Кіріспе
Француз кардиналары мен Киелі кітап зерттеушісі (1923-2021) Альберт Ванхой (ал. Бауыржан. wa; 24 шілде 1923 29 шілде 2021) - француз діни қызметкері, Иса қоғамының мүшесі және Киелі кітапты зерттеуші. 1963-1998 жылдары Рим папасының Киелі кітап институтында сабақ берді, ал 1984-1990 жылдары оның ректоры болды. 1990 жылдан 2001 жылға дейін Паптық Киелі кітап комиссиясының хатшысы болды. 2006 жылы Папа Бенедикт XVI кардиналдыққа тағайындады және 2008 жылы Рим Куриясы үшін ораза ұстады.
Albert Vanhoye (al. bɛʁ van. wa; 24 July 1923 – 29 July 2021) was a French priest, a member of the Society of Jesus, and a biblical scholar. He taught at the Pontifical Biblical Institute from 1963 to 1998 and served as its rector from 1984 to 1990. He was Secretary of the Pontifical Biblical Commission from 1990 to 2001. He was made a cardinal by Pope Benedict XVI in 2006 and led the Lenten retreat for the Roman Curia in 2008.
Тәрбие және оқу
Ванхой 1923 жылы 24 шілдеде Француз Фландриясының Хазебрук қаласында дүниеге келген. Ол нацистік Германияға жұмыс істеуге жіберілмеу үшін Францияның бос аймағына аяқпен барып, жасырын түрде жол жүрді. Ванхой 1941 жылы 11 қыркүйекте Ландес провинциясының Ле Вигнау қаласында Иса қоғамына кірді және 1944 жылы 15 қарашада алғашқы антын берді.
Оқыту және зерттеу
Үш жыл бойы Шантильлидегі иезуиттердің оқу үйінде сабақ бергеннен кейін, ол 1963 жылы Рим папасының Киелі кітап институтында Киелі кітап профессоры болды; ол 1969 жылдан 1975 жылға дейін факультет деканы болды және 1984 жылдан 1990 жылға дейін оның ректоры болды. 1998 жылы зейнетке шықты. Оның зерттеулері мен тәлімдері Жаңа Келісім хаттарымен, әсіресе Еврейлерге арналған хатпен байланысты. Библикумда оқыған жылдары 29 диссертациясын жүргізді. Ол 1979 жылы Папа Иоанн Павел II шығарған шіркеу университеттері мен факультеттері туралы Sapientia Christiana апостолдық конституциясын дайындаған комиссия мүшесі болды. 1990 жылдан 2001 жылға дейін ол Папалық Киелі кітап комиссиясының хатшысы болды, оның президенті кардинал Джозеф Ратцингер, кейіннен Папа Бенедикт XVI болды. Бұл лауазымында Ванхой иезуиттер арасында жасалған екі маңызды зерттеуде маңызды рөл атқарды. Бір иезуит сарапшысы айтқандай, бұл зерттеулер "Ватиканның екінші соты жасаған жұмысты кеңейтті": L'Interprétation de la Bible dans l'Église (1993) және Le Peuple juif et ses saintes Écritures dans la Bible chrétienne (2001). 1998 жылы 75 жасқа толғанда ұстаздық қызметінен зейнеткерлікке шықты.
Кардинал
Ол 2006 жылы 24 наурыздағы консисторияда Папа Бенедикт XVI-дан Санта-Мария-делла-Мерседе және Сант-Адриано-а-Вилла-Альбанидің кардиналдық дияконы болды. Ол діни қызметкерлердің рұқсатын алғандықтан, епископ болып тағайындалмады. Сол жылдың қараша айында Папа Бенедикт оны екінші энциклопедиясын Spe Salvi жариялаған екі прелаттың бірі ретінде таңдады. 2008 жылы ол Курияның оразалық демалыс күнін басқарды. Сол жылдың қазан айында өткен епископтардың синодында Жазбалардың маңыздылығы қаралды. Ванхойеге Хайфаның раввині Шиар Яшув Коэннің еврейлердің Жазбаларды түсіндіруі туралы сөйлеген сөзіне жауап беру тапсырылды. Сол айдың соңында "Л'Оссерваторе Романо" газетінде жарияланған сөзінде ол "Христиан Киелі кітаптарының Еврей Киелі кітаптарына және оның яһуди халқына қатысты қалай айтылғанына" тоқталды. Ол Киелі кітап комиссиясында қызмет еткен уақытының соңында шыққан және 2001 жылдың қарашасында "Иудей халқы және Киелі жазбалар христиан Киелі кітапта" деп аталып шыққан еңбекке сүйене отырып, осылай деп жазды. Ол 2008 жылдан бастап Кастро герцогы принц Карлоның 2010 жылдың қарашасында екі Сицилияның Бурбон корольдік үйінің шіркеу кеңесшісі болып тағайындалғанға дейін қасиетті әскери Константиний ордені әмірінің бас приоры қызметін атқарды. Кардинал Роджер Эчегарей 2019 жылдың 4 қыркүйегінде қайтыс болғаннан кейін Ванхой Кардиналдар алқасының ең қарт мүшесі болды. Ол 2021 жылдың 29 шілдесінде, 98 жасқа толғаннан кейін бес күн өткен соң Римде қайтыс болды.