Кіріспе
1642 жылғы Бірінші ағылшын азаматтық соғысының шайқасы Повик көпірінің шайқасы - 1642 жылы 23 қыркүйекте Англияның Вурчестер қаласының оңтүстігінде Бірінші ағылшын азаматтық соғысы кезінде болған шайқас. Бұл роялистер мен парламентарийлердің негізгі далалық әскерлерінің элементтері арасындағы алғашқы ұрыс болды. Сэр Джон Байрон Оксфордтан король Чарльздың Шрусберидегі әскеріне құнды заттарды алып баратын роялистердің конвойын ертіп бара жатқанда, парламентарийлердің жақын екендігіне алаңдай отырып, 16 қыркүйекте Вурчестерде қорғаныс тауып, күшейткіштерді күтті. Роялистер принс Руперттің қолбасшылығындағы әскерді жіберді. Осы арада парламентарийлер полковнигі Джон Браунның командасымен конвойды тұтқындауға тырысатын жасақ жіберді. Әр күште 1000-ға жуық атлы әскер, атлы әскер мен драгуннан тұратын. Парламент депутаттары 23 қыркүйекте түстен кейін қалаға оңтүстіктен жақындады. Олардың жолы оларды тар жолдармен алып, Руперттің далада тынығып жатқан әскеріне дейін жетіп қалды. Парламент атлы әскерінің жақындауынан патшалық жақтастары да хабардар болды. Роялист драгундары ат әскеріне дайындалуға уақыт берді, парламентарийлер майданға шыққанда, олар жақын аралықтан атумен болды. Руперттің ат әскері содан кейін парламент ат әскерінің көпшілігін жаулап алды, бірақ бір әскер өз орнында тұрып, атысқа жауап берді. Ақырында, барлық парламентарийлер жеңілді. Браун өзінің кавалериясының қашып кетуін қорғады, ол өзінің драгундарымен Повик көпірінде арткы қақпаны жасады. Руперт Повик ауылына дейін қуды, бірақ парламенттік ат әскері одан әрі қашып кетті, олардың қашып кетуі парламенттік негізгі дала әскерінің бір бөлігінде үрей тудырды. Роялистер Вурчестерден шығып, құнды конвойымен аман-есен кетіп қалды. Парламент әскері келесі күні қалаға келіп, төрт апта бойы Лондонға қарай роялистердің қозғалысын көлеңкелеуден бұрын, Эджгилл шайқасына әкелді.
The battle of Powick Bridge was a skirmish fought on 23 September 1642 south of Worcester, England, during the First English Civil War. It was the first engagement between elements of the principal field armies of the Royalists and Parliamentarians. Sir John Byron was escorting a Royalist convoy of valuables from Oxford to King Charles's army in Shrewsbury and, worried about the proximity of the Parliamentarians, took refuge in Worcester on 16 September to await reinforcements. The Royalists despatched a force commanded by Prince Rupert. Meanwhile, the Parliamentarians sent a detachment, under Colonel John Brown, to try to capture the convoy. Each force consisted of around 1,000 mounted troops, a mix of cavalry and dragoons. The Parliamentarians approached the city from the south on the afternoon of 23 September. Their route took them up narrow lanes and straight into Rupert's force, which was resting in a field. The noise of the approaching Parliamentarian cavalry alerted the Royalists, who quickly formed up. The Royalist dragoons gave their cavalry time to prepare, firing at point blank range as the Parliamentarians emerged into the field. Rupert's cavalry then charged and broke most of the Parliamentarian cavalry, although one troop stood its ground and returned fire. Ultimately, all the Parliamentarians were routed. Brown protected his cavalry's escape by making a rearguard stand with his dragoons at Powick Bridge. Rupert gave chase as far as Powick village, but the Parliamentarian cavalry fled further, their flight causing panic among part of the main Parliamentarian field army. The Royalists abandoned Worcester, leaving safely with their valuable convoy. The Parliamentarian army arrived in the city the next day and remained for four weeks before shadowing the Royalist move towards London, which led to the Battle of Edgehill.
