Кіріспе
ағылшын актері, американдық актер (1905–1977)
American actor (1905–1977)
Эндрю Вабре Девин (7 қазан 1905 – 18 ақпан 1977) – американдық кейіпкер актері, ерекше, хрипті дауысымен және батыс фильмдеріндегі рөлдерімен танымал. Оның ішінде Рой Роджерстің 10 көркем фильмдегі серігі Куки рөлі бар. Ол Джон Уэйнмен бірге "Стейджкоч" (1939), "Либерти Валэнске атқан адам" және "Батыстың қалай жеңілгені" (екеуі де 1962) фильмдерінде де ойнады. Сонымен қатар, ол 1951-1958 жылдар аралығында "Жабайы Билл Хикоктың оқиғалары" телесериалында Джинглс рөлінде, "Жұлдыз туды" (1937) фильмінде Дэнни МакГайр рөлінде және Дисней анимациялық студиясының "Робин Гуд" (1973) фильмінде Фрайр Тактың дауысы ретінде есте қалады.
Ерте өмір
Девайн 1905 жылдың 7 қазанында Аризона штатының Флагстафф қаласында дүниеге келді. Ол Аризона штатының Кингмен қаласында өсті, онда бір жасқа толғанда отбасымен көшіп келді. Оның әкесі Томас Девайн кіші 1869 жылы Мичиган штатының Каламазуо округінде туған. Эндидің әкесі Томас Девайн кіші 1869 жылы Мичиган штатының Каламазуо округінде дүниеге келген. Эндидің атасы Томас Девайн 1842 жылы Ирландияның Типперри графтығында туған және 1852 жылы АҚШ-қа көшіп келген. Эндидің анасы Эми Уорд, Азамат соғысында қаза тапқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бірінші офицері, Командир Джеймс Х. Уордтың немересі болған. Ол Сент-Мэри және Сент-Бенедикт колледждерін, Солтүстік Аризона мемлекеттік мұғалімдер колледжін бітірді және Санта-Клара университетінде футбол ойнады. Студияларға жақын жерде жартылай кәсіби футболмен де айналысты. 1933 жылы Fox студиясында «Доктор Булл» фильмін түсіріп жатқанда ол Дороти Хауспен (1915–2000) танысты. Олар 1933 жылдың 28 қазанында Лас-Вегаста (Невада штаты) үйленді және ол 1977 жылдың 18 ақпанында қайтыс болғанға дейін өмір бойы бірге болды. Олардың Тимоти Эндрю (Тэд) Девайн және Денис Патрик Габриэль Девайн есімді екі баласы болды. Оның ерекше, ыңғалды дауысы «үндемелі фильмдерге» көшуіне кедерілмес деп ойлаған, бірақ керісінше, ол оның айрықша белгісіне айналды. Девайн бала кезіндегі оқиғада, аузында перде таяғымен жүгіріп бара жатып, ол таяқтың аузының төбесінен өткенін айтты, соның салдарынан дауысы өзгергенін мәлімдеді. Ол қайтадан сөйлей бастағанда, дауысы екі түрлі, қиын және сырылтайтын болды. Алайда, биографтардың бірі бұл Девайннің өзінің дауысы туралы құрастырған әңгімелерінің бірі екенін көрсетті. Оның ұлы Тэд Encore Westerns Channel телеарнасына берген сұхбатында (Джим Бивер 2007 жылғы Ньюпорт-Бич кинофестивалінен хабарлаған) оқиға болғанын, бірақ оның әкесінің ерекше дауысына себеп болғанын білмейтінін айтты. Дауыс байланыстарының түйіндері бар ма деген сұраққа Девайн: «Менің түйіндерім Бинг Кросбидің түйіндерімен бірдей, бірақ оның түйіндері дұрыс үйлесімде», - деп жауап берді. Девайн 400-ден астам фильмде ойнады және тағы бір кейіпкерлік актер, Уолтер Бреннанмен бірге B-фильмдердегі батыс фильмдерінен негізгі көркем фильмдерге оңай көшу қабілетін бөлісті. Оның ең танымал рөлдері: Рой Роджерстің серігі Куки (10 фильмде), «Ромео мен Джульетта» (1936) және «Жұлдыз туды» (1937) фильмдеріндегі рөлдері. Ол Джон Уэйнмен бірнеше фильмде ойнады, соның ішінде «Стеджкоч» (1939), «Аспандағы арал» (1953) және «Либерти Валэнсті атып өлтірген адам» (1962). Ол Universal компаниясымен ұзақ мерзімді келісімшартқа ие болды, ол 1939 жылы оны Ричард Арленмен бірге қарқынды және комедиялық элементтері бар B-фильмдер сериясы үшін жұптастырды (көбінесе қосымша кадрлармен толықтырылған); олар екі жыл ішінде 14 фильм түсірді. Арлен 1941 жылы кеткеннен кейін, сериал тағы екі жылға созылды, Девайн әртүрлі актерлермен, көбінесе Лео Каррильомен бірге жұмыс істеді. Девайннің көптеген кейіпкерлері оқиғаға араласуға құлықсыз болды, бірақ ол «Аспандағы арал» (1953) фильмінде жоғалған ұшақты іздеуге басқа ұшқыштарды жетектеген тәжірибелі ұшқыш рөлін ойнады. Девайн көбінесе комедиялық рөлдермен танымал болды, бірақ Джек Уэбб оны «Пит Келлидің блюзінде» (1955) полиция детективі рөліне шақырды, онда Девайн дауысын төмендетіп, әдеттегіден гөрі көбірек мән берді. Оның кейінгі жылдардағы фильмдері «Зебра ас үйде» (1965), «Жолынан тайғандар тобы» (1969) және «Майра Брекинридж» (1970) фильмдерін қамтыды. Девайн радиода көп жұмыс істеді және «Жабайы Билл Хикоктың оқиғаларында» Гай Мэдисонның серігі Цзинглз рөлімен есінде қалды, осы рөлді екі актер теледидарда қайта ойнады. Девайн 1936 және 1942 жылдар аралығында Джек Беннидің радио шоуында 75-тен астам рет пайда болды, көбінесе Беннидің батыс эскиздерінің тұрақты сериясында «Бак Бенни қайтадан саяхаттайды». Бенни оны жиі «Ван-Найс қаласының мэрі» деп атады. Шындығында, Девайн 1938 жылдың 18 мамырынан 1957 жылға дейін, ол Ньюпорт-Бичке көшіп келгенге дейін, Голливудтың қалың жұрттығынан аулақ болуды артық көрген сол қаланың құрметті мэрі болды. Девайн теледидарда да жұмыс істеді. Ол балалар телешоуы «Эндидің бандасы» бағдарламасын жүргізді. Девайн 1964 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Барри Голдуотерді қолдады.
Өлім және мұра
1977 жылы 18 ақпанда 71 жасында Калифорния штатының Ирвайн қаласында лейкемиядан қайтыс болды. Актер Кен Кертис жерлеу рәсімінде ән орындады. Оның туған қаласы Кингмендегі басты көше Энди Девин даңғылы деп аталды. Оның мансабы Кингмендегі Мохаве тарих және өнер мұражайында көрсетілген, сондай-ақ Голливудтың Даңқ аллеясында оның құрметіне жұлдыз орнатылған. Оның есімі жастық шағының поп-мәдениетін бейнелейтін Джимми Баффеттің "Pencil Thin Mustache" әнінде де, Фрэнк Заппа мен The Mothers of Invention тобының 1975 жылғы "One Size Fits All" альбомындағы "Энди" әнінде де айтылады. 2019 жылы Дейв Стейми өзінің "Good Dog" альбомында Голливудтың батыс актерлерімен болған кездесулерді баяндайтын "Энди Девин" әнін жариялады.