы сатуды бұйырады.