Кіріспе

Қытайдың мемлекеттік демеушілігімен құрылған Қытай студенттері мен ғалымдары қауымдастығы (ҚХА) - Қытай Халық Республикасынан тыс көптеген колледждер мен университеттерде тіркелген шетелдік қытай студенттері мен ғалымдарының ресми ұйымы. Әр түрлі мекемелердегі бірлестіктердің жалпы атауы бар. CSSA-ның негізгі функциясы - шетелдегі қытайларға өмірде, оқу, жұмыс және басқа да мәселелерде көмектесу, қытай студенттерін кампуста біріктіру, қытайлар мен басқа қауымдар арасындағы көпір ретінде қызмет ету және қытай мәдениетін насихаттау. Топтар әдетте жыл сайынғы қытайлық жаңа жыл галасы, мерекелік мерекелер, академиялық форумдар және "Мың талант" жоспарына байланысты таланттарды іріктеу байқаулары сияқты іс-шараларды өткізеді. АҚШ Мемлекеттік департаментінің мәліметінше, "ККК қытай студенттерін бақылау және оларды ККК ұстанымынан айырмашылығы бар көзқарастарға қарсы жұмылдыру үшін Қытай студенттері мен ғалымдарының қауымдастығын (ҚХАҚ) құрды". CSSA 1970-ші жылдардың соңында Қытай студенттерді шетелге оқуға жіберіп бастаған кезде пайда болды. 1989 жылдың тамызында 200-ден астам CSSA өкілдері Чикагодағы Иллинойс университетінде Қытай студенттері мен ғалымдарының бірінші конгресінде жиналды. Олар 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылық пен қырғынға жауап ретінде өздерінің ұлттық қауымдастығын қазір жойылған Қытай студенттері мен ғалымдарының тәуелсіз федерациясы (IFCSS) ретінде құрды.

Бақылау және қаржыландыру

2018 жылы АҚШ-тың Қытай экономикалық және қауіпсіздік тексеру комиссиясының баяндамасында "ҚХА өз мүшелеріне пайдалы әлеуметтік қызметтер көрсеткеніне қарамастан, олар Қытай елшіліктері мен консулдықтары арқылы ҚКП-дан басшылық алады. үкіметтік байланыстар ҚХА жиі жасыруға тырысады және Пекиннің Біріккен майдан стратегиясына сәйкес қытайлық жұмыстарды жүзеге асыруда белсенді". ҚХАК-ны Қытай Коммунистік партиясының Біріккен майданның жұмыс бөлімі бірлесіп бақылайды. Жеке CSSA-ны Қытай елшілігі мен консулдық қызметкерлері демеушілік етеді және бақылайды, өйткені Қытай үкіметі 1990 жылдан бері қытайлық студенттер мен ғалымдарға қатысты тұрақты саясат ұстанып келеді. Кейбір жағдайларда жергілікті Қытай консулдығы CSSA президенттік кандидатураларын мақұлдауы керек.

Реакциялар

CSSA-ны қытайлық студенттер мен профессорлардың сөйлеуін бақылауға тырысқаны және бақылауға тырысқаны үшін, сондай-ақ Канада, Бельгия, Франция, Нидерланды, Германия және Ұлыбритания сияқты түрлі елдерде тыңшылыққа қатысқаны үшін сынға алды. Кейбір CSSA филиалдары өздерінің университеттеріне Тибет, Қытай демократиялық қозғалысы, ұйғырлар, Гонконг наразылықтары және Фалуньгунның қуғын-сүргініне қатысты кездесулерді тоқтатуды талап етті.

Оқиғалар

2005 жылы Левендегі жергілікті CSSA-ның өнеркәсіптік тыңшылық үшін маңдай ұйымы ретінде пайдаланылғаны туралы хабарланды. 2015 жылы Колумбия университеті көптеген қаржылық және студенттік ұйымдық саясатты бұзғаннан кейін CSSA бөлімін қысқа уақытқа жапты. 2017 жылы New York Times газетінде CSSA бөлімдері "Бейжіңмен бірлесіп Қытайға жақтас күн тәртібін насихаттау және Батыс университеттерінде Қытайға қарсы сөйлеуді тоқтату үшін жұмыс істеген" деп сипатталған. 2017 жылы CSSA-ның Уэйн штаттық университетінің бөлімшесі Қытай консулдығынан ақшаны Мичиган штатының Ипсиланти қаласының мэрі мен үш лауазымды адамның Қытайға сапарын қаржыландыруға жұмсаған. Сол жылы Мэриленд университетінің CSSA бөлімшесі Қытайдың мемлекеттік БАҚ-ы сөйлеген сөзін сынға алғаннан кейін, сөз бостандығын мақтаған қытай студенті айтқан сөзге шабуыл жасады. CSSAs вице-президент Майк Пенстің 2018 жылдың қазан айында Қытай туралы саясатты баяндамасында тақырыпқа айналды. 2019 жылы Human Rights Watch академиялық еркіндікке төнген қауіп-қатерге жауап ретінде CSSA-ны тығыз бақылауға шақырды. 2019 жылы Макмастер университетінің CSSA бөлімшесі жергілікті уйғыр канадалық белсендісін Синьцзяндағы адам құқықтары бұзылуына назар аударған сөйлеген сөзінен кейін "сепаратизмді" қоздыруда деп айыптады. Кейіннен CSSA студенттік ұйымынан шеттетілді, себебі оның ҚХР консулдығымен келісімі студенттік клубтың ережелерін бұзғаны деп танылды. 2020 жылы Канаданың Ұлттық қауіпсіздік және барлау комитетінің парламентарийлері CSSA-ның "әрекеті сөз және жиналыс бостандығына қауіп төндіруі мүмкін" деп мәлімдеді. Сол жылы Брандейс университетінің CSSA бөлімшесі ұйғырлар геноциді туралы панельді жабуды ұйымдастырды. 2022 жылы Джордж Вашингтон университетінің президенті жергілікті CSSA бөлімшесінің бастапқы шағымдарынан кейін қытайлық саяси карикатурист Бадиукаоның 2022 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарын сынға алған плакаттарын алып тастау туралы шешімін өзгертті. 2023 жылы Джордж Вашингтон университетінің шетелдік қытай студенттері жергілікті CSSA бөлімін "Потомак жалыны" деп аталатын тәуелсіз балама құрды. 2023 жылдың шілдесінде Гонконг студенттері мен адам құқықтары белсенділері Квинсленд университетінде CSSA-ға наразылық білдірді. 2023 жылдың желтоқсанында республикалық заң шығарушылар тобы АҚШ Әділет департаментіне шетелдік агенттерді тіркеу туралы заңның (FARA) АҚШ-тағы CSSA-ға қолданылатынын бағалауды сұрады.