Gaius Calpurnius Piso (consul 67 BC)

Кіріспе

Рим саясаткері және генерал Гай Калпурний Пизо Рим Республикасының саясаткері және генералы болды. Ол 72/71 жылы претор урбанус болды. 67 жылы консулдыққа сайланғаннан кейін Пизо Помпейдің достары, трибундар Гай Корнелий мен Аулус Габинийге қарсы шықты. Ол 65 жылға дейін проконсул болып қалды, немесе кейінірек Цисалпинада. Пизо Аллоброгтар көтерілісін жеңіп, Транспадандағы қақтығыстарды басады, ол үшін Цезарь оны сәтсіз қудалады. Ол Катилиндік заговор кезінде Цицеронды қолдады.

Өмірбаян

72 немесе 71 жылы Пизон амбитус айыбы бойынша ақталғаннан кейін претор урбанус болды. 67 жылы Маний Ацилий Глабриомен бірге консул болған. Ол оптиматтардың қатарына кірді және консул ретінде трибун Аулус Габинийдің заңына қарсылық білдірді, ол арқылы Помпейге қарақшыларға қарсы соғыс жүргізу үшін ерекше билік берілуі керек еді. Алайда, заң, Пизо мен оның партиясының барлық қарсылығына қарамастан, жүзеге асырылды. Көп ұзамай, Помпейдің бұйрықтары Галлия Нарбоненсисте орындалмаған кезде, Пизонның интригаларының салдарынан, Габиний Пизонды консулдықтан айыруды ұсынды, бұл Помпейдің сақтық шарасын алға жылжытуға мүмкіндік бермеді. Консулдық қызметте Пизоның өмірі оңай болған жоқ. Сол жылы римдік әмірші Гай Корнел әулет басшыларының ұятсыз қылықтарына қарсы бірнеше заң шығаруды ұсынды. Осы Писолардың барлығы өте қатал қарсылық көрсетті, бірақ ешқайсысы да сайлауда пара алуды тоқтату туралы қатаң заңнан күшті қарсылық білдірмеді. Алайда сенаттың осы жемқорлықты жоятын көмегінен бас тарта алмайтынына қарамастан, олар Корнелдің заңы өте қатал болғандықтан, айыптаушылар да, судьялар да қылмыскерді айыптай алмайды деп ойлады. Сондықтан олар консулдарға заң бұзушыға айыппұл салуды, сенаттың және барлық мемлекеттік лауазымдардың иесінен шығаруды көздейтін, қатаң емес заңды (Lex Atilia Calpurnia) ұсынды. Пизо сайлаудағы сыбайлас жемқорлықты азайтуды қаламағандықтан, заң жобасын ұсынған әріптесіне қосылды, өйткені оған қарсы алдыңғы жылы пара беру арқылы консулдыққа өз сайлауын алу туралы айып тағылған болатын. 66 және 65 жылы Пизон Галлия Нарбоненцис провинциясын проконсул ретінде басқарып, ал ол жерде ол Аллоброгтардың көтерілісін басады және Транспаданадағы қиындықтарды басады. Басқа римдік абыройлылар сияқты ол өз провинциясын талан-таражға салды және оны б.з.д. 63 жылы Цицерон Аллоброгтарды тонау және Цисальпин галларын әділетсіз өлтірген деп айыптаған кезде қорғады. Римдік патшаға қарсы осы соңғы айыптауды аймаққа қызығушылық танытқан Рим патшасы көтерген еді. Пизо, кек алу үшін, Цицероннан Цезарьды Луций Сергий Катилинаның заговоршыларының бірі ретінде айыптауды өтінді, бірақ сәттіліксіз. Б. з. б. 61 жылы Пизоны өзінің туыстарының бірі Маркус Пупиус Пизо сенатта бірінші болып сөйлеуге шақырды. Пизо азаматтық соғыс басталғанға дейін қайтыс болған болуы керек, бірақ қай жылы белгісіз. 59 ж. б. з. д. кейін ол туралы ешбір мәлімет жоқ. Цицерон оған ораторлық қабілеттерін ерекше атап көрсетті.

In 72 or 71 BC, Piso became praetor urbanus after his acquittal on ambitus charges. He was consul in 67 BC with Manius Acilius Glabrio. He belonged to the optimates, and, as consul, led the opposition to the proposed law of the tribune Aulus Gabinius, by which Pompey was to be entrusted with extraordinary powers for the purpose of conducting the war against the pirates. The law, however, was carried, notwithstanding all the opposition of Piso and his party. Shortly afterwards, when the orders that Pompeius had issued were not carried into execution in Gallia Narbonensis, in consequence, as it was supposed, of the intrigues of Piso, Gabinius proposed to deprive the latter of his consulship, an extreme measure which Pompey's prudence would not allow to be brought forward. Piso did not have an easy life during his consulship. In the same year the tribune, Gaius Cornelius, proposed several laws, which were directed against the shameless abuses of the aristocracy. All these Piso resisted with the utmost vehemence, and none more strongly than a stringent enactment to put down bribery at elections. But as the senate could not with any decency refuse to lend their aid in suppressing this corrupt practice, they pretended that the law of Cornelius was so severe that no accusers would come forward, and no judges would condemn a criminal. They therefore made the consuls bring forward a less stringent law (Lex Atilia Calpurnia), imposing a fine on the offender, with exclusion from the senate and all public offices. It was with no desire to diminish corruption at elections that Piso joined his colleague in proposing the law, for an accusation had been brought against him in the preceding year of obtaining by bribery his own election to the consulship. In 66 and 65 BC, Piso administered the province of Gallia Narbonensis as proconsul, and while there, he suppressed an insurrection of the Allobroges and repressed troubles in Transpadana. Like the other Roman nobles, he plundered his province, and was defended by Cicero in 63 BC when accused of robbing the Allobroges, and of executing unjustly a Cisalpine Gaul. The latter charge was brought against him at the instigation of Caesar, who had an interest in the area. Piso, in revenge, implored Cicero, without success, to accuse Caesar as one of the conspirators of Lucius Sergius Catilina. In 61 BC, Piso was called on to speak first in the senate by Marcus Pupius Piso, one of his kinsmen, much to Cicero's chagrin. Piso must have died before the outbreak of the civil war, but in what year is uncertain. He is not heard of after 59 BC. Cicero ascribes to him considerable oratorical abilities.