Бірінші ағылшын азаматтық соғысының құрылуы
1642 жылы Англия Парламенті мен король Чарльз арасындағы шиеленістік, ол өзінің билігі кезінде өсіп келе жатқан еді, король бес Парламенттің мүшелерін тұтқындауға тырысқаннан кейін, ол оларды сатқындықта айыптап, күрт күшейді. Бұл сәтсіздікке ұшыраған Карл отбасымен бірге Лондоннан қашып кетті; көптеген тарихшылар бұл оқиғалар азаматтық соғыстың ықтимал болуына себеп болды деп санайды. Мүмкіндікті күткен екі жақ та соғыс дайындауға кірісіп, өздерінің әскерлеріне жаңа ерлер мен әскери топтарды жинауға тырысты. Парламент 1642 жылдың наурызында Корольдік келісімсіз милиция туралы өкімді қабылдады, бұл өздеріне округтік милицияларды басқаруды берді. Жобаға жауап ретінде Карл өзінің қолбасшыларына ортағасырлық әскерлерді алу үшін ортағасырлық құрылғыны берді, ол патша оны епископтар соғысы кезінде (1639-1640) қайта енгізгенге дейін шамамен бір ғасыр бойы қолданылмаған. Патша мен Парламент арасындағы қастыққа қарамастан, екі тараптың елді бірге басқарып жатқандығы туралы аңыз сақталды. Бұл иллюзия Карл Англияның оңтүстігінде қалса, тұтқындалады деп қорқып, наурыздың ортасында Йоркке көшіп келгенде аяқталды. Екі жақтың арасындағы алғашқы ашық қақтығыс Кингстон-апон-Халл қаласында болды, онда үлкен арсеналда бұрынғы епископтар соғыстарына жиналған қару-жарақ пен жабдықтар сақталған. 1642 жылы Халлдың бірінші қоршауы кезінде Чарльзға сәуірде және шілдеде парламенттік губернатор қалаға кіруден бас тартты. Чарльз Англияның солтүстігінде, Шығыс Мидлендтер мен Уэльсте корольдік мақсатқа ер адамдарды көтеруде сәтті болды, бірақ едәуір арсеналдың бақылауынсыз, оларды қаруландырудың құралдары болмады. Ал парламент Англияның оңтүстік-шығысынан әскерлер шақырып, қару-жарақты мол жинап, теңіз флотын басқаратын. 22 тамызда Карл Ноттингемде өзінің патшалық туын көтерді, бұл Парламентке қарсы соғыс жариялады. Екі жақ та жауынгерлерді қабылдауды жалғастырды; Парламент өзінің негізгі далалық армиясын, Эссекс графының қолбасшылығымен, Король мен Лондонның арасында, Нортгемптонға орналастырды. Чарльз бұл кезеңде саны жағынан қатты жеңілдеді; ол Эссекстің 20 000-ға қарағанда төрттен бір бөлігі мен жартысына дейін ер адаммен алаңға шықты, ал оның жасақтағандары соншалықты жақсы жабдықталмаған. Осыған қарамастан, Эссекс өзінің артықшылығын пайдаланбады: мүмкін, оның бұйрықтары оған әскери іс-қимылға балама ретінде Патшаға парламентке бейбіт түрде бағыну туралы өтініш беруге мүмкіндік берді. Шағын масштабтағы ұрыстар болғанмен, әсіресе Англияның солтүстік және оңтүстік-батысында, екі дала әскері қыркүйектің ортасына дейін бір-біріне қарсы айтарлықтай маневрлер жасамады. 13 қыркүйекте Карл өзінің әскерін Дерби мен Стаффорд арқылы Шрусбериге қарай батысқа қарай жылжытты, онда ол Уэльсте және Англияның солтүстік-батысында және оңтүстік-батысында көтерілген роялистер полкімен күшейеді деп үміттенді.
Сэр Джон Байронның конвойы
Сэр Джон Байрон король Чарльздың мықты жақтасы болды және соғыстың бірінші роялистік ат әскері полкін құрды. Тамыз айында ол Оксфордты 160 жасақпен басып алды, бірақ 10 қыркүйекте парламенттік күштер оны кері қайтаруға мәжбүр етті. Байронның полкі Оксфорд университеті патшаның соғыс дайындықтарын қаржыландыруға көмектесетін үлкен алтын және күміс табақтарды алып кетті. Шрусберидегі роялистік күштерге қарай бара жатқан Байрон парламентариялық әскердің жақын екенін біліп, бас сауғалауды таңдады. 16 қыркүйекте ол Северн өзенінің бойындағы ортағасырлық қабырғалармен қоршалған, нашар жағдайда тұрған үлкен қала Вурстерде тоқтады. Қаланы ұстап тұра алмайтынын білген Байрон күш-жігер күтті.
Кіріспе
Парламентарийлер 19 қыркүйекке дейін роялист әскерінің қозғалысына реакция жасамады, өйткені олар корольдің бағыты туралы ақпарат іздеді, содан кейін Ковентри арқылы және Вурчестерге қарай қатар жолға түсті. Бұл Парламент әскерін Роялистер мен Лондонның арасында орналастыратын, ал Вурчестерде Эссекс әскерін қолдауға болатын ауыл шаруашылығы жерлері болды. Эссекс әлі де алыста жүргенде, ол роялистердің конвойы туралы ақпарат алды. Оның ат әскерінің полковнигі Джон Браун оны қалаға бір топ адам жіберіп, тасымалданған құнды заттарды тұтқындауға көндірді. Браун 22 қыркүйекте Вурчестерге жеткен 1000-ға жуық атты әскерге басшылық етті. Олар шығысқа қарай қақпаға жақындағанда, қақпаның жақсы қорғалған екенін көрді. Олар оңтүстікке қарай кері шегінді, онда олар Северн өзенінің арғы жағындағы көпірді қорғады. Парламент қызметкерлерінің бірі Натаниел Файнс баяндама жазды немесе ол үшін жазды. Онда өз әріптесі полковник Эдвин Сэндис конвойдың қашып кетуіне жол бермеу үшін Вурчестерге жақындау керектігін айтты. Олар Уорстердің оңтүстігінде, Тема өзенінің оңтүстігінде орналасқан Повикке қарай жүрді. Олар түнді және келесі күннің көп бөлігін Байронның қашып кетуін күткен бағытты күзетіп өткізді. Парламент мүшелері барлаушыларды жібермеді, шіркеу мұнарасында қарауыл да орналастырмады, сондықтан Байронның сол күні ертерек күшейтілгенін білмеді. Патшалық салт әскерінің қолбасшысы Руперт ханзада да мыңдай атты әскерімен келді. Руперттің адамдары Тема өзенінің солтүстігінде, қалаға оңтүстік жақтан кіретін жолды күзетіп тұрды. Қазіргі заманғы тарихшы Питер Гонт Руперт сол аймақта Парламент жасағының бар екендігін білген болуы мүмкін деп болжайды, бірақ өз адамдарына Уик Филд (немесе Брикфилд Медоу) деп аталатын далада демалуға рұқсат берді және көптеген адамдар қару-жарақтарын алып тастады.
Қарсылас күштер
Бірінші Англия Азамат соғысы кезінде екі негізгі санаттағы ат әскерлері, көбінесе "ат" деп аталады. Драгундар - атпен жүретін жаяу әскер, мылтықпен қаруланған, олар қозғалыс қабілетіне байланысты, әдетте, шабуылшылар немесе алдыңғы қатардағы күзетшілер ретінде пайдаланылған. Олар шайқасқа аттанғанмен, шайқасқа аттанбаған. Әскерлер, әдетте, драгуннан гөрі үлкен аттарға мініп, шайқасқа шығатын. Олардың көбісі қалқанмен және қалқанды броньмен қоршалған, семсер, екі тапанша және карабинмен қаруланған аркэбузиерлер болған. Руперттің күші драгундар мен ат әскері арасында шамамен тең бөлінді, ал Парламенттік күштердегі олардың үлесі белгісіз: жазбалар тек олардың он ат әскері мен бес драгун ротасы болғанын көрсетеді. Екі әскердің ат әскерінің тактикасы әртүрлі болды. Парламентарийлер 17-ғасырдың басында ең мықты күш болған Голландия Республикасының армиясында пайда болған маневрлерді қолданды, және көптеген ағылшын атлы офицерлері бірінші рет шайқасты. Парламенттік ат әскері шабуылда да, қорғаныста да өздерінің атыс күштеріне арқа сүйеді, бұл тактика караколь деп аталады. Олар шабуылға шыққанда, бір реттік қарсыластарына оқ ату үшін алға жылжиды, ал қорғаныста ат әскері бастапқыда тұрақтанбайды және қарсыластарды сындырып, содан кейін қарсы шабуыл жасайтын болады деп үміттеніп, жаудың айыппұл салған жеріне оқ атуды бастады. Руперттің ат әскері швед Густав Адольфтің әскерін басқаша ұстады. Парламентарийлерге қарағанда жағалауы аз құрылымда орналасып, үлкен фронт жасауға мүмкіндік берді, Роялист ат әскері айыптау кезінде шабуыл жасады, өздерінің атыс қаруын тек қарсыластарының арасында болған кезде ғана қолданды және көбінесе олардың семсерлеріне сүйенді.
Шайқас
Сағат 4-те Браун мен Сэнди қалаға қарай ілгерілеуді бұйырды. Тарихшы Ричард Брукс Байронның Вурчестерден кетуге дайындалып жатқанын айтқан. Сэндис шағын топты алға бастап, тар көпірден өтіп, үш салт аттыдан артық емес жолмен жүрді. Қазіргі заманғы тарихшылар ұрыстың алғашқы кезеңін сипаттауда біршама өзгешелік танытады: Брукс, Крис Скотт және Алан Туртонның роялист драгундары жолдың тікұшақтарын жауып, дайын тұрды. Парламентшілер жолға шыққанда драгундар оларға оқ ашты, бұл Сандистің адамдарын үрейге ұшыратып, Вик Филдке қарай алға қарай жүгірді; мушкеттің атысы олардың жақындап келе жатқанын Royalist атты әскерін ескертті. Питер Гонт пен Тревор Ройл барлық роялистерді даланың ішінде деп сипаттады; Парламент аттыларының шуы Рупертті олардың жақындауына ескертті, бұл оған өз адамдарын шайқасқа мүмкіндігінше тез дайындауға мүмкіндік берді. Ол шұңқырларды аттанып шыққан драгундармен қатар қойды, ал атты әскер далаға ашық тәртіпке келді. Сандис пен оның ат әскері далаға шыққанда, олар драгундардың қалың атысына тап болды, бұл Роялист ат әскеріне дайындалуға қосымша уақыт берді. Парламентарийлер қайта топтасып, оқ атуға тырысты, бірақ Руперттің ат әскері оларды шабуылдады. Сэндис алғашқы шабуыл кезінде өлімге ұшырады. Сандистің әскерлері тар жолдарда ат әскерінің артында қалған драгундардың көмегінсіз жеңілді. Фиенн өзінің ат әскерін бақылауға алып, шабуылдаушы роялистер "олардың жылқыларының мұрны біздің бірінші қатардағыларға жуық тигенше" жеткілікті жақындағанша отын ұстап тұрғанын айтты. Оларға қарамастан, олар Сэндистің адамдары кері шегінгеннен кейін оқшауланды және күрестен бас тартуға мәжбүр болды. Парламент драгундары Повик көпірінде ат әскерінің шегінуін қорғау үшін арткы бөлімге тұрды, бірақ Руперт Повиктегі қуғын-сүргінді тоқтатты.
Салдары
Парламент әскері Першорға дейін қауіптеніп жүрді, ал ол жерде олар Эссекстің құтқарушысымен кездесті. Олардың шайқас туралы баяндауы және Руперттің атты әскері әлі де оларды қуып келе жатқанына сенуі құтқарушыны сындырды, ол ұшып кетіп қалды. Фиенннің айтуынша, екі жақ та 30 адамнан айырылды. Басқа есептерде парламенттік шығын жоғары; Брукс дезертирлік, суға бату және тұтқындар жалпы санын 100-150-ге дейін арттыруы мүмкін деп есептейді. Роялистер ешкімді жоғалтпағанын мәлімдеді, бірақ олардың көптеген офицерлері, соның ішінде принц Морис (Руперттің кіші інісі) және Генри Уилмот жараланды. Бұл шайқас Руперттің тиімді ат әскері қолбасшысы ретінде беделін арттырды; екі жақтың да сарбаздары шайқастың оқиғаларын айтып берді. Корольдіктің комментаторы Эдвард Хайд, 1-ші граф Кларендонның айтуынша, жеңіске "Принц Руперттің есімі өте қорқынышты болды". Тарихшы Остин Вулрик Повик көпірін "өлшеміне сәйкес келмейтін мәнге ие" деп сипаттады: бұл роялистердің Парламентке қарсы тұруға және жеңуге қабілетті күштерге ие екенін дәлелдеді және бір айдан кейін Эджхилл шайқасына дейін екі әскердің де моральға әсер етті. Парламентшілердің қатерінен құтылып, конвой Патшаға қарай сапарын жалғастыра алды, ал Руперт қорғауға болмайтын Ворстерді тастап, солтүстікке Шропширге оралды. Келесі күні Эссекс әскері Вурчестерге жетіп, келесі төрт аптада сол жерде қалды. Қала 13 қыркүйекте Парламенттің адалдықтарын жариялағанмен, Эссекс армиясының көпшілігі Вурчестер азаматтары роялистерге көмектесті деп ойлады және қалаға тиісінше нашар қаралды: ол жарақаттанғандарды тасымалдау және өлгендерді жерлеу үшін төлеуге мәжбүр болды. Екі армияның одан әрі жинақталуынан кейін Карл патша 12 қазанда Шрусбериден Лондонға қарай аттанды. Бұл соғыста Эссекс әскерін жеңу немесе Лондонды басып алу соғысты тез аяқтауға мүмкіндік береді деп саналды. Бұл жағдайда екі армия 23 қазанда Эджгилл шайқасында қорытындысыз кездесті, содан кейін роялистер Лондонға баяу жақындауын жалғастыра алды. Парламентарийлер астанаға жету үшін тура жолды таңдады, бірақ бәрібір бірінші болып жетті. Брентфорд пен Тернхэм Гриндегі одан әрі шайқастардан кейін Чарльз қысқы үйлерді құру үшін Оксфордқа кетіп қалды. Шамамен тоғыз жылдан кейін Үшінші ағылшын азаматтық соғысының соңғы шайқасы - Вурчестер шайқасы Повикте және оның айналасында өтті; Оливер Кромвельдің Парламенттік жаңа үлгідегі армиясы король Карл II-ге қарсы шешуші жеңіске жетті. Ворстер шайқасынан кейінгі күні пуритандық уағыздаушы Хью Питер Кромвель әскерлеріне екі шайқасты еске түсіріп, "ерлері мен балалары қай жерде болғанын және қандай жаңалықтар бар екенін сұрағанда, олар Англияның қайғысы басталған және бақытты аяқталған Ворстерде болғанын айтуы керек" деген уағыз айтты.