Кіріспе
9,10 антрахиноны аталық молекуласы үшін антрахинондарды қараңыз. Антрахинондар (антрахиноидтар деп те аталады) - 9,10 антрахиноны қаңқасына негізделген табиғи түрде кездесетін фенолды қосылыстардың класы. Олар өнеркәсіпте кеңінен қолданылады және табиғи түрде кездеседі. "Антрахинон" атауын алғаш рет неміс химиктері Карл Грейб пен Карл Теодор Либерман 1868 жылы көмір қышқылының құрамдас бөлігі антраценнен алынған қызыл бояушы ализариннің химиялық синтезін сипаттаған жарияланымда қолданған. Бұл жаңалық ализариннің өнеркәсіптік өндірісіне жол ашты және антрахинон химиясы бойынша зерттеулерді жалғастыруға түрткі болды.
Anthraquinones (also known as anthraquinonoids) are a class of naturally occurring phenolic compounds based on the 9,10 anthraquinone skeleton. They are widely used industrially and occur naturally. The name "anthraquinone" was first used by German chemists Carl Graebe and Carl Theodore Liebermann in a 1868 publication describing the chemical synthesis of the red dye alizarin from anthracene, a component of coal tar. This discovery led to the industrial production of alizarin and the impetus for further research on anthraquinone chemistry.
Өсімдіктердегі кездесуі
Антрахинонның туындылары болып табылатын табиғи пигменттер, басқаларымен қатар, алоэ латексінде, сеннада, рабарбта, каскарада, саңырауқұлақтарда, лишайларда және кейбір жәндіктерде кездеседі. II типті поликетид синтезасы Photorhabdus luminescens бактериясында антрахинон биосинтезіне жауапты. Шикимат жолындағы изохоризмат синтезасы арқылы түзілетін хоризмат - Morinda citrifolia-да антрахинонның алғысы. Табиғи экстракттердегі антрахинондарды анықтау үшін сынақтар жүргізілді. Сеннаның гликозидтері. Франгулин франгула альнуста. Алоэ смоласындағы алоэ эмодині. Кармин - жәндіктерден алынатын қызыл түсті бояғыш. Гиперицин мен фагопирин - нафтодиантрондар, антрахинонның туындылары.
Сутек переоксиді өндірісінде
Антрахинондардың өнеркәсіптік кең қолданылуы сутек переоксиді өндірісі болып табылады. 2 Антрахинонның өзінен гөрі этил 9,10 антрахинон немесе оған ұқсас алкил туындысы қолданылады. Антрахинон процесінде миллиондаған тонна сутек переоксиді өндіріледі.
Ұнтақтау
Натрий-2 антрахинонессульфонат (НАКС) - суда еритін антрахинон туындысы, ол сілтілі массалау процестерінде каталитикалық әсері бар деп табылған алғашқы антрахинон туындысы болды.
Бояулау прекурсоры
9,10 антрахинон скелеті көптеген бояуларда, мысалы, ализаринде кездеседі. 9,10 антрахинонының маңызды туындылары: 1 нитроантрахинон, антрахинон 1 сульфон қышқылы және динитроантрахинон.
Медицина
9,10 антрахинонының туындыларына антрацендиондар және химиотерапиялық препараттардың антрациклиндер тобы сияқты дәрілер жатады. Соңғы дәрілер Адриатика теңізі маңында топырақтан алынған бактериядан алынған. Антрахинондар тұқымдасына прототиптік донорубицин, доксорубицин, митоксантрон, лозоксантрон және пиксантрон жатады. Пиксантрондан басқа, бұл дәрілердің көпшілігі өте кардиотоксикалық, кері қайтарылмайтын кардиомиопатияға әкеледі, бұл олардың қатерлі ісікке қарсы емдеудегі практикалық тиімділігін шектейді. Дентрон, эмодин, алоэ эмодин және кейбір сенена гликозидтері слабительное әсер етеді. Ұзақ уақыт бойы пайдалану мен теріс пайдалану көк шөп ауруына әкеледі